III SA/Lu 558/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 138 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851), po rozpatrzeniu odwołania E. Z. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej "zespół cieśni w obrębie nadgarstka", utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym). Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że E. Z. była zatrudniona od [...] stycznia 1971 r. do [...] października 1978 r. na stanowisku laboranta w [...], a od [...] marca 1979 r. na stanowisku laboranta chemicznego w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym [...] w L. W okresie od [...] marca 1979 r. do października 1985 r. wykonywała preparaty cytologiczne do badania mikroskopowego, a w okresie 1985 r.-2000 r. wykonywała również preparaty histopatologiczne do badania mikroskopowego. Łącznie wykonywała dziennie około 30 preparatów z wymazów cytologicznych i około 10-15 preparatów z 2-3 wycinków histopatologicznych. Z zawartego w karcie oceny narażenia zawodowego opisu wykonywanych różnorodnych czynności przy przygotowywaniu preparatów mikroskopowych cytologicznych i hematologicznych nie występowały ruchy monotypowe, ani czynności, które powodowałyby ucisk na pnie nerwów pośrodkowych lub obciążały nadgarstki rąk. Zdaniem organu nie można się zgodzić z oceną zawartą w podsumowaniu oceny narażenia, że "czynności związane z przygotowaniem preparatów cytologicznych i histopatologicznych do badań mikroskopowych powodowały obciążenie stawów nadgarstkowych, stwarzając możliwości powstawania choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego". Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w L., jak wynika z wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. choroby zawodowej "zespół cieśni w obrębie nadgarstka" nie rozpoznała. Choroby zawodowej u E. Z. nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy w L. Z wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. wynika, że choroby zawodowej u E. Z. nie rozpoznano z tego względu, że warunki pracy wg oceny instytutu nie powodowały ucisku na pnie nerwów po środkowych w obrębie kanału nadgarstka. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została o właściwe przepisy prawne. Na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] E. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. i wskazując, że decyzje administracyjne są sprzeczne z częścią zebranego w toku postępowania materiału, a organy nie uzasadniły, dlaczego uznają za niewiarygodną tę część materiału. Ponadto pomimo że skarżąca wnosiła o wydanie karty ambulatoryjnej, karta taka nie została dołączona do dokumentacji w sprawie. W tej sytuacji obie decyzje zostały wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Skarżąca podniosła także, że niezgodnie ze stanem faktycznym została podana w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2006 r. dzienna ilość wykonywanych przez skarżącą badań. Nie były to jak wskazano w ww. karcie 2 preparaty histopatologiczne, lecz 15-20 szt. dziennie. Skarżąca nie została zapoznana z treścią protokołu, co skutkowało tym, że błąd co do faktycznej ilości badań przeprowadzanych dziennie przez skarżącą nie został skorygowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych), zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 2 ust. 1 owego rozporządzenia chorobą zawodową jest schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe). Zatem podstawą stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej jest rozpoznanie u niego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy pracownika albo sposobem wykonywania pracy. W myśl § 2 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia przy ocenie narażenia zawodowego w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy uwzględnia się określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej skarżąca zatrudniona była na stanowisku laboranta w [...] w okresie od [...] stycznia 1971 r. do [...] października 1978 r., a od [...] marca 1979 r. na stanowisku laboranta chemicznego w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym [...] w L . W okresie od [...] marca 1979 r. do października 1985 r. wykonywała preparaty cytologiczne do badania mikroskopowego, a w okresie od 1985 r. wykonywała również preparaty histopatologiczne do badania mikroskopowego. Z karty oceny narażenia zawodowego (k.9 akt adm.) wynika, że skarżąca wykonując codziennie , samodzielnie czynności zawodowe związane z techniczną obróbką preparatów histopatologicznych i cytologicznych przez 15 lat wykonywała ruchy monotypowe powodujące obciążenie stawów nagarstkowych co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego. Podnieść należy, że istota powstania zawodowego zespołu cieśni nadgarstka sprowadza się do oceny, czy sposób wykonywania związany jest z ruchami monotypowymi, które mogą spowodować nadmierne obciążenie narządów. Konstrukcja przepisu § 2 ust. 1 (definiującym chorobę zawodową) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2020 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz .115) , przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia , że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W rozpoznawanej sprawie jednostki orzecznicze I i II stopnia rozpoznały cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka (po leczeniu operacyjnym). Powyższe ustalenia oparte zostały na przeprowadzonym dwuinstancyjnym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym. W tych warunkach zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – tj. zawodowego obustronnego zespołu cieśni nadgarstka narusza prawo materialne (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.). Podkreślić należy, że przeprowadzona w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji wizytacja z dnia [...] lipca 2007 r. w Pracowni Histopatologicznej Cytologicznej nie może podważać i kwestionować przeprowadzonego na podstawie cytowanych wyżej przepisów ustaleń karty narażenia zawodowego. W tych warunkach zaskarżona decyzja nie może się ostać. Ponadto skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy. W związku z tym sąd uchylił decyzję organu zarówno drugiej, jak i pierwszej instancji. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.