I SA/Op 860/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp.k. w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 stycznia 2024 r., nr SKO.40.3057.2023.dr w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w związku z obowiązkiem zawiadomienia o nabyciu pojazdu postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE M. Sp. z o.o. Sp. k. w O. (zwana dalej stroną skarżącą) - reprezentowana przez adwokata P. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 stycznia 2024 r., nr SKO.40.3057.2023.dr, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w związku z obowiązkiem zawiadomienia o nabyciu pojazdu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 października 2024 r., wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi, - oznaczenie adresu strony skarżącej, - wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym strony skarżącej, - wykazanie, stosownie do art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej zwanej "p.p.s.a.", że osoba podpisująca pełnomocnictwo jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi. Ponadto, wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Opisane wezwania zawierały pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwań, spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania te zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 29 października 2024 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki (por. karta nr 14 akt sądowych). Pomimo skutecznego doręczenia powyższych wezwań, pełnomocnik nie zareagował na nie w żaden sposób, w szczególności w sprawie nie uzupełniono braków formalnych skargi, ani nie uiszczono wpisu sądowego. Z tych względów, na skutek zarządzenia z dnia 8 listopada 2024 r., wezwania zostały ponownie przesłane, tym razem bezpośrednio do strony skarżącej, na adres podany w aktach administracyjnych sprawy, tj. ul. [...] [...], [...] O. Wykonując ww. zarządzenie wezwano zatem stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - jej podpisanie przez osobę umocowaną do działania w imieniu Spółki lub nadesłania egzemplarza skargi podpisanego w ww. sposób, - wykazanie, stosownie do art. 29 p.p.s.a., że osoba podpisująca skargę jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi, to jest 29 sierpnia 2024 r., - oznaczenie adresu skarżącej Spółki, - wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wezwanie obejmowało także żądanie uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Doręczając wyżej opisane wezwania pouczono stronę skarżącą, że ich niewykonanie w terminie siedmiu dni od dnia ich doręczenia, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Skuteczne doręczenie wezwań stronie skarżącej nastąpiło - do rąk pełnomocnika pocztowego - w dniu 9 grudnia 2024 r., co obrazuje potwierdzenie doręczenia przesyłki (por. karta nr 23 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia, strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, ani też jej nie opłaciła. Powyższe wynika z akt sprawy sądowej. Brak uiszczenia wpisu od skargi potwierdza w szczególności zapisek urzędowy (por. karta nr 24 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga jako szczególne pismo procesowe powinna nie tylko czynić zadość ogólnym wymaganiom każdego pisma w postępowaniu sądowym, ale także zawierać dodatkowe elementy, do których zaliczyć należy wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono natomiast w art. 46 i art. 47 oraz art. 29 p.p.s.a. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Ponadto, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Opłaty sądowe obejmują wpis oraz opłatę kancelaryjną. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi odnotować trzeba, że zawierała ona brak fiskalny w postaci nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, a także obarczona była istotnymi brakami formalnymi. Na wstępie należy zauważyć, że stroną skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z art. 151 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.), spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy traktować jak odrębny od wspólników podmiot, który posiada samodzielną zdolność sądową w rozumieniu art. 28 § 1 p.p.s.a., według którego, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została w imieniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez profesjonalnego pełnomocnika, choć okoliczność ta nie została potwierdzona przez Spółkę. Wątpliwość wynika z faktu niezłożenia przy skardze pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej oraz nieprzedłożenia aktualnego - na chwilę wniesienia skargi - odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, a także braku wskazania numeru w tym Rejestrze. Okoliczność ta nie została również – pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi – jednoznacznie przesądzona. Dodatkowo zauważyć należy, że na wniesionej skardze nie oznaczono adresu strony skarżącej. Natomiast stosownie do art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponadto, stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a., do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z kolei według przepisu art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osoby te, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Wykazanie umocowania wymaga formy dokumentu, zwykle jest to dokument urzędowy (odpis z KRS) lub prywatny (statut, regulamin). Z powyższych względów, pełnomocnik strony skarżącej został wezwany na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., do uzupełnienia braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia, przez: - złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi, - oznaczenie adresu strony skarżącej, - wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym strony skarżącej, - wykazanie, stosownie do art. 29 p.p.s.a., że osoba podpisująca pełnomocnictwo jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi. Ponieważ skarga nie została opłacona, pełnomocnik strony skarżącej został również wezwany, na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis ten - stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) - wynosi w niniejszej sprawie - 100 zł. Jak wynika z akt sprawy, odpis zarządzenia o wezwaniu do usunięcia ww. braków formalnych skargi oraz zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu należnego od skargi w kwocie 100 zł zostały wysłane jedną przesyłką za pośrednictwem operatora publicznego na adres pełnomocnika i pod tym adresem w sposób prawidłowy doręczony – w dniu 29 października 2024 r. Wyznaczony przez Sąd termin siedmiu dni do dokonania żądanej czynności, upłynął zatem z dniem 5 listopada 2024 r. Pomimo tego, pełnomocnik strony skarżącej nie zastosował się do wezwania. Z tych względów, Sąd ponowił wezwania i doręczył je bezpośrednio stronie skarżącej na adres podany w aktach administracyjnych sprawy. Sąd uwzględnił bowiem pogląd wyrażany w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w przypadku gdy braki skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, to taka sytuacja obliguje Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony skarżącej wezwania do uzupełnienia braków skargi przez jej podpisanie oraz uiszczenie wpisu. W poruszanej kwestii wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - zwanego dalej NSA, wyrażono stanowisko, że prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. W ocenie NSA, wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, a problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie albo nieprawidłowo ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt. I GSK 2703/05 (ONSA i wsa 2006/3/77) NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA stwierdził, że obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (por. postanowienia NSA: z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt: I FSK 1397/11; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3634/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 557/14; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 85/18; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 78/19; z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FZ 52/24). Ponadto NSA wskazał na tożsamy pogląd reprezentowany w literaturze przedmiotu, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, należy uznać za brak formalny, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi (Małgorzata Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WKP 2018, pkt 1 art. 34). Wobec powyższego, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a także do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - jej podpisanie przez osobę umocowaną do działania w imieniu Spółki lub nadesłania egzemplarza skargi podpisanego w ww. sposób, oznaczenie adresu skarżącej Spółki, - nadesłanie pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi, - wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym - zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 9 grudnia 2024 r. Siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu, upłynął zatem w dniu 16 grudnia 2024 r. Jednakże strona skarżąca pomimo wezwania i pouczenia Sądu o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełniła braków formalnych i fiskalnych skargi, a także nie ustosunkowała się w żaden sposób do tych wezwań. Z podanych względów, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.