I SA/Op 819/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2024 r., nr SKO.40.1009.2024.dr w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE E. Sp. z o.o. w O. (zwana dalej stroną skarżącą) - reprezentowana przez adwokata P. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2024 r., nr SKO.40.1009.2024.dr w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 19 września 2024 r., wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi, - wykazanie, stosownie do art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej zwanej "p.p.s.a.", że osoba podpisująca pełnomocnictwo jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi, - podanie wartości przedmiotu zaskarżenia i w tym celu wskazanie, jaka wysokość nałożonej kary jest kwestionowana. Opisane wezwania zawierały pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwań, spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania te zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 26 września 2024 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki (por. karta nr 13 akt sądowych). Pomimo skutecznego doręczenia powyższych wezwań, pełnomocnik nie zareagował na nie w żaden sposób, w sprawie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Z tych względów, na skutek zarządzenia z dnia 22 października 2024 r., wezwania zostały ponownie przesłane, tym razem bezpośrednio do strony skarżącej, na adres podany skardze, tj. ul. [...] [...], [...] O. Wykonując ww. zarządzenie wezwano zatem stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - jej podpisanie przez osobę umocowaną do działania w imieniu Spółki lub nadesłania egzemplarza skargi podpisanego w ww. sposób, - wykazanie, stosownie do art. 29 p.p.s.a., że osoba podpisująca skargę jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi, to jest 16 sierpnia 2024 r., - podanie wartości przedmiotu zaskarżenia i w tym celu wskazanie, jaka wysokość nałożonej kary jest kwestionowana, - wskazanie numeru strony skarżącej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Doręczając wyżej opisane wezwania pouczono stronę skarżącą, że ich niewykonanie w terminie siedmiu dni od dnia ich doręczenia, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłka zawierająca wezwania była dwukrotnie awizowana, pierwszy raz w dniu 25 października, a drugi raz w dniu 4 listopada 2024 r. (por. karta nr 18 akt sądowych), o czym zawiadomienie – co ustalono w wyniku postępowania reklamacyjnego zgłoszonego do właściwej oddawczej placówki pocztowej – umieszczono w skrzynce oddawczej adresata (por. karta nr 23 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia, strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga jako szczególne pismo procesowe powinna nie tylko czynić zadość ogólnym wymaganiom każdego pisma w postępowaniu sądowym, ale także zawierać dodatkowe elementy, do których zaliczyć należy wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono natomiast w art. 46 i art. 47 oraz art. 29 p.p.s.a. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi odnotować trzeba, że obarczona była istotnymi brakami formalnymi. Na wstępie należy zauważyć, że stroną skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z art. 151 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.), spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy traktować jak odrębny od wspólników podmiot, który posiada samodzielną zdolność sądową w rozumieniu art. 28 § 1 p.p.s.a., według którego, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została w imieniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez profesjonalnego pełnomocnika, choć okoliczność ta nie została potwierdzona przez Spółkę. Wątpliwość wynika z faktu niezłożenia przy skardze pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej oraz nieprzedłożenia aktualnego - na chwilę wniesienia skargi - odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, a także braku wskazania numeru w tym Rejestrze. Okoliczność ta nie została również – pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi – jednoznacznie przesądzona. Natomiast stosownie do art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponadto, stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a., do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z kolei według przepisu art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osoby te, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Wykazanie umocowania wymaga formy dokumentu, zwykle jest to dokument urzędowy (odpis z KRS) lub prywatny (statut, regulamin). Z powyższych względów, pełnomocnik strony skarżącej został wezwany na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., do uzupełnienia braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia, przez: - złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi, - wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym strony skarżącej, - wykazanie, stosownie do art. 29 p.p.s.a., że osoba podpisująca pełnomocnictwo jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółki i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, odpis zarządzenia o wezwaniu do usunięcia ww. braków formalnych skargi zostały wysłane za pośrednictwem operatora publicznego na adres pełnomocnika i pod tym adresem w sposób prawidłowy doręczony – w dniu 26 września 2024 r. Wyznaczony przez Sąd termin siedmiu dni do dokonania żądanej czynności, upłynął zatem z dniem 3 października 2024 r. Pomimo tego, pełnomocnik strony skarżącej nie zastosował się do wezwania. Z tych względów, Sąd ponowił wezwania i doręczył je bezpośrednio stronie skarżącej na adres podany w skardze. Sąd uwzględnił bowiem pogląd wyrażany w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w przypadku gdy braki skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, to taka sytuacja obliguje Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony skarżącej wezwania do uzupełnienia braków skargi przez jej podpisanie oraz uiszczenie wpisu. W poruszanej kwestii wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - zwanego dalej NSA, wyrażono stanowisko, że prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. W ocenie NSA, wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, a problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie albo nieprawidłowo ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt. I GSK 2703/05 (ONSA i wsa 2006/3/77) NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA stwierdził, że obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (por. postanowienia NSA: z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt: I FSK 1397/11; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3634/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 557/14; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 85/18; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 78/19; z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FZ 52/24). Ponadto NSA wskazał na tożsamy pogląd reprezentowany w literaturze przedmiotu, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, należy uznać za brak formalny, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi (Małgorzata Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WKP 2018, pkt 1 art. 34). Wobec powyższego, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - jej podpisanie przez osobę umocowaną do działania w imieniu Spółki lub nadesłania egzemplarza skargi podpisanego w ww. sposób, oznaczenie adresu skarżącej Spółki, - nadesłanie pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi, - wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, zostało uznane skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 8 listopada 2024 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie zaś do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 p.p.s.a). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 p.p.s.a.). W przytoczonym art. 73 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie doręczenia wezwania dokonano pod adres wskazany przez skarżącą, z zachowaniem wymogów wynikających z cyt. wyżej przepisu art. 73 p.p.s.a., w tym po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (25 października 2024 r. i 4 listopada 2024 r.). Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 13 listopada 2024 r., po uprzednim jej złożeniu w placówce pocztowej na okres czternastu dni. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że przesyłka zawierająca wezwanie do opłacenia wpisu została skutecznie doręczona w dniu 8 listopada 2024 r. Zakreślony siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął, zatem bieg w dniu 9 listopada 2024 r. i upływał z dniem 15 listopada 2024 r. (piątek). Jednakże strona skarżąca pomimo wezwania i pouczenia Sądu o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełniła braków formalnych a także nie ustosunkowała się w żaden sposób do tych wezwań. Z podanych względów, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.