IV SA/Wr 585/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.O. i K.O. na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w przedmiocie zwrotu wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Uzasadnienie: Jednym pismem z dnia 20 września 2022 r. M.O. i K.O. (dalej łącznie jako: Strony Skarżący) – reprezentowani jak wynika z treści pisma i złożonego podpisu przez swojego ojca M.O.1 – wnieśli skargę na: 1. zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych przy Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we W. (dalej: Przewodniczący Komisji) nr [...] z dnia [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego; 2. zarządzenie Przewodniczącego Komisji nr [...] z dnia [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego. Z uwagi na powyższe, w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 584/22 zarządzono, na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), rozdzielenie skarg zawartych w piśmie z dnia 20 września 2022 r. oraz wydzielenie z akt sprawy i zarejestrowanie pod sygnaturą akt IV SA/Wr 585/22 skargi na zarządzenie Przewodniczącego Komisji nr [...] z dnia [...]. Z dokumentów nadesłanych przez Strony i organ wynika, że Skarżący – reprezentowana przez ojca M.O.1 – złożyli w dniu 8 kwietnia 2021 r. wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego dotyczący zmarłej E.O. – matki Stron do Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych przy Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we W. (dalej: Komisja). Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] Przewodniczący Komisji zwrócił wniosek Stron, wskazując że nie spełnia on wymogów formalnych, gdyż upłynął już roczny termin na złożenie wniosku, liczony w niniejszej sprawie – na podstawie art. 67c ust. 2 i 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1876 ze zm.; dalej: u.p.p.) - od dnia zakończenia postępowania spadkowego, tj. od uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia [...], sygn. akt [...], co nastąpiło w dniu 31 stycznia 2020 r. W odpowiedzi, pismem z dnia 19 maja 2021 r. oznaczonym jako "odwołanie" Skarżący wskazali, że organ błędnie uznał złożony wniosek za nowy wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego, gdyż w ocenie Stron był on uzupełnieniem pierwszego wniosku złożonego przez Strony do Komisji w dniu 19 listopada 2020 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący wnieśli jednocześnie o rozpatrzenie wniosku. Z nadesłanej dokumentacji wynika, że pismo to pozostawiono bez rozpoznania. W uzasadnieniu skargi z dnia 20 września 2022 r., wniesionej bezpośrednio do Sądu w dniu 22 września 2022 r., Strony wskazały, że Przewodniczący Komisji zarządzeniem nr [...] z dnia [...] bezpodstawnie i bezprawnie zwrócił jej wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego. Skarżąca podniosła, że pomimo załączenia do wniosku stosownych pełnomocnictw, jako powód jego zwrotu bezzasadnie wskazano brak legitymacji do jego złożenia przez pełnomocnika. W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Komisji nr [...] z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę, Przewodniczący Komisji wniósł o jej odrzucenie uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Oświadczył ponadto, że nie istnieją akta administracyjne niniejszej sprawy, ponieważ żadne postępowanie administracyjne nie toczyło się we wskazanym zakresie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 7 października 2022 r. wezwano pełnomocnika Stron do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa (w oryginale) lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Stron przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo zawierające wezwanie doręczono adresatowi w dniu 21 października 2022 r. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 27 października 2022 r. do Sądu nadesłano oryginał pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez Skarżącego K.O. oraz kserokopię pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez Skarżącą M.O. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd bada dopuszczalność skargi na dzień jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy została wniesiona przez uprawniony podmiot, spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie i gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zarządzenie w przedmiocie zwrotu wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wydane w toku postępowania przed Komisją, uregulowanego w rozdziale 13a "Zasady i tryb ustalania odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku zdarzeń medycznych" ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Postępowanie w sprawie ustalenia zdarzenia medycznego toczy się przed Komisją na wniosek podmiotu składającego wniosek (art. 67c ust. 1 i art. 67b ust. 1 u.p.p.). Wymogi formalne wniosku określono w art. 67c i 67d u.p.p. Stosownie do art. 67d ust. 5 u.p.p., wniosek niekompletny lub nienależycie opłacony jest zwracany bez rozpatrzenia podmiotowi składającemu wniosek. Co istotne, zgodnie z art. 67e u.p.p. wykonywanie zadań wojewódzkiej komisji nie stanowi wykonywania władzy publicznej. W myśl art. 67o u.p.p., w zakresie nieuregulowanym ustawą, do postępowania przed wojewódzką komisją stosuje się odpowiednio wskazane tam przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.). Analiza przywołanych przepisów dowodzi, że Komisja oraz jej Przewodniczący nie są organami administracji publicznej i nie wykonują władzy publicznej, a wydane przez nie orzeczenia nie są aktami podjętymi w sprawie z zakresu administracji publicznej. Dotyczy to również zaskarżonego niniejszą skargą zarządzenia Przewodniczącego Komisji nr [...] z dnia [...]. Orzeczenie to nie zostało bowiem wydane przez podmiot będący organem administracji publicznej albo wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej. Nie rozstrzyga również sprawy administracyjnej i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Postępowanie określające zasady i tryb ustalania odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku zdarzeń medycznych toczy się w oparciu o przepisy ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, a w zakresie nieuregulowanym stosuje się do niego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd podziela tym samym ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, że opisane postępowanie przed Komisją nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, lecz dotyczy zagadnień natury cywilnoprawnej związanych z pozasądowym dochodzeniem odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę wyrządzoną zdarzeniem medycznym, a orzeczenia Komisji niewykonującej władzy publicznej, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego, ponieważ nie można im przypisać ani waloru decyzji administracyjnej czy postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym ani aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2015 r. o sygn. akt II OSK 554/15 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższe twierdzenia pozostają aktualne także w odniesieniu do orzeczeń Przewodniczącego Komisji, również niebędącego organem administracji publicznej, w tym do zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia nr [...] z dnia [...]. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że sąd administracyjny jest właściwy do oceny działalności lub orzeczeń Przewodniczącego Komisji. W tym stanie rzeczy skargę, jako niemieszczącą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, należało uznać za niedopuszczalną. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., należało skargę odrzucić. Niezależnie od opisanych okoliczności wskazać trzeba na art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jednym z wymogów formalnych skargi jest, stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Krąg osób uprawnionych do zastępowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym określa art. 35 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie do art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie skarga została podpisana przez pełnomocnika (ojca Strony Skarżącej), który nie przedłożył wraz z wniesieniem skargi pełnomocnictwa do działania w imieniu Strony Skarżącej zgodnie z wymogami określonymi w art. 35 i 37 p.p.s.a. Przesyłka w tej sprawie została prawidłowo doręczona na adres wskazanego w piśmie pełnomocnika w dniu 21 października 2022 r., co potwierdza zwrotne powiedzenie odbioru pisma znajdujące się w aktach sprawy. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 27 października 2022 r. do Sądu nadesłano oryginał pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez Skarżącego K.O. oraz kserokopię pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez Skarżącą M.O. Wobec faktu, że kserokopia pełnomocnictwa nie stanowi wymaganego przez art. 37 § 1 p.p.s.a. oryginału ani uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa, braku formalnego skargi w zakresie niedołączenia pełnomocnictwa Skarżącej M.O. nie uzupełniono. Skoro zatem Strona pomimo prawidłowo doręczonego jej wezwania nie uzupełniła w ustawowym terminie braków formalnych skargi, to skargę złożoną w niniejszej sprawie należało odrzucić także na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 i § 3 p.p.s.a.