II SAB/Go 121/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie samowoli budowlanej postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE L. C. pismem z dnia [...] października 2024 r. (data wpływu do Sądu [...] października 2024 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie samowoli budowlanej w sprawie budowy budynku niemieszkalnego gospodarczo-garażowego, usytuowanego na terenie działki o numerze ewidencyjnym gruntu [...], położonej w [...], obręb ewidencyjny [...]. Skargę wniesiono w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy budynku niemieszkalnego - gospodarczo-garażowego, usytuowanego na terenie działki o numerze ewidencyjnym gruntu [...], położonej w [...], obręb ewidencyjny [...], która prowadzona była w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego, w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, nałożył na inwestora P. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia [...] września 2024r., czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i spełniającego wymogi określone w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] września 2024 r., znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania L. C. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. w całości i jednocześnie, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j: Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), nałożył na P. M.: 1. obowiązek sporządzenia i przedstawienia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] 4 (czterech) egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dokonanych podczas realizacji budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działce nr [...] w [...], obręb ewidencyjny [...], oraz zakres robót budowlanych (naprawczych), o których mowa w pkt 2; projekt budowlany zamienny powinien zostać sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe (uprawnienia budowlane) oraz legitymującą się członkostwem we właściwej izbie samorządu zawodowego; 2. obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych wykonanych w ścianie zachodniej w/w budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanej od strony granicy z działką nr [...] w [...], z zachowaniem następujących warunków: - w/w roboty budowlane należy wykonać przy użyciu wyrobów budowlanych niepalnych i zapewniających klasę odporności ogniowej El 30 oraz nieprzepuszczających światło, wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi (na przykład: cegła pełna albo luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie - pod warunkiem, że powierzchnia zamurowania takim materiałem nie przekroczy 10 % powierzchni ściany), - w/w roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zgodnie ze sztuką budowlaną, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, to jest osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane oraz będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, zakreślając termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt 1 i 2 sentencji niniejszej decyzji na 3 (trzy) miesiące od daty otrzymania niniejszej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Należy dodać, iż przed tutejszym Sądem toczy się sprawa ze skargi L. C. na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2024 r. (sygn. akt II SA/Go 563/24). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 , dalej jako p.p.s.a.) kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tych przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) , 4) jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a), 5) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b), 6) w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2). W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a. Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W tym kontekście wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął 22 czerwca 2020 r. uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika m.in., że skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Analogiczne stanowisko względem przewlekłości postępowania wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, w której wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Wyjaśnić trzeba, że przytoczone w obu uchwałach poglądy mają, z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a., charakter wiążący, co oznacza, że uchwały ta pozostają wiążące również dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę. Przepis ten bowiem nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość wzruszenia poglądu wyrażonego w uchwale wymagałaby zainicjowania nowej procedury uchwałodawczej poszerzonego składu. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, nie ma jednak ku temu jakichkolwiek podstaw. Stanowisko zawarte w powołanych uchwałach zasługuje bowiem w pełni na akceptację. Istota skargi na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega niejako na przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. W sytuacji zatem po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił. W niniejszej sprawie w dniu składania skargi na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania tj. [...] października 2024 r., organ – PINB w [...] nie pozostawał w bezczynności oraz przewlekłości, bowiem już uprzednio, bo w dniu [...] lipca 2024 r., wydał decyzję w sprawie, a zatem nie prowadził już wówczas postępowania, które zostało przez niego zakończone w/w decyzją. W świetle przedstawionych powyżej rozważań zawartych w uchwale II OPS 5/19 i II OPS 1/21, skarga podlegała zatem odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Takie stanowisko znajduje też potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie NSA – vide np. postanowienie z 12 listopada 2024 r. , sygn. III OSK 2428/24. Wobec powyższego Sąd uznał, że wniesiona skarga na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w [...] w sprawie samowoli budowlanej nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż podane w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.