II OZ 710/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 235/25 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 235/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 235/25 w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2024 r. nr WI-I.7840.7.96.2023.PI w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 235/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie B.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 235/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2024 r. nr WI-I.7840.7.96.2023.PI w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z treścią art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a.) zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. O obowiązku tym skarżąca została pouczona w pkt 5 pisma z dnia 6 listopada 2025 r., wraz z którym doręczono odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że zażalenie na ww. postanowienie skarżąca sporządziła i podpisała własnoręcznie, a nie przez adwokata lub radcę prawnego. Niezachowane zostały niezbędne wymogi formalne zażalenia. Ponadto podkreślił, że niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest brakiem nieusuwalnym, a zatem takim który nie podlega uzupełnieniu nawet na wezwanie Sądu. Z uwagi na powyższe, zażalenie jako sporządzone osobiście Wojewódzki Sąd odrzucił na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca wskazując na naruszenie Konstytucji i domagając się równego traktowania dla każdego obywatela. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone skarżącej, wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia, w dniu 6 listopada 2025 r. W punkcie 5 tego pouczenia wskazano, że "zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego". Pomimo skierowanego do skarżącej prawidłowego pouczenia o tym warunku, zażalenie wniesione przez skarżącą nie czyniło zadość wymogowi przymusu adwokacko-radcowskiego. Ustawodawca wprowadzając w ww. przepisie wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika, kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą. Z akt sprawy nie wynika, aby B.Z. legitymowała się uprawnieniami zawodowymi umożliwiającymi samodzielne sporządzenie sformalizowanego środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna lub zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Niedopełnienie warunku wynikającego z art. 194 § 4 P.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Sporządzenie zażalenia przez podmiot nieuprawniony stanowi zatem nieusuwalną wadliwość tego zażalenia (por. postanowienia NSA z: 4 stycznia 2012 r. I OZ 1088/11, 5 kwietnia 2006 r. II OZ 349/06, 10 kwietnia 2019 r. II OZ 294/19). Zaznaczyć również należy, że ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. tzw. przymus adwokacko-radcowski nie stanowi ograniczenia prawa do sądu, gdyż to rozwiązanie ma zapewnić stronie niemającej odpowiedniego przygotowania prawnego możliwość skutecznego wniesienia takiego sformalizowanego środka odwoławczego. Tymczasem w niniejszej sprawie B.Z., nie stosując się do pouczeń i wymogów proceduralnych, wniosła zażalenie z naruszeniem art. 194 § 4 P.p.s.a., co skutkować musiało jego odrzuceniem, zgodnie z art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.