III U 209/22
Sądy powszechne2022-12-29
Sygnatura
III U 209/22
Data orzeczenia
2022-12-29
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Danuta Poniatowska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III U 209/22</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 29 grudnia 2022r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">S.</span> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="185"/>
<col width="440"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->sędzia Danuta Poniatowska</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Marta Majewska-Wronowska</strong>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022r. w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. S.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>
</p>
<p>o ustalenie wysokości kapitału początkowego</p>
<p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">J. S.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>
</p>
<p>z dnia 5 kwietnia 2022 r. znak <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
zmienia zaskarżoną decyzję i do ustalenia wysokości kapitału początkowego <span class="anon-block">J. S.</span> przyjmuje okres jego zatrudnienia w Ośrodku <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P. T.</span> w okresie od <span class="anon-block">(...)</span>. do <span class="anon-block">(...)</span>. w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy.</em>
</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z <span class="anon-block">(...)</span> r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>, powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t. j. Dz.U. z 2022 poz. 504), odmówił <span class="anon-block">J. S.</span> ponownego ustalenia kapitału początkowego.</p>
<p>W uzasadnieniu decyzji wskazano, że <span class="anon-block">J. S.</span> nie udowodnił zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy za okres wykazany świadectwem pracy z <span class="anon-block">(...)</span> r.</p>
<p>W odwołaniu od tej decyzji <span class="anon-block">J. S.</span> domagał się jej zmiany i uwzględnienia do ustalenia wysokości kapitału początkowego okresu zatrudnienia od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. Twierdził, że był zatrudniony w tym okresie w pełnym wymiarze czasu pracy, na dowód czego wnosił o przesłuchanie świadka.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonych decyzji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. S.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> z <span class="anon-block">(...)</span> r. przyznano mu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, początkowo okresowo, a następnie na stałe (decyzje k. <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>akt rentowych „I”).</p>
<p>Wniosek w sprawie kapitału początkowego <span class="anon-block">J. S.</span> złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>
<span class="anon-block">(...)</span> r. Organ rentowy decyzją z <span class="anon-block">(...)</span> r. ustalił kapitał początkowy, przyjmując okresy składkowe: 11 lat i 21 dni oraz okresy nieskładkowe: 1 miesiąc. W decyzji ustalono wartość kapitału początkowego na 1.01.1999 r. – <span class="anon-block">(...)</span> zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił urlopu bezpłatnego od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. i od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. oraz zatrudnienia w Ośrodku <span class="anon-block">(...)</span> od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. z uwagi na to, że w świadectwie pracy nie wskazano wymiaru czasu pracy.</p>
<p>Do kolejnego wniosku w sprawie kapitału początkowego złożonego <span class="anon-block">(...)</span>., <span class="anon-block">J. S.</span> dołączył oświadczenie o braku dokumentów, dotyczących zatrudnienia w Ośrodku <span class="anon-block">(...)</span> od <span class="anon-block">(...)</span> do <span class="anon-block">(...)</span>, pismo Urzędu Miejskiego w <span class="anon-block">S.</span> z 10.02.2022 r., potwierdzające brak w archiwum dokumentów tego pracodawcy oraz zeznanie świadka <span class="anon-block">H. K.</span>, potwierdzające ten okres zatrudnienia wnioskodawcy w pełnym wymiarze czasu pracy (akta rentowe <span class="anon-block"> (...)</span>).</p>
<p>Zakwestionowane świadectwo pracy (k. <span class="anon-block">(...)</span> akt rentowych <span class="anon-block"> I</span>) posiada wszelkie cechy autentycznego dokumentu. Sporządzone zostało w<span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>r., zaopatrzone w pieczęć nagłówkową Ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. T.</span> (pieczątka nie jest czytelna w całości), zawiera liczbę porządkową dziennika: L.dz. <span class="anon-block">(...)</span> oraz pieczęć imienną i podpis nieczytelny zastępcy kierownika ds. administracyjno-gospodarczych <span class="anon-block">J. B.</span>. Z zapisów w świadectwie wynika, że <span class="anon-block">J. S.</span> zatrudniony był w tym ośrodku na podstawie umowy o pracę, jako pracownik stały w niepełnym wymiarze czasu pracy od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r., na stanowisku <span class="anon-block">(...)</span>, z wynagrodzeniem miesięcznym <span class="anon-block">(...)</span> zł. Stosunek pracy został rozwiązany na zasadzie porozumienia stron i porozumienia między zakładami pracy. Zakładem pracy, który „przejął” na zasadzie porozumienia stron odwołującego się była <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. <span class="anon-block">J. S.</span> był tam zatrudniony od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. na podstawie umowy o pracę, jako pracownik stały w niepełnym wymiarze czasu pracy, tj. na ½ etatu (świadectwo pracy z <span class="anon-block">(...)</span> r. k. <span class="anon-block">(...)</span> akt rentowych „I”).</p>
<p>Sąd poszukiwał akt osobowych odwołującego z tego okresu zatrudnienia oraz akt osobowych z okresów zatrudnienia u kolejnych pracodawców (k. <span class="anon-block">(...)</span> -<span class="anon-block">(...)</span>, notatka k. <span class="anon-block">(...)</span> archiwa k. <span class="anon-block">(...)</span>). Poszukiwania nie przyniosły spodziewanego rezultatu. Nadesłano jedynie akta osobowe odwołującego się, dotyczące zatrudnienia w <span class="anon-block"> Browarze (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. (koperta k. <span class="anon-block">(...)</span>). Znajduje się w nich kwestionariusz osobowy, brak jednak adnotacji o wcześniejszych okresach zatrudnienia, czy świadectw pracy wystawionych przez poprzednich pracodawców. Akta te zawierają natomiast pismo podpisane przez Zastępcę Prezesa Zarządu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, gdzie odwołujący się był zatrudniony (przejęty) po zakończeniu działalności ośrodka <span class="anon-block">(...)</span>. W piśmie tym wyrażono zgodę na jego dodatkowe zatrudnienie w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Przesłuchana w sprawie w charakterze świadka <span class="anon-block">H. K.</span> (k. <span class="anon-block">(...)</span>) zatrudniona była w Ośrodku <span class="anon-block">(...)</span>, w tym samym okresie, co odwołujący się. Na rozprawie okazała świadectwo pracy z <span class="anon-block">(...)</span>r. wystawione przez <span class="anon-block"> Ośrodek (...)</span> - <span class="anon-block">Z. S.</span> w <span class="anon-block">P. T.</span> stwierdzające, że <span class="anon-block">H. K.</span> była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik stały od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. na stanowisku<span class="anon-block">(...)</span>, ostatnio <span class="anon-block">(...)</span>. Stosunek pracy rozwiązany został na zasadzie porozumienia stron i porozumienia między zakładami pracy. Świadectwo pracy opatrzone zostało pieczęcią nagłówkową pracodawcy i pieczątką imienną kierownika ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">B. W.</span> podpis nieczytelny.</p>
<p>Należy zwrócić uwagę, że wprawdzie <span class="anon-block">J. S.</span> pracę rozpoczął rok później, ale rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w tym samym czasie i na tej samej podstawie, co wiązało się z zakończeniem działalności ośrodka i przejęciem pracowników przez <span class="anon-block"> Spółdzielnię (...)</span>, prowadzącą m.in. stołówkę w Urzędzie <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. S.</span> był <span class="anon-block">(...)</span>. Naprawy samochodów wykonywał na terenie warsztatu, który prowadził jego ojciec w <span class="anon-block">S.</span>. W ośrodku wypoczynkowym były 3 samochody: <span class="anon-block">(...)</span>. W sezonie letnim pracowały na potrzeby ośrodka, po sezonie obsługiwały stołówkę działającą przy Urzędzie <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Samochody do naprawy podstawiali mu kierowcy, wskazując co nie działa prawidłowo. Po wykonaniu naprawy samochody odbierali. Kierowca ewidencjonował zlecenia na naprawy samochodów. Pracę odwołującego się nadzorował też kierownik <span class="anon-block">W.</span>, który przyjeżdżał co pewien czas, nawet kilka razy w tygodniu na teren warsztatu. Sprawdzał, co zostało zrobione, odbywało się to w formie ustnej. Zdarzało się, że kierowca był 3-4 razy dziennie w warsztacie ze zgłoszeniem usterki, a czasami nie był ani razu w ciągu tygodnia. Ponadto odwołujący się wzywany był na teren ośrodka do różnych napraw (klamka się urwała, barierka pękła). Przyjeżdżał kierowca i mówił, że trzeba jechać na naprawę. Nie podpisywał codziennie listy obecności i nie zgłaszał się codziennie na teren ośrodka. Listę podpisywał przy odbiorze i kwitowaniu wynagrodzenia. Przyjeżdżała wówczas na teren ośrodka kasjerka Urzędu <span class="anon-block">(...)</span> wypłacała pensję wszystkim tam zatrudnionym. Swój czas pracy <span class="anon-block">J. S.</span> określił jako nienormowany, określony wymiarem zadań. Po sezonie wnioskodawca naprawiał samochody, które jeździły w Urzędzie <span class="anon-block">(...)</span> i te które obsługiwały stołówkę. Samochody ciągle wymagały napraw, a zaopatrzenie trzeba było dowieźć codziennie.</p>
<p>W świadectwie pracy <span class="anon-block">J. S.</span> określono wynagrodzenie w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł miesięcznie. Wskazane wynagrodzenie stanowiło więcej niż najniższe wynagrodzenie ustalone w tamtym okresie - najniższe wynagrodzenie obowiązujące w gospodarce uspołecznionej przez cały sporny okres zatrudnienia wynosiło<span class="anon-block">(...)</span>zł ( inf. ze strony ZUS). Ponadto zatrudniona ostatnio na stanowisku <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">H. K.</span> zarabiała miesięcznie <span class="anon-block">(...)</span>zł (zapis w jej świadectwie pracy). Wskazuje to na wymiar czasu pracy <span class="anon-block">J. S.</span> wyższy niż pół etatu. Na wymiar ½ etatu wskazuje natomiast kolejny pracodawca, który „przejął” pracowników likwidowanego ośrodka, czyli <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Przeprowadzone postępowanie dowodowe daje podstawę do ustalenia, że <span class="anon-block">J. S.</span> zatrudniony był w <span class="anon-block"> Ośrodku (...)</span> –<span class="anon-block">Z. S.</span> w <span class="anon-block">P. T.</span> od <span class="anon-block">(...)</span> r. do <span class="anon-block">(...)</span> r. w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 173;art. 173 ust. 1;art. 173 ust. 3)">art. 173 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t. j. Dz.U. z 2022 poz. 504), kapitał początkowy jest obliczany dla każdego ubezpieczonego urodzonego po 31.12.1948 r. a przed 1.01.1999 r., opłacającego składkę na ubezpieczenia społeczne lub za którego składkę tę opłacał płatnik składek. Stanowi on rodzaj rozliczenia z systemem ubezpieczeń społecznych obowiązującym przed 1999 r. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1.01.1999 r. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy emerytalnej, podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Do podstawy wymiaru świadczenia przyjmuje się zatem składniki wynagrodzenia (przychód, dochód), które w rozumieniu przepisów o podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, obowiązujących we wskazanym przez wnioskodawcę okresie, podlegały składce na ubezpieczenia społeczne. Nie uwzględnia się natomiast składników wynagrodzenia wyłączonych z tego obowiązku.</p>
<p>Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 1;art. 6 ust. 2 pkt. 1 ppkt. a)">art. 6 ust. 2 pkt 1 ppkt a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t. j. Dz.U. z 2022 poz. 504), za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.</p>
<p>W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że <span class="anon-block">J. S.</span> zatrudniony był w <span class="anon-block"> Ośrodku (...)</span> – <span class="anon-block">Z. S.</span> w <span class="anon-block">P. T.</span>od <span class="anon-block">(...)</span>r. do<span class="anon-block">(...)</span> r. w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł. i za ten okres był obowiązek opłacania składki na ubezpieczenia społeczne.</p>
<p>Ponieważ <span class="anon-block">J. S.</span> w spornym okresie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, należy ustalić wnioskodawcy ponownie kapitał początkowy, z uwzględnieniem tego okresu.</p>
<p>W związku z powyższym, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> orzeczono, jak w sentencji wyroku.</p>
</div>