I Ca 546/22

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ca 546/22</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 grudnia 2022 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny</p> <p>w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Barbara Bojakowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 roku w Sieradzu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">D. T.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa – <span class="anon-block"> (...) Zarządowi (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o ochronę naturalnego środowiska człowieka</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku</p> <p>z dnia 24 października 2022 roku, sygn. akt I C 1136/17</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację:</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – <span class="anon-block"> (...) Zarządu (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">D. T.</span> 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia wyroku stronie pozwanej do dnia zapłaty. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ca 546/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy Łasku w sprawie z powództwa <span class="anon-block">D. T.</span> przeciwko Skarbowi Państwa - <span class="anon-block"> (...) Zarządowi (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span> o ochronę naturalnego środowiska człowieka, zasądził od pozwanego na rzecz powódki 44000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 27 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty (pkt 1), umorzył postępowanie w zakresie 1200 zł (pkt 2), zasądził od pozwanego <br/>na rzecz powódki 3617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3), nakazał pobrać <br/>od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Łasku 6421,42 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania związanych z wynagrodzeniem biegłych wydatkowanych tymczasowo z funduszu Skarbu Państwa (pkt 4) oraz nie obciążył pozwanego kosztami sądowymi w zakresie opłaty od pozwu i rozszerzonego powództwa <br/>od uiszczenia których strona powodowa była zwolniona (pkt 5).</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski, których istotne elementy przedstawiają się następująco:</em> </strong> </p> <p>Powódka jest właścicielką nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span>, składającej się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o powierzchni 0,1597 ha (Kw. nr <span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>W zakresie zagospodarowania przestrzennego dla tej nieruchomości regulację szczególną stanowi uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> Sejmiku Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia <br/>25 października 2016 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania <br/>dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">Ł.</span>. Jest to kolejny akt o podobnym charakterze. Poprzednim była uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> Sejmiku Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 9 lutego 2010 r., uchylona przez obecnie wprowadzoną w życie. Obszar ustanowiony na podstawie poprzedniej uchwały nie obejmował jednak przedmiotowej nieruchomości.</p> <p>Określony w obowiązującej uchwale nr <span class="anon-block">(...)</span> obszar ograniczonego użytkowania został podzielony na 2 podobszary oznaczone symbolami A i B: podobszar A, którego granicę wewnętrzną wyznacza granica terenu lotniska, zewnętrzną natomiast wyznaczają izolinie równoważnego poziomu dźwięku L <span class="anon-block">A. (...)</span> = 60 dB oraz L <span class="anon-block">A. (...)</span> = 50 Db.</p> <p> <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> znajduje się w większości w podobszarze A. Uchwała <br/>nr <span class="anon-block">(...)</span> przewiduje ograniczenia zarówno w zakresie przeznaczenia terenu, <br/>jak też sposobu korzystania, a także wymagań technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zakres tych regulacji zawarty został w § 8 - 10 uchwały.</p> <p>Utrata wartości rynkowej nieruchomości powódki w wyniku wejścia w życie uchwały Sejmiku Wojewódzkiego Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 25 października 2016 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania lotniska wojskowego <span class="anon-block">Ł.</span> wynosi 38500 zł.</p> <p>Na nieruchomości powódki nie dochodzi do przekroczeń dopuszczalnych wartości norm dla poziomu hałasu lotniczego w środowisku.. W budynku mieszkalnym jest zapewniony odpowiedni klimat akustyczny przy uwzględnieniu wymogów wygłuszania budynków ustanowionych w uchwale Sejmiku Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> <br/>i Polskich Normach.</p> <p>W celu skompensowania braku możliwości otwierania okien podczas występowania hałasu lotniczego, wynikającego z utworzenia <span class="anon-block"> (...)</span>, należy zainstalować osiem wentylatorów sufitowych.</p> <p>Koszt zakupu wentylatorów oraz koszt robót budowlanych związanych z montażem wentylatorów wynosi łącznie 5500 zł.</p> <p>Stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów, nie budzących wątpliwości co do swojej autentyczności, a także na podstawie tych twierdzeń stron, które nie zostały zakwestionowane w toku postępowania przez strony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a>). Ponieważ <br/>w niniejszej sprawie zachodziła konieczność zasięgnięcia wiadomości specjalnych dopuszczono dowód z opinii Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span> Wydziału Elektroniki - Katedry Akustyki i Multimediów. Ustalenia w zakresie obniżenia wartości nieruchomości <br/>oraz co do kosztów robót budowlanych, mających na celu poprawę izolacyjności akustycznej budynku oraz skompensowania braku możliwości otwierania okien podczas występowania hałasu lotniczego poczyniono na podstawie opinii biegłego sądowego ds. szacowania <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Sąd uznał powództwo za zasadne w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust 2 ustawy <br/>z dnia 27 kwietnia 2001 roku</a> – Prawo ochrony środowiska.</p> <p>Sąd wskazał, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (art. 129;art. 130;art. 131;art. 132;art. 133;art. 134;art. 135;art. 136)">art. 129 - 136</a> p.o.ś. ustawodawca uregulował samodzielne podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z ograniczeniem sposobu korzystania <br/>z nieruchomości oraz z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, opierając się <br/>na założeniu, że ryzyko szkód związanych z działalnością uciążliwą dla otoczenia powinien ponosić podmiot, który tę działalność podejmuje dla własnej korzyści (cuius damnum eius periculum). Przesłankami tej odpowiedzialności są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługuje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> do nieruchomości, i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą.</p> <p>Kolejno wskazano na 129 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361 § 2 ust. 2)">ust. 2</a> p.o.ś. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> i stwierdzono, <br/>że obniżenie wartości nieruchomości stanowi przy tym wymierną stratę, niezależnie od tego czy właściciel ją zbył, czy też nie zamierza podjąć w tym kierunku żadnych działań, nieruchomość jest bowiem dobrem o charakterze inwestycyjnym. Ponadto właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę (w tym zmniejszenie wartości nieruchomości) <br/>w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, przy czym ograniczeniem tym jest także ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania.</p> <p>Dla sądu ubytek wartości rynkowej nieruchomości powódki w wyniku wejścia <br/>w życie uchwały Sejmiku Wojewódzkiego Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 25 października <br/>2016 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania lotniska wojskowego <span class="anon-block">Ł.</span> oraz koszt robót budowlanych, mających na celu skompensowanie braku możliwości otwierania okiem został potwierdzony opinią biegłego z zakresu szacowania <span class="anon-block"> (...)</span> i wyniósł 44000 zł</p> <p>Biorąc pod uwagę opinie biegłych przez strony postępowania niekwestionowane <br/>oraz ustalenia dotyczące wysokości odszkodowania należnego właścicielowi nieruchomości <br/>w niniejszym postępowaniu sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki 44000 zł, umarzając postępowanie w zakresie 1200 zł. Zasądzona kwota w ocenie sądu jest adekwatna do naprawienia szkody, albowiem wyrównuje ubytek majątkowy powoda i nie prowadzi <br/>do jej wzbogacenia.</p> <p>O odsetkach Sąd rozstrzygnął na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 476)">art. 476 k.c.</a> Stąd też <br/>- zgodnie z żądaniem pozwu - uwzględniając powództwo w powyższym zakresie zasądził <br/>od pozwanego na rzecz powoda opisaną wyżej kwotę z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty.</p> <p>W zakresie ustalania początkowej daty biegu odsetek ustawowych sąd wskazał, <br/>że regułą jest, że dłużnik /odpowiedzialny za wyrównanie szkody/ pozostaje w opóźnieniu <br/>z zapłatą świadczenia bezterminowego, jakim jest odszkodowanie za wyrządzoną szkodę, <br/>na zasadach ogólnych, tj. od wezwania go przez poszkodowanego do spełnienia tego świadczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>). Od tego momentu wierzyciel ma zatem prawo żądać odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> Dotyczy to także odszkodowań dochodzonych w oparciu o przepisy art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Wezwanie do zapłaty kwoty 190000 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania zostało skutecznie doręczone pozwanemu. Dnia 27 grudnia 2017 roku pozwany wydał decyzję odmawiającą uznania zgłoszonych roszczeń.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, wskazując, że powódka uległa nieznacznie swojemu żądaniu.</p> <p>Sąd obciążył też pozwanego kosztami sądowymi w zakresie wydatków na pokrycie kosztów wynagrodzenia biegłych.</p> <p>Nie obciążono ponadto pozwanego kosztami sądowymi w zakresie części opłaty sądowej od pozwu i rozszerzonego powództwa, od uiszczenia których powód był zwolniony.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację </strong>od wyroku wniósł pozwany, który zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:</p> <p>1/ art. 129 ust. 2 ustawy - prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że odpowiedzialność odszkodowawcza przewidziana w tym przepisie obejmuje spadek wartości nieruchomości spowodowany emisją hałasu związanego z eksploatacją lotniska wojskowego w <span class="anon-block">Ł.</span>, a także spadek wartości spowodowany zawężeniem prawa własności powstałym wskutek wejścia w życie Uchwały <br/>nr <span class="anon-block">(...)</span> Sejmiku Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 25 października 2016 roku <br/>w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">Ł.</span>, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanej regulacji prowadzi do wniosku, <br/>że odszkodowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a> należne jest jedynie w przypadku udowodnienia przez stronę powodową, że postanowienia aktu ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania określają nakazy, zakazy, które w sposób bezpośredni wpływają na nieruchomości strony powodowej, wywołując szkodę w postaci spadku wartości nieruchomości, natomiast samo „zawężenie granic własności", czy też „stygmatyzacja nieruchomości" nie stanowią podstawy <br/>do dochodzenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości <br/>w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania;</p> <p>2/ art. 129 ust. 2 p.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, <br/>że w przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda, pomimo iż w obecnym stanie rzeczy nie jest możliwe skuteczne oszacowanie wysokości tej szkody, gdyż stanowi ona wyłącznie szkodę ewentualną, która urealni się dopiero na etapie ewentualnej, np. sprzedaży nieruchomości należącej do powodów;</p> <p>3/ art. 136 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 2 ustawy – prawo ochrony środowiska poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że odpowiedzialność odszkodowawcza polegająca na zwrocie kosztów rewitalizacji obejmuje również koszty nieponiesione, a konieczne do poniesienia, w przypadku braku nakazu dokonania rewitalizacji akustycznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanej regulacji prowadzi do wniosku, że odszkodowanie na podstawie art. 136 ust. 3 ww. ustawy jest należne jedynie w przypadku faktycznego poniesienia przez stronę kosztów rewitalizacji;</p> <p>4/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że naprawieniu podlega szkoda, która jeszcze nie powstała, tak jak w niniejszej sprawie, w której nie doszło jeszcze do utraty składników majątkowych, czy też do poniesienia przez powodów nieplanowanych (niezgodnych z ich wolą) wydatków;</p> <p>5/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> poprzez ich błędną wykładnię, polegającą <br/>na nieprawidłowym przyjęciu, że odsetki ustawowe za opóźnienie należy się stronie powodowej od dnia skutecznego doręczenia do pozwanego nieskonkretyzowanego i ogólnego wezwania do zapłaty, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanej regulacji prowadzi <br/>do wniosku, że odsetki ustawowe za opóźnienie winny być ustalone co najwyżej od dnia skutecznego doręczenia do pozwanego opinii biegłych sądowych konkretyzujących wysokość ewentualnego odszkodowania.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o oddalenie apelacji w całości <br/>i zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego, <br/>w tym kosztów zastępstwa procesowego w II instancji według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.</p> <p>Kontrola instancyjna nie wykazała uchybień przepisom prawa. Dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy znajdują odzwierciedlenie w przytoczonych na ich poparcie dowodach, a ich prawna ocena <br/>w kontekście weryfikacji żądania strony powodowej i zarzutów pozwanego opartych <br/>na logicznym rozumowaniu i zasadach doświadczenia życiowego zasługuje na jednoznaczną aprobatę. Stąd ustalenia te oraz wyprowadzone na ich podstawie wnioski prawne Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.</p> <p>Apelacja strony pozwanej sprowadza się zasadniczo do twierdzenia, że wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania, z uwagi na niemożność zachowania standardów ochrony środowiska przed hałasem, w związku z funkcjonowaniem lotnisk nie stanowi samodzielnej podstawy roszczenia odszkodowawczego z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a>.</p> <p>Pozwany jako argument na poparcie swojego twierdzenia powoływał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2022 r. o sygn. akt III CZP 80/22 i z dnia 29 kwietnia 2022 r. o sygn. akt III CZP 81/22, zgodnie z którymi „wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania z uwagi na niemożność zachowania standardów ochrony środowiska przed hałasem w związku z funkcjonowaniem lotniska (art. 135 ust. 1 p.o.ś.) nie stanowi samodzielnej podstawy roszczenia odszkodowawczego z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, określonego w art. 129 ust. 2 tej ustawy”, oraz: „za ograniczające sposób korzystania z nieruchomości w rozumieniu art. 129 ust. 2 ustawy mogą być uznane wyłącznie postanowienia aktu ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania określające nakazy, zakazy i zalecenia skierowane do właścicieli nieruchomości (art. 135 ust. 3a powyższej ustawy)” (tak: uchwała SN z 7.04.2022 r., III CZP 80/22, LEX nr 3330209 oraz uchwała <br/>SN z 29.04.2022 r., III CZP 81/22, LEX nr 3340113).</p> <p>Odnosząc się do treści uchwał oraz ich uzasadnień nie można jednak podzielić poglądów strony skarżącej i wyciągniętych przez tą stronę procesową wniosków.</p> <p>Dla porządku trzeba wskazać, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a> w związku z ograniczeniem sposobu korzystania <br/>z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. W niniejszej sprawie bezsprzecznym było, że strona powodowa na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (<span class="anon-block"> (...)</span>) doznała uszczuplenia swojego prawa własności nieruchomości położonej w podobszarze B. Ograniczenia te są wymienione w Uchwale nr <span class="anon-block">(...)</span> Sejmiku Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 25 października 2016 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">Ł.</span>, gdzie wprowadzono zakazy <br/>oraz wymagania techniczne budynków cele zapewnienia właściwego klimatu akustycznego <br/>w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej.</p> <p>Ponadto, na skutek wprowadzenia uchwały doszło do ograniczenia prawa własności, których właściciele nieruchomości położonych w tym obszarze nie doświadczyliby, gdyby nie wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania i dlatego samo zmniejszenie wartości nieruchomości położonych w tym obszarze nie wynika z faktu położenia nieruchomości <br/>w podobszarze, lecz jest konkretnym efektem ograniczeń, jakie wiążą się z takim zakwalifikowaniem nieruchomości. Wobec czego nie można mówić, że wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania stanowi „samodzielną podstawę roszczenia”.</p> <p>Wypada zatem zauważyć, że podstawę roszczenia strony powodowej stanowią konkretne konsekwencje (w przypadku zmniejszenia wartości nieruchomości - konsekwencje rynkowe) wynikające z kolei z wprowadzenia ograniczeń korzystania z nieruchomości.</p> <p>Obniżenie wartości nieruchomości nie nastąpiło z uwagi na wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania, lecz jest konsekwencją reakcji rynku obrotu nieruchomości <br/>na zaistniały stan faktyczny.</p> <p>Trzeba zatem stwierdzić, że zmniejszenie wartości nieruchomości jest następstwem ograniczeń przewidzianych bezpośrednio w treści ww. uchwały Sejmiku Województwa <span class="anon-block"> (...)</span>. Wskutek jej wejścia w życie doszło do zawężenia granic własności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 144)">art. 144 k.c.</a>) i tym samym ścieśnienia wyłącznego władztwa właścicieli względem nieruchomości położonej na obszarze ograniczonego użytkowania. O ile właściciel przed wejściem w życie przedmiotowej uchwały mógł żądać zaniechania immisji (hałasu) przekraczającej standard ochrony środowiska, o tyle w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania możliwości takiej został pozbawiony. Szkoda po stronie powodowej podlega w tym przypadku naprawieniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a>, a samo obniżenie wartości nieruchomości wynika z faktu, że właściciel będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje. Skutkiem wejścia w życie ww. uchwały jest nie tylko konieczność poddania się przewidzianym w niej wprost ograniczeniom – niekiedy mogą być one dla właścicieli nieistotne – ale także konieczność znoszenia immisji przekraczających standard środowiska, w którym – w braku uchwały – właściciel mógłby się przeciwstawić jako działaniom bezprawnym w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 174;art. 174 ust. 1)">art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a>.</p> <p>Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości należnego stronie powodowej odszkodowania, to trzeba zauważyć, że jest ona suma mającą zrekompensować właścicielom nieruchomości powstałe ograniczenia. Wysokość odszkodowania odpowiada konkretnej utracie wartości nieruchomości, która to utrata jest okolicznością faktyczną (faktem rynkowym), nie zaś jedynie wnioskiem prawnym, wywiedzionym z określonej wykładni przepisów prawa materialnego.</p> <p>Powyższe oznacza zdaniem Sądu Okręgowego, że strona powodowa <br/>w sprawie doznała szkody odpowiadającej spadkowi wartości nieruchomości. Zgodnie <br/>zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a> szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Trafności tych wywodów <br/>nie zmienia formułowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwał III CZP 80/22 i III CZP 81/22 teza, że szkoda powstała na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania jest „szkodą legalną”, która nie podlega pełnej kompensacji w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 77;art. 77 ust. 1)">art. 77 ust. 1 Konstytucji RP</a>. W przeciwnym razie zakres zastosowania ww. przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ()">ustawy Prawo ochrony środowiska</a> utraciłby swój odszkodowawczy charakter, czemu sprzeciwia się literalne brzmienie przedstawionych przepisów.</p> <p>W tych warunkach trzeba dojść do wniosku, że uregulowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy <br/>z dnia 27 kwietnia 2001 roku</a> Prawo ochrony obejmuje szkodę, którą można ocenić <br/>już w momencie opublikowania aktu normatywnego zawierającego ograniczenia <br/>lub w określonym czasie od daty jego wejścia w życie. Szkodę należy ustalać respektując zasadę pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej, dokonując zindywidualizowanej oceny okoliczności sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 322)">art. 322</a> p.o.ś.) (patrz: postanowienie <br/>SN z 9.12.2021 r., II CSK 326/21, LEX nr 3273730).</p> <p>Mając zatem na względzie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwałach <br/>o sygn. akt III CZP 80/22 i III CZP 81/22, gdzie postulowano, że wprowadzenie <br/>obszaru ograniczonego użytkowania nie stanowi samodzielnej podstawy roszczenia odszkodowawczego z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, jest co do zasady trafne, <br/>gdyż aby można mówić o kwestii odszkodowania, to przecież musi zaistnieć szkoda, <br/>z którą mamy do czynienia po stronie powodowej ze względu na utratę wartości nieruchomości. Tak powstała szkoda wykazana została w opinii biegłego ds. szacowania wartości nieruchomości. Strona powodowa dowiodła zatem, że na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania wartość nieruchomości realnie spadła, co prowadzi <br/>do wniosku, że doznał szkody o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a>.</p> <p>Mając natomiast na uwadze same uzasadnienie uchwał o sygn.. akt III CZP 80/22 <br/>i III CZP 81/22, trzeba zauważyć, że Sąd Najwyższy dokonał w nich również analizy dotychczasowego swojego orzecznictwa (w tym wydanych orzeczeń w składzie zbliżonym <br/>do tego, który podjął przedmiotową uchwałę), gdzie przychylił się do tzw. „węższego” rozumienia ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości. Tak ukształtowane orzeczenie nie jest jednak konsekwencją jakiejkolwiek zmiany legislacyjnej ani też dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny kontroli konstytucyjności Prawa ochrony środowiska, ani aktów powiązanych.</p> <p>W tych warunkach, zdaniem Sądu Okręgowego, za trafnością i prawidłowością rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stoją ponadto również względy natury sprawiedliwościowej.</p> <p>Wskazać bowiem należy, że przez lata w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego – np. postanowienie SN z 9.12.2021 r., II CSK 326/21 - dominował ugruntowany pogląd o dopuszczalności zasądzania odszkodowania w tożsamych sprawach <br/>w oparciu o przesłanki, na jakich swoje orzeczenie oparł Sąd Rejonowy, całkowita zmiana linii orzeczniczej (bez zmiany brzmienia przepisów ustawy) a jedynie w oparciu o jedną <br/>z interpretacji uchwał Sądu Najwyższego niemających charakteru zasady prawnej – w ocenie Sądu Okręgowego byłaby niesprawiedliwa i godziłaby w zasadę równości obywateli korzystających z prawa do sądu.</p> <p>Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że naruszono w sprawie przepisy prawa materialnego art. 129 ust. 2 ustawy - prawo ochrony środowiska i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> w sposób opisany w apelacji.</p> <p>Za nieuzasadniony trzeba także uznać zarzut dotyczący naruszania art. 136 ust. 3 <br/>w zw. z art. 129 ust. 2 ustawy poprzez ich błędną wykładnię.</p> <p>Dla sądu bowiem stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia <br/>28 października 2022 r., sygn. akt III CZP 100/22, gdzie wskazano, że „właścicielowi nieruchomości położonej w strefie ograniczonego użytkowania, o której mowa <br/>w art. 135 prawa ochrony środowiska, nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione”, <br/>jest stanowiskiem odosobnionym, nie zasługującym na poparcie.</p> <p>W ocenie tut. sądu, wskazane w uchwale pojęcie szkody stoi w sprzeczności <br/>do utrwalonego w prawie cywilnym pojęciem szkody, która powstaje już w chwili samego zdarzenia powodującego szkodę i dlatego już tylko z samej tej przyczyny stronie powodowej przysługuje odszkodowanie możliwe do oszacowania już z chwilę powstania szkody, najczęściej w drodze opinii biegłego.</p> <p>Nieuzasadnionym jest więc odróżnienie osoby uprawnionej do wystąpienia <br/>z roszczeniem odszkodowawczym, która realnie nie poniosła kosztów doprowadzenia <br/>do faktycznego naprawienia szkody od osoby, która takie koszty poniosła.</p> <p>Wskazać należy, że restytucja szkody w drodze zapłaty odszkodowania jest domeną odpowiedzialnego za szkodę i nie zależy od aktywności lub pasywności strony poszkodowanej.</p> <p>Trzeba też podnieść, że pogląd wyrażony w ww. uchwale stawia w gorszej pozycji stronę, która nie są w stanie wyłożyć z góry odpowiedniej sumy pieniężnej na dokonanie prac rewitalizacyjnych. Jednocześnie odpowiedzialny za naprawienie szkody Skarb Państwa <br/>nie jest przecież w stanie zaproponować systemowego, bezgotówkowego sposobu naprawienia szkody poprzez dokonanie prac rewitalizacyjnych w budynkach osób doświadczających szkody.</p> <p>Na uwagę zasługuje także to, że ustawodawca zakreślił termin na zgłaszanie roszczeń w oparciu o przepisy ww. ustawy, który już dawno minął.</p> <p>Ponadto odejście od dotychczasowego orzecznictwa byłaby niesprawiedliwe, <br/>gdyż wiele osób, których sprawa sądowa już się prawomocnie zakończyła, otrzymywały odszkodowanie, zaś te, których sprawa jest jeszcze w toku, nie mogliby skutecznie dochodzić swojego roszczenia. Takie zaś rozróżnienie byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego i prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej grupy społecznej, kosztem innej.</p> <p>Sformułowane w apelacji zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> <br/>nie mogły również odnieść zamierzonego skutku.</p> <p>Odnosząc się do skarżonej kwestii wskazać trzeba, iż dłużnik odpowiedzialny <br/>za wyrównanie szkody pozostaje w opóźnieniu z zapłatą świadczenia bezterminowego jakim jest odszkodowanie za wyrządzoną szkodę na zasadach ogólnych, tj. od dnia wezwania <br/>go przez poszkodowanego do spełnienia świadczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>). Od tego momentu wierzyciel ma zatem prawo żądać odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> Dotyczy to także odszkodowań dochodzonych w oparciu o przepisy <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2;art. 136;art. 136 ust. 3)">art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 ustawy prawo ochrony środowiska</a>.</p> <p>Wskazać należy, iż obowiązany do wypłaty odszkodowania może pozostawać <br/>w tak rozumianym opóźnieniu obowiązku wyrównania szkody, której wysokość jest znana <br/>w dacie wezwania, choćby została ona ustalona dopiero w okresie późniejszym, <br/>w tym w wyniku postępowania sądowego. Dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wtedy, <br/>gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia.</p> <p>W niniejszej sprawie pozwany został wezwany do zapłaty odszkodowania pismem <br/>(k. 21 – 21 verte), w którym to powódka wezwała pozwanego do zapłaty na jej rzecz <br/>w terminie 7 do od doręczenia wezwania kwoty 120000 zł tytułem odszkodowania w związku <br/>z obniżeniem wartości nieruchomości oraz kwoty 70000 zł tytułem kosztów wygłuszenia budynków. Pozwany natomiast w piśmie z 27 grudnia 2016 roku odmówił uznania zgłoszonych roszczeń.</p> <p>W tych warunkach stwierdzić należy, że pozwany pozostawał bez wątpienia <br/>w opóźnieniu od tego dnia, czyli od dnia 27 grudnia 2016 roku.</p> <p>Stwierdzić bowiem trzeba, iż pozwany co najmniej od daty doręczenia mu wezwania do zapłaty miał możliwość dokonać we własnym zakresie oszacowania odszkodowania <br/>i jego wypłaty, a nie czekać biernie na rozstrzygnięcie sądu. Zaniechanie tego obowiązku doprowadziło do konieczności wykonania stosownej kalkulacji przy pomocy biegłego sądowego. Skarżący nie przedstawił analizy na ile zaskarżone rozstrzygnięcie oparto <br/>na wyliczeniu odszkodowania z niekorzyścią dla niego, tj. na ile odszkodowanie byłoby odmienne kwotowo, gdyby zostało wyliczone według cen z innej daty. Przyznanie odsetek ustawowych za okres wskazany w wyroku stanowi rekompensatę za korzystanie przez pozwanego z kapitału. Jeżeli zobowiązany nie płaci odszkodowania w terminie ustalonym zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> uprawniony nie ma możliwości czerpania korzyści z odszkodowania, jakie mu się należy już w tym terminie. Odsetki ustawowe mają przede wszystkim zapewnić swego rodzaju zryczałtowane wynagrodzenie dla wierzyciela za korzystanie ze środków pieniężnych jemu należnych przez dłużnika.</p> <p>Powyższe nie jest sprzeczne z funkcją odsetek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> i nie przysparza powódkom korzyści finansowych, nieuzasadnionych zakresem zobowiązania pozwanego, określonym w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2;art. 136;art. 136 ust. 3)">art. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>.</p> <p>Wbrew stanowisku apelacji, całkowicie nieuprawnionym jest wiązanie początkowej daty biegu odsetek od zasądzonego na rzecz strony powodowej z datą doręczenia pozwanemu odpisu opinii biegłego sądowego. Wyrok w niniejszej sprawie nie ma charakteru konstytutywnego. Źródłem szkody dla powoda było wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania, co ograniczyło go w sposobie korzystania z nieruchomości i pogorszyło klimat akustyczny budynku.</p> <p>Reasumując poczynione rozważania trzeba zatem dojść do wniosku, że Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie ustalił prawidłowo okoliczności związane z odpowiedzialnością odszkodowawczą strony pozwanej, zasądzając przy tym stronie powodowej odpowiednie odszkodowanie związane z utratą wartości nieruchomości oraz kosztów rewitalizacyjnych <br/>na skutek wprowadzenia strefy ograniczonego użytkowania związanej z utworzeniem lotniska wojskowego w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, oddalił apelację strony pozwanej jako całkowicie bezzasadną, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego, należnych od pozwanego na rzecz strony powodowej Sąd Okręgowy orzekł w punkcie II wyroku, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 - 3 k.p.c.</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a>, tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, który pozwany przegrał w instancji odwoławczej w całości.</p> <p>Wysokość kosztów profesjonalnego zastępstwa prawnego po stronie powodowej<br/>w wysokości 1800 zł Sąd Odwoławczy ustalił w oparciu o § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).</p> </div>