I SA/Wa 1827/09

SENTENCJA Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. i H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. i H. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania postanawia 1.przyznać J. i H. małż. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od połowy wpisu od skargi; 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 26 listopada 2009 r., uzupełnionym wnioskami z dnia 10 grudnia 2009 r. (złożonymi na urzędowych drukach PPF) J. i H. małż. M. wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołali się na trudną sytuację materialną wskazując, że dochód ich dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowią wyłącznie otrzymywane emerytury w kwotach [...] złotych (J. M.) i [...] złotych (H. M.). Z dołączonego zaś do wniosku z dnia 26 listopada 2009 r. zestawienia miesięcznych wydatków wynika, że miesięczne koszty ich utrzymania wynoszą ok. [...] złotych. Wydatki te obejmują: podatek od nieruchomości – [...] złotych, opłatę za telefon – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych, opłatę za energię elektryczną – [...] złotych, ubezpieczenie na życie – [...] złotych, wywóz nieczystości płynnych – [...] złote, gaz – [...] złotych, dowożenie wody (koszt paliwa) – [...] złotych, ubezpieczenie samochodu – [...] złotych, wykup leków – od [...] do [...] złotych, opłata za opał na zimę – [...] złotych, środki higieny – [...] złotych, inne wydatki – [...] złotych. W formularzu wniosku skarżący podali, że są właścicielami niewykończonego domu o pow. [...] m2 (piętro tego domu jest w stanie surowym), mieszkania o pow. [...] m2 , działki budowlanej o pow. [...] m2 – przeznaczonej na sprzedaż, ale brak w chwili obecnej kupca oraz działki o pow. [...] m2. Nie posiadają natomiast oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Może być ono przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.) Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. W niniejszej sprawie małżonkowie J. i H. M. wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych (tj. zwolnienia z opłat sądowych i wydatków), a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu cyt. art. 245 § 3 ustawy. Warunkiem przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie jest, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, przez osobę ubiegającą się o to prawo, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia ww. pełnych kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskodawcy, który winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie zostały przez małżonków M. wykazane w stopniu uzasadniającym jedynie częściowe zwolnienie od wpisu sądowego. Mimo bowiem deklarowanych niskich dochodów dwuosobowej rodziny (łącznie [...] złotych miesięcznie) potwierdzonych załączonymi do wniosku kopiami odcinków otrzymywanych emerytur oraz stosunkowo wysokich wydatków (łącznie ok. [...] złotych miesięcznie) nie można przyjąć, że ich sytuacja ekonomiczna nie pozwala na zabezpieczenie jakichkolwiek środków finansowych umożliwiających opłacenie choćby połowy należnego w sprawie wpisu oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych. W ocenie orzekającego, przy odpowiednim ograniczeniu wydatków własnych mogliby oni bez ryzyka, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zabezpieczyć w ramach własnych możliwości kwotę 100 złotych na potrzeby opłacenia połowy wpisu od prowadzonego postępowania sądowego. Ponadto jako właściciele nieruchomości gruntowych, w tym m.in. przeznaczonej na sprzedaż działki budowlanej o pow. [...] m2 są w stanie pozyskać dodatkowe środki finansowe umożliwiające im częściowe opłacenie wspomnianych kosztów sądowych. Mogą je oni bowiem uzyskać chociażby poprzez zaciągnięcie kredytu, którego zabezpieczeniem będą ww. nieruchomości. Skoro zaś mają oni możliwość uzyskanie dodatkowych środków pieniężnych pozwalających na częściowe opłacenie wpisu do skargi, oraz posiadają stałe i regularne źródło dochodów, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący zaś do takich osób nie należą. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.