I SA/Op 308/07

SENTENCJA Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia przyznać prawo pomocy w całości UZASADNIENIE W związku ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania M. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku wskazała, iż z otrzymywanej emerytury w wysokości 941,68 zł (wartość brutto) pozostaje jej na utrzymanie kwota 563,51 zł albowiem egzekwowane są z niej istniejące zaległości podatkowe. Obecnie jej stan zdrowia jest zły co wynika zarówno z podeszłego wieku (75 lat ) jak i licznych schorzeń. Cierpi bowiem na chorobę wieńcową krwi, nadciśnienie tętnicze i przewlekle zapalenie wątroby i trzustki co wymaga ponoszenia wydatków związanych z leczeniem i zakupem lekarstw. W formularzu w części dotyczącej stanu majątkowego strona podała prawo współwłasności do: domu mieszkalnego (udział - 3/4), łąki usytuowanej przy ul. L. w C. (udział- 1/4), działki położonej w H. S. (udział -¼), wyeksploatowanego wyrobiska położonego przy ul. H. , nie funkcjonującej już obecnie cegielni polowej. Dodatkowo podniosła, iż spłaca kredyt zaciągnięty do 2013r. na prowadzenie działalności gospodarczej a działki położone w C. przy ul. H. i L. są obecnie licytowane za niespłacone zadłużenia. Zgromadzony przy cegielni park maszynowy został rozkradziony i zdewastowany z powodu braku jakiegokolwiek dozoru. Do wniosku dołączyła kserokopie odcinka otrzymywanego świadczenia emerytalnego i karty odczytu z tęczówki oka . We wniosku wskazała także datę osobistego odbioru zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przyczyny z powodu których odbiór ten miał miejsce w dniu 12 kwietnia 2007r. Wobec wątpliwości co do możliwości płatniczych skarżącej wezwano ją do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów mogących przybliżyć sytuację w tym zakresie. Między innymi wezwano do: podania wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie wraz z dokumentami wydatki te potwierdzającymi, wyjaśnienia kto wraz z nią jest współwłaścicielem domu mieszkalnego i w jakiej części partycypuje w wydatkach związanych z posiadaną własnością, podania w jakich wysokościach miesięcznie lub rocznie strona ponosi wydatki związane z faktem posiadania udziałów w nieruchomościach rolnych w tym: odpowiednio łąki przy ul. L. w C., działki w H. S., wyrobiska położonego przy ul H., cegielni polowej położonej w L. D. ,wyjaśnienia czy z tytułu zajęcia działki usytuowanej w H. S. pod wysypisko strona osiąga z tego tytułu dochody i jakie miesięcznie ponosi wydatki z tytułu zaciągnięcia kredytu hipotecznego na działalność gospodarczą. Zwrócono się także o nadesłanie tytułów wykonawczych dotyczących cegielni polowej położonej w L. D. i podanie daty od której to zaprzestano prowadzenia działalności produkcyjnej w tym obiekcie oraz o nadesłanie zeznania o wysokości dochodu osiągniętego za 2006r, bądź rozliczenia rocznego sporządzonego przez ZUS za 2006r. oraz wyciągu z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku. W odpowiedzi na wezwanie M. K. w piśmie z dnia 11 grudnia 2007r. oświadczyła, iż ponosi następujące koszty z tytułu bieżącego utrzymania; energia elektryczna kwota 83,59 zł , pobór wody kwota 51,36 zł, należności za telefon za okres działalności gospodarczej kwota 52,50zł , zakup lekarstw kwota 100zł, zakup 2 ton opału na sezon grzewczy (w przybliżeniu kwota 1120zł), podatek od nieruchomości położonej przy ul. O. w C. kwota 182,56 zł (rocznie), podatek wymagany od wyrobiska położonego przy ul. H. – 1074,36 zł (przy czym co tego wydatku strona podała, iż go nie ponosi). W odniesieniu do nieruchomości położonych w H. S. oraz przy ul. L. w C. M. K. oświadczyła, iż nie jest jej znana wysokość należnych z tego tytułu zobowiązań podatkowych, natomiast co do zakładu produkcyjnego położonego w L. D. dodała, iż od daty zajęcia wyrobów gotowych i środków produkcji (2005.04.20) nie otrzymuje wymiarów podatkowych dotyczących cegielni, od tej też daty zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej . Posiada liczne zadłużenia wobec zakładu energetycznego , zakładu ubezpieczeń społecznych, starostwa powiatowego. Dodała, iż G. K. uiszcza należne za nią spłaty zaciągniętego kredytu bankowego w zamian za co ona uiszcza przypadający na niego podatek od nieruchomości położonej przy ul. O. Podniosła też, iż Urząd w K. wykupił grunty rolne na których położona była cegielnia a środki finansowe z tego tytułu przeznaczone zostały na spłatę zaległości należnych ZUS jak też odsetek za zwłokę. Wszystkie posiadane nieruchomości mają w księgach wieczystych stosowne wpisy o istniejących zadłużeniach a postępowanie egzekucyjne jest prowadzone lub będzie prowadzone w najbliższej przyszłości wobec nieruchomości położonych przy ul. L. i H. w C. oraz w H. S. Do pisma strona dołączyła kserokopie : faktury VAT za dostawę wody i odprowadzenie ścieków z dnia 10.09.2007r., (kwota 51,36 zł ), faktury VAT za energię elektryczną z dnia 1.10.2007r., potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy G. K. , tytuły wykonawcze TYT-1 i 2 dotyczące należności za raty podatku rolnego należnego za poszczególne okresy lat 1999-2004, listy wyszukanych zaległości obciążających zobowiązanego w postaci " cegielnia s.c. M. K. , G K., W K., L.D. " na dzień 11.09.2007 sporządzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z której wynika łączna kwota zaległości 324,051.22 zł. nakaz płatniczy dot. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r.(kwota 1074,36 zł ) decyzje dot. ustalenia podatku od nieruchomości za 2006r. (kwota 127,40 zł i kwota 182,56 zł ), umowę kredytu hipotecznego wraz z harmonogramem ujmującym terminy kwoty płatności wraz z jego odsetkami, obwieszczenie o licytacji cegielni znajdującej się w L. D. oraz przedmiotów doń należących, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2006r. (podany przychód z emerytury kwota – 11092,18 zł), decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z dnia 6.03.2007r. na kwotę 941,68 zł, o zmniejszeniu świadczenia z powodu egzekucji administracyjnej o kwotę 235,42 zł, i wysokości świadczenia do wypłaty od dnia 1.04.2007r kwota 563,51 zł., zestawienia zbiorczego operacji z PKO BP SA oddział w C. za okres od 2007/09/12 do 2007/09/11 i zestawienia operacji bankowych za okres od 26.10.2007 do 2007.12.01. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwaną ustawą -przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie koszty postępowania mogą dotyczyć ewentualnie kwoty 100 zł należnej od opłaty kancelaryjnej za odpis uzasadnienia wyroku i ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem kasacyjnym, a zatem wpisem od skargi kasacyjnej i kosztów związanych z zatrudnieniem profesjonalnego pełnomocnika dla celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Przyznanie prawa pomocy ma charakter obligatoryjny , w tym sensie , że spełnienie przesłanek określonych w §1 obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Określenie " gdy osoba wykaże " oznacza , że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis str. 319; postanowienie NSA z 18.06.2004r. FZ165/04 niepubl.). W ocenie referendarza strona wykazała , iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w całości. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów z emerytury po potrąceniach w kwocie 563 zł . Podany rząd wielkości miesięcznego dochodu potwierdza zarówno kserokopia wycinka emerytalnego jak też decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z dnia 6.03.2007r. Z uzyskiwanego dochodu strona ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w kwocie około 220 zł, w tym należność za pobór wody kwota 51,36zł, energię elektryczną kwota 83,59 zł, gaz butlowy kwota 35 zł , opłaty za telefon kwota 52,50 zł. Na bieżące utrzymanie pozostaje zatem niewielka kwota około 340 zł, która pozwala jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych związanych z zakupem żywności , artykułów higieny osobistej i lekarstw. Wprawdzie w formularzu wniosku o prawo pomocy strona podała , iż posiada udziały we współwłasności licznych nieruchomości gruntowych oraz budynkowych, jednakże okoliczność ta nie może przesądzać o ostatecznym negatywnym rozstrzygnięciu wniosku, zwłaszcza, iż stronę obciążają znaczne zadłużenia podatkowe a także, że podjęte zostały przez wierzycieli czynności skutkujące wszczęciem i prowadzeniem postępowań egzekucyjnych. Ponadto jak strona wskazała, posiadany majątek jest obciążony prawami osób trzecich, które to doprowadziły do dokonania stosownych wpisów w księgach wieczystych tychże nieruchomości , co w istotny sposób ogranicza możliwość ich zbycia. We wskazanej sytuacji uznano , iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a zatem uwzględnienie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jak też ustanowienia adwokata jest uzasadnione . Końcowo zauważyć należy , iż stosownie do treści art. 244 § 2 ustawy ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Powyższe oznacza, iż dla skuteczności czynności podejmowanych przez adwokata wyznaczonego przez samorząd zawodowy koniecznym jest udzielenie pełnomocnictwa przez stronę . W opisanym stanie faktycznym i prawnym działając na podstawie art. 258§2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji .