I SA/Ol 839/14

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 28 listopada 2014r. skarżąca H. C. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1960 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 59 m2. Innego majątku nie posiada. Argumentując wniosek skarżąca podała informacje związane z przedmiotem niniejszej sprawy, a nie z wyjaśnieniem swojej trudnej sytuacji materialnej. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej, rozbieżnościami dotyczącymi sytuacji materialnej wnioskodawczyni wynikającymi z formularza PPF oraz akt administracyjnych oraz wątpliwościami co do zakresu złożonego wniosku, wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku. Pismem z dnia 5 grudnia 2014r., wnioskodawczyni wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej (w zakresie wartości przyznanych jej kredytów oraz wysokości zadłużenia) i finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, w zakresie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ich dochodach i sposobie partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania, w zakresie uzyskiwanej pomocy od osób trzecich, w zakresie wysokości rat kredytów i pożyczek, sposobu ich spłacania, a także wyciągów z rachunków bankowych skarżącej oraz ewentualnie osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), skarżąca wyjaśniła, iż w 2009r. sprzedała mieszkanie, od którego nabycia nie minęło pięć lat. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży przeznaczyła na cele mieszkaniowe tj. zakup nowego mieszkania. Wskazała, iż Urząd Skarbowy w "[...]" uznał, iż nie rozliczyła się z podatku i naliczył podatek od sprzedaży nieruchomości w wysokości 32.000 zł oraz odsetki w kwocie 15.000 zł. Podniosła, iż na podstawie uzyskanych informacji sądziła, że nie będzie zobligowana do uiszczenia podatku, jeżeli pieniądze ze sprzedaży mieszkania w ciągu dwóch lat przeznaczy na cele mieszkaniowe tj. inną nieruchomość. Odnosząc się do treści wezwania skarżąca stwierdziła, iż żądane wyjaśnienia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków nie mają związku ze sprawą. Dodała, że wszystkie te dokumenty posiada Urząd Skarbowy w "[...]". Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 p.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 189/11, postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2012r. sygn. akt II FZ 863/11, orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Strona winna zatem wykazać, czy też przedstawić w sposób przekonywujący, iż zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła oświadczeń jak też dokumentów źródłowych, do których złożenia została wezwana pismem z dnia 5 grudnia 2014r. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz ewentualnych kosztów ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca nie wyjaśniła również jaki jest zakres złożonego przez nią wniosku o prawo pomocy tj. o co wnosi. Składając skargę skarżąca wnosiła jedynie o ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika, natomiast przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym należało wyjaśnić o co rzeczywiście wnioskodawczyni się ubiega. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej, ponoszonych wydatków, wyciągów z rachunków bankowych oraz ewentualnego wpływu na tę sytuację członków jej rodziny, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku jej utrzymania koniecznego. Dlatego też niewystarczające było wyjaśnienie skarżącej, że dane dotyczące wydatków i kosztów utrzymania zostały zgromadzone przez Urząd Skarbowy w "[...]". Dane dotyczące sytuacji materialnej zgromadzone w toku postępowania przed organami podatkowymi różniły się bowiem od informacji przedstawionych przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też wnioskodawczyni została wezwana do wyjaśnienia rozbieżności i przedstawienia swojej sytuacji w sposób jednoznaczny. Nie można również zgodzić się ze skarżącą, że żądane wyjaśnienia nie mają związku ze sprawą. Wskazać należy, iż postępowanie z wniosku skarżącej dotyczące przyznania jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika jest postępowaniem szczególnym, w którym istotne znaczenie mają właśnie informacje, do których przedłożenia została skarżąca wezwana. Dane te były konieczne do ustalenia czy wnioskodawczyni jest w stanie ponieść samodzielnie koszty niniejszego postępowania przed Sądem czy też wymaga w tym zakresie pomocy ze strony Budżetu Państwa. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.