II GZ 454/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2018 r. sygn. akt VI SO/Wa 7/18 w przedmiocie wniosku M. P. o wymierzenie Krajowej Radzie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 lipca 2018 r. o sygn. akt VI SO/Wa 7/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wymierzył Krajowej Radzie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej jako Izba), na wniosek M. P., grzywnę w wysokości 4271,51 zł za nieprzekazanie jego skargi na uchwałę Izby z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] o odmowie dokonania tymczasowego wpisu na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (pkt 1) i na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. zasądził od Izby na rzecz wnioskodawcy 100 złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od wniosku (pkt 2). Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że M. P. w uzasadnieniu ww. wniosku wyjaśnił, iż 21 grudnia 2017 r. za pośrednictwem platformy ePUAP wniósł do Izby, skierowaną do sądu administracyjnego, skargę na uchwałę tego organu z dnia [...] listopada 2017 r., a następnie został wezwany przez Izbę do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Zdaniem wnioskodawcy, Izba była obowiązana przekazać jego skargę do sądu, który jako jedyny jest władny do dokonywania oceny spełnienia przez skargę warunków formalnych – ustalenia czy skarga została podpisana. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, Izba wniosła o jego oddalenie i wyjaśniła, że dokumenty złożone w sposób wybrany przez wnioskodawcę nie mogły zostać potraktowane jako podpisane przy pomocy podpisu elektronicznego. Stwierdziła, że skoro wezwanie do usunięcia braku skargi pozostało bez odpowiedzi to skargę pozostawiono bez rozpoznania. Ostatecznie Izba przekazała skargę 18 lipca 2018 r., którą zarejestrowano w sądzie pod sygn. akt VI SA/Wa 1300/18. Wymierzając organowi grzywnę, Sąd stwierdził, że termin przekazania sądowi skargi M. P. upłynął 22 stycznia 2018 r. (20 stycznia 2018 r. była sobota), zatem Izba od 23 stycznia 2018 r. do 18 lipca 2018 r., czyli 6 miesięcy pozostawała w bezczynności w przekazaniu sprawy do sądu. Sąd przyznał rację wnioskodawcy, że wyłącznie sąd jest władny wzywać do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż jest to pismo kierowane do sądu, a nie do organu. Organ ma możliwość uwzględnienia skargi lub przekazania jej do sądu, jednak w żadnym razie nie ma prawa wzywania do uzupełnienia braków formalnych skargi pod rygorem pozostawienia jej bez rozpoznania. Przewidziany w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę (poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a.) ma charakter bezwzględny. Organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w jego ocenie skarga odpowiada wymogom formalnym, czy też nie. O dopuszczalności skargi rozstrzyga wyłącznie sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego skargę wniesiono. Mając na uwadze, że to wyłącznie z powodu przekroczenia kompetencji przez Izbę doszło do nieprzekazania skargi w zakreślonym terminie oraz to, że skarga ostatecznie została sądowi przekazana, WSA wymierzył Izbie grzywnę w wysokości jednokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. i rozstrzygnął o kosztach. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba zaskarżyła powyższe postanowienie Sądu w całości i domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie art. 55 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. w sytuacji gdy nie miał on możliwości technicznych, aby przekazać sądowi pismo wysłane drogą elektroniczną w formacie PDF, a nadto pismo nie przeszło pozytywnej weryfikacji systemu ePUAP, a organ nie miał możliwości, aby zweryfikować pochodzenie pisma w inny sposób niż poprzez wezwanie domniemanego skarżącego do uzupełnienia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny na występie zauważa, że rozpoznawał już niemal analogiczną sprawę tego samego skarżącego i tego samego organu, a rozważania tam zawarte w całości podtrzymuje oraz przyjmuje za własne – patrz: postanowienie z dnia 20 listopada 2018 r. o sygn. akt II GZ 287/18 dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jest to ogólna zasada, stanowiąca o pośrednim trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w art. 54 § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. na podstawie art. 55 p.p.s.a. Oznacza to, że wyłączną przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Instytucja grzywny ma dwojakie funkcje. Z jednej strony celem jej wprowadzenia było dyscyplinowanie organów administracji publicznej (funkcja prewencyjna), a z drugiej ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania, co realizuje funkcję represyjną (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, 4. wydanie zmienione i uzupełnione, Warszawa 2017, str. 362 oraz powołane tam orzecznictwo). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja Izby zawarta w zażaleniu nie może zmienić prawidłowej oceny prawnej wyrażonej w kontrolowanym postanowieniu przez Sąd. Organ zdaje się uparcie nie dostrzegać, że nie miał podstawy prawnej do wzywania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Co więcej organ nie mógł badać skargi pod kątem spełniania wymagań formalnych, ponieważ jest to wyłączna kompetencja sądu administracyjnego. Brak odpowiedzi skarżącego na bezpodstawne wezwanie organu nie mógł wywołać skutku w postaci pozostawienia skargi bez rozpoznania na podstawie k.p.a., bowiem to nie do organu była skierowana skarga, a postępowanie skargą wywołane nie jest regulowane przepisami kodeksu, lecz przepisami ustawy p.p.s.a. Dla obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a nie ma znaczenia, czy skarga została złożona do organu w formie papierowej czy elektronicznej. W każdym z tych przypadków organ powinien skargę przekazać w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, z tą różnicą, że skargę złożoną w formie elektronicznej organ powinien wydrukować. Tym samym stanowisko organu, że nie miał on możliwości technicznych do przekazania sądowi skargi wniesionej przez M. P. nie znajduje zrozumienia ani akceptacji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z wymienionych powodów grzywnę nałożono na organ zasadnie i w prawidłowej wysokości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.