V SA/Wa 2553/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA - Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... września 2010 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie wypłaty refundacji wywozowej postanawia: - oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr ... z dnia ... lipca 2010 r. UZASADNIENIE Pismem z ... października 2010 r. (data nadania pocztowego) B. D. (zwana dalej: skarżącą) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr ... z dnia ... lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowej w kwocie ... zł oraz nałożenia kary pieniężnej w wysokości ... zł z tytułu wnioskowania o nienależną wypłatę refundacji wywozowej. Skarżąca wskazała, iż w wyniku wydania opisanego w komparycji postanowienia powyższa decyzja weszła w życie. Podkreśliła, że zapłata wskazanej sumy może doprowadzić do powstania nieodwracalnych, trudnych do odwrócenia następstw dla jej przedsiębiorstwa, zwłaszcza, że powyższy stan faktyczny dotyczy kilku analogicznych spraw, w których również toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Wskazała, że zapłata łącznej kwoty, na jaką opiewają zobowiązania wynikające z zaskarżonych do Sądu decyzji doprowadzi do zachwiania stabilności finansowej jej przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności jeśli szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (v. postanowienie NSA z 20.12.2004r. Sygn. akt GZ 138/04). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji o odmowie wypłaty refundacji wywozowej. Charakter zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia organu II instancji, którego przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania, wyłącza możliwość wstrzymania jego wykonania jak i wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, od której wnoszono odwołanie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji Sąd zważył, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia przez sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ I instancji, w toku rozpoznawania skargi na akt lub czynność, podjęte przez organ odwoławczy. Uzasadnia on również - wraz z art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a., rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności, lecz również aktu lub czynności poprzedzających zaskarżony akt lub czynność. Podnieść jednak należy, że art. 135 p.p.s.a. nie może znaleźć zastosowania, gdy zaskarżonym aktem jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania. Postanowienie tego typu nie rozstrzyga bowiem o prawidłowości decyzji objętej odwołaniem, zamykając jednocześnie drogę do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Rozpatrzenie sprawy przez Sąd, ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez organ odwoławczy przepisów dotyczących podstaw stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania. Z tych względów Sąd uznał, że decyzja organu I instancji - poprzedzająca zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, nie mieści się w granicach sprawy, o jakich mowa w art. 135 p.p.s.a. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02 wraz z glosą aprobującą Z. Kmieciaka, OSP z 2007 r., nr 3, poz. 25). Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania wykonania innych niż zaskarżona decyzja aktów jest pozostawanie przez nie w granicach tej samej sprawy. Skoro charakter zaskarżonego postanowienia wyklucza możliwość badania prawidłowości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wykluczyć także należy możliwość wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji objętej postępowaniem odwoławczym. Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr ... z dnia ... lipca 2010 r. nie mógł zatem zostać uwzględniony. Skarżąca sformułowała swój wniosek jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr ... z dnia ... lipca 2010 r. W sprawie brak było zatem podstaw do potraktowania złożonego wniosku jako wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Sąd rozważył, iż charakter zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia organu II instancji, którego przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania, wyłączał możliwość wstrzymania jego wykonania. W doktrynie jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania (por. P. Tarno w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis, Warszawa 2004, str. 122; komentarz T. Woś do art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis, Warszawa 2005, str. 295-296; komentarz B. Dauter do art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w: B. Dauter, B. Gruszyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydanie II, Zakamycze, Kraków 2006, str. 160). Zaskarżone postanowienie organu II instancji nie posiada tak rozumianej cechy wykonalności. Istotą jego jest bowiem stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania. Rozstrzygnięcie tego rodzaju nie nadaje się do wykonania ani w sposób dobrowolny, ani w drodze egzekucji. Na marginesie Sąd zauważa, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca, poza zarzutami odnoszącymi się bezpośrednio do decyzji organu I instancji, których Sąd na tym etapie rozpoznawania sprawy nie bierze pod rozwagę, nie zawarła żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.