IV SA/Wa 2522/13

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE M. C. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. We wniosku PPF oraz w piśmie z dnia 13 listopada 2013r. skarżąca oświadczyła, że z końcem sierpnia 2013r. zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej. Obecnie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że utrzymuje się dzięki dochodom uzyskiwanym przez jej męża i syna, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. S. C. (mąż skarżącej) jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę za wynagrodzeniem 1850 zł. brutto miesięcznie, natomiast syn (A. C.) otrzymuje wynagrodzenie w kwocie "1600 zł plus delegacje". Skarżąca wynajmuje dwa miejsca postojowe, z tego tytułu uzyskuje dochód w kwocie 400 zł. miesięcznie. Rodzina posiada dom o powierzchni 220 m2, nieruchomość rolną (1,55 ha), budynek gospodarczy. Znaczną część budżetu przeznacza na spłatę zobowiązań kredytowych. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 21 listopada 2013r. wezwał skarżącą do złożenia: a) dokumentu potwierdzającego zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą; b) wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu strony skarżącej oraz osób z którymi prowadzi gospodarstwo domowe (męża i syna), uwzględniających operacje na tych rachunkach w okresie 20 września – 20 listopada 2013r., (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego) ; c) szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m.in. zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków, utrzymanie domu) oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także ich udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków ; d) dokumentów potwierdzających podaną we wniosku o prawo pomocy wysokość otrzymywanego przez męża i syna wynagrodzenia (np. zaświadczenia pracodawcy o dochodach); e) dokumentów wskazujących wysokość zadłużenia z umowy kredytu, a także dokumentów potwierdzających, podaną we wniosku PPF oraz w piśmie dołączonym do wniosku, miesięczną wysokość kosztów spłaty kredytu. M. C. w odpowiedzi na wezwanie: - oświadczyła m.in., że nie dysponuje rachunkami za zakup żywności, środków czystości i higieny osobistej, ponieważ ich nie zbiera, nie przedłożyła też żadnych dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu; - nadesłała m.in. kopię umowy o pracę, będącą podstawą zatrudnienia jej męża (z dokumentu tego wynika, że S. C. jest zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego za wynagrodzeniem miesięcznym 1600 zł. brutto plus 250 zł. brutto jako dodatek nocny), harmonogram spłat kredytu, z którego wynika, że miesięczna kwota zobowiązania (rata kredytu oraz odsetki) wynosi ok. 3100 zł.; -nadesłała kopię wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Spółdzielczy w O. na rachunek ten w okresie od 20 września 2013r. do dnia 19 listopada 2013r. wpłynęło łącznie 11 306 zł. (w dniu 20 września 2013r. – 2800 zł, w dniu 30 września 2013r. – 1600 zł., w dniu 14 października 2013r. – 3300 zł., w dniu 16 października 2013r. – 406 zł., w dniu 31 października 2013r. - 1100 zł., w dniu 12 listopada 2013r. – 1600 zł., w dniu 19 listopada 2013r. – 500 zł.); -nadesłała kopię wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank BGŻ, na który przekazywane jest wynagrodzenie za pracę syna skarżącej (w dniu 9 października 2013r. - 1564,36 zł., w dniu 11 października 2013r. – 2221,70 zł., w dniu 7 listopada 2013r. – 1216,38 zł. oraz w dniu 13 listopada 2013 r. - 2 408,28 zł.) oraz środki pieniężne wpłacane przez posiadacza rachunku (przelew wewnętrzny C. A.: w dniu 2 października 2013r - 1000 zł., w dniu 2 listopada 2013r. – 3000 zł. ) Stwierdzono, co następuje: Wniosek M. C. nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. O odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej wiarygodności wniosku o prawo pomocy. Jak wynika z oświadczenia strony skarżącej, jej rodzina oprócz dochodu syna i męża (w skali miesiąca ok. 5300 zł. - dochód syna w wysokości ok. 3700 zł. ustalony na podstawie historii transakcji dokonanych na rachunku bankowym) oraz dochodu pochodzącego z wynajmu miejsc parkingowych (ok. 400 zł. miesięcznie), nie uzyskuje innych dochodów. Tymczasem, jak wynika przestawionego przez stronę wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Spółdzielczy w O. na rachunek ten w okresie od 20 września 2013r. do dnia 19 listopada 2013r. wpłynęło ponad. 11 000 zł., a środki te nie pochodziły z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez A. C. Co więcej, syn skarżącej, jak wynika z historii transakcji dokonywanych na rachunku prowadzonym w Banku BGŻ (na który wpływa wynagrodzenie A. C.), posiada ponadto jeszcze inny rachunek, z którego systematycznie, raz w miesiącu dokonuje przeniesienia spodków (w dniu 2 października i w dniu 2 listopada 2013r. łącznie 4000 zł.). Referendarz podkreśla, że to na skarżącej spoczywał obowiązek wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy oraz ujawnienia wszystkich dochodów oraz ponoszonych wydatków. W jej interesie "leżało" przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. GZ 146/2004 NSA, publ. LexPolonica nr 375745). Wnioskodawczyni nie ujawniając wszystkich źródeł dochodów, nie przedstawiając dokumentów potwierdzających wysokość wydatków (skarżąca musi posiadać dokumenty potwierdzające chociażby koszty utrzymania domu), powinna liczyć się z negatywnymi dla niej konsekwencjami, w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Jednocześnie referendarz zauważa, że brak możliwości uiszczenia wpisu i innych kosztów sądowych oraz opłacenia wynagrodzenia radcowskiego skarżąca argumentują problemami finansowymi, związanymi z koniecznością spłaty kredytu. Referendarz wyjaśnia, że raty kredytu bankowego nie korzystają z pierwszeństwa spłaty zobowiązań publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe. Obywatel, mocą art. 84 Konstytucji RP obowiązany jest ponosić ciężary publiczne określone w ustawie. Z tego przepisu wynika publicznoprawny obowiązek pokrycia kosztów postępowań sądowych wywołanych działaniem strony. Zniesienia tego obowiązku można domagać się, jedynie w sytuacji bardzo szczególnej, w której uiszczenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek na zdolności ponoszenia wydatków koniecznych osoby fizycznej i jej rodziny. Ponieważ strona wnioskująca wywiązuje się na bieżąco ze swych zobowiązań wobec banku, to tym bardziej będzie w stanie wpłacić wpis sądowy w wysokości 200 zł oraz inne wiążące się z niniejszą sprawą koszty postępowania (np. opłatę kancelaryjną z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku, wpis należy od wnoszonych środków odwoławczych) oraz ewentualnie opłacić wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z wyboru przez stronę. Z przedstawionych powodów, referendarz sadowy na podstawie art. 246 § 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.