V SA/Wa 1598/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia (...) sierpnia 2018 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenie postępowania zażaleniowego postanawia: odrzucić skargę UZASADNIENIE W dniu 22 sierpnia 2018 r (data stempla pocztowego) J. P. (dalej: "Skarżąca", "Strona") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...]. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż jako była syndyk nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a, co tym samym umorzenie postępowania zażaleniowego czyni bezzasadnym. Strona wskazała, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Sąd Rejonowy S. – Centrum w S. XII Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt. [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego Z. sp. z o.o. (postanowienie uprawomocniło się dnia 2 lutego 2018 r.). Skarżąca podniosła, iż ww. kwestia nie została rozstrzygnięta w postanowieniu z dnia 14 sierpnia 2018 r., umarzającym postępowanie zażaleniowe. Zdaniem Strony – jako była syndyk spółki – posiada legitymację do wniesienia skargi od przedmiotowego postanowienia, jako posiadająca interes prawny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Zarządzeniem z dnia 26 października 2018 r. Przewodniczący Wydziału V zwrócił się do Sądu Rejonowego S. – Centrum w S. Wydziału XII Gospodarczego o udzielenie informacji, czy postanowienie o sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie Z. sp. z o.o. z siedzibą w S. uprawomocniło się oraz z jaką datą (k. 7). W odpowiedzi na powyższe Zarządzenie Sąd Rejonowy S. – Centrum w S. wskazał, iż ww. postanowienie o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego uprawomocniło się dnia 2 lutego 2018 r. Jednocześnie Sąd przesłał do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kserokopię postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Na zasadzie § 3 omawianego przepisu odrzucenie skargi następuje w drodze postanowienia i może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zasadniczym kryterium dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez podmiot uprawniony, tj. taki, któremu przepisy prawa przyznają legitymację procesową do złożenia i popierania skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez podmiot do tego legitymowany. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z tej regulacji wynika zatem, że złożenie skargi zostało oparte na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą co do zasady może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2344, dalej "p.u.n.") po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w postępowaniach dotyczących masy upadłości legitymowanym do występowania w nich jest jedynie syndyk masy upadłości (por. postanowienie SN z 26 marca 2010 r., sygn. akt I CSK 500/09) Postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, a syndyk takie postępowania prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Upadły zachowuje legitymację jedynie w sprawach, które nie dotyczą masy upadłości. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 14 października 2016 r., I CSK 714/15. Istnienie tak określonej legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny w toku postępowania, przy czym stwierdzenie jej braku po stronie skarżącego powoduje – co do zasady – konieczność oddalenia skargi. Niemniej jednak, w określonych sytuacjach, m.in., gdy skargę wnosi podmiot niemieszczący się w żadnej z ww. grup podmiotów wskazanych w art. 50 p.p.s.a., który a limine nie może mieć legitymacji skargowej lub też, gdy brak legitymacji skargowej jest), zasadne będzie odrzucenie takiej skargi, a nie jej oddalenie (por. postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2404/10). Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy przede wszystkim Sąd podkreśla, iż skargę na postanowienie organu II instancji wniosła była syndyk – J. P., w ocenie której posiada ona legitymację procesową w niniejszym postępowaniu, z uwagi na istniejący po jej stronie interes prawny. Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Zauważyć należy, że postanowienie o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego uprawomocniło się w dniu 2 lutego 2018 r., natomiast zażalenie na postanowienie organu I instancji (z dnia 19 czerwca 2018 r.) zostało złożone w dniu 10 lipca 2018 r. (data pisma). Sąd podkreśla, że konsekwencją ogłoszenia upadłości jest odebranie upadłemu zarządu nad jego majątkiem i powierzenie tego zarządu syndykowi. Natomiast wraz z uprawomocnieniem się postanowienia stwierdzającego zakończenie postępowania upadłościowego, syndyk traci zarząd nad majątkiem upadłej spółki – zatem Skarżąca przestała pełnić "funkcję" syndyka. W tej sytuacji, w rozpatrywanej sprawie po uprawomocnieniu się postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego, syndyk utraciła także legitymację do wniesienia skargi na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju. Zgodnie z art. 58 § 2 p.p.s.a. odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy brak ten zostanie uzupełniony. Takie uzupełnienie powinno nastąpić na wezwanie sądu podjęte w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. Sąd jest jednak zobowiązany wezwać stronę do uzupełnienia braku w postaci zdolności sądowej tylko wtedy, gdy daje się on uzupełnić. W rozpatrywanej sprawie brak zdolności sądowej strony skarżącej jest nieusuwalny. W analizowanej sprawie przesłanka ta nie mogła zostać zachowana, ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 144 p.u.n. stroną skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego masy upadłości jest syndyk, a nie "były syndyk" (por. postanowienie NSA w sprawie II FSK 261/07). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.