I OSK 2744/19

SENTENCJA Dnia 29 grudnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go 202/19 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 23 maja 2019 r. oddalił skargę P. K. (Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G.(Kolegium) z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 151 p.p.s.a. p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, iż organy administracji nie dopuściły sie naruszeń prawa procesowego w postaci art. 134 k.p.a i polegającego na błędnym zastosowaniu przepisu art. 134 k.p.a. i uznaniu, że decyzja zatrzymania przedłużenia prawo jazdy na okres do 6 miesięcy, nie funkcjonuje w obrocie gdyż nie została Skarżącemu doręczona podczas gdy Skarżący na skutek powzięcia informacji o tej decyzji zapoznał się z jej treścią i wniósł od niej odwołanie, które w takich okolicznościach powinno być rozpoznane, 2) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, iż organy administracji nie dopuściły się naruszeń prawa procesowego w postaci art. 80 k.p.a. polegającego na braku jakiegokolwiek odniesienia się do twierdzeń Skarżącego jak i załączonych dowodów na okoliczności wskazane w odwołaniu, 3) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, iż organy administracji nie dopuściły się naruszeń prawa procesowego w postaci art. 15, k.p.a. polegającego na pozbawieniu kontrolni instancyjnej strony, podczas gdy w istocie organy uniemożliwiły Skarżącemu skuteczne wniesienie odwołania, z uwagi na niesłuszne przekonanie organów o niedopuszczalności drogi sadowej, 4) naruszenie art. 151 p.p.s.a poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, iż organy administracji nie dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a. polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, 5) naruszenie art. 151 p.p.s.a poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, iż organy administracji nie dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez poczynienie wniosków sprzecznych z treścią przeprowadzonych przez organ dowodów wskazujących na fakt, że decyzja została w istocie doręczona Skarżącemu i Skarżący się z nią szczegółowo zapoznał wskutek czego wniósł od niej odwołanie. Skarżący wniósł na podstawie art. 185 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi kasacyjnej uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zaś na postawie art. 203 p.p.s.a. o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę zaistniałego sporu. Decyzją z [...] września 2018 r. Starosta Powiatu S. (Starosta), działając m.in. na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej jako: "u.k.p."), orzekł o przedłużeniu okresu zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E na okres od 18 czerwca 2018 r. do 18 grudnia 2018 r. Pismem z [...] października 2018 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji Starosty. Kolegium postanowieniem z [...] lutego 2019 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wskazując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia art. 17 pkt 1 i art. 134 k.p.a. Organ wyjaśnił, że w aktach sprawy brak jest potwierdzenia doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania, w związku z czym uznać należało, że decyzja z [...] września 2018 r., pomimo wydania nie weszła do obrotu prawnego. Sąd pierwszej instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ. Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia wywodząc, że skoro jego pełnomocnik zapoznał się z decyzją [...] października 2018 r. oraz odebrał jej kserokopię uznać należy, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego i odwołanie jest dopuszczalne. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 109 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie, w określonych przypadkach decyzja może być ogłoszona ustnie. Zgodnie natomiast art. 110 §1 k.p.a. organ jest związany wydaną przez siebie decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Skarżący utożsamia pojęcie doręczenia decyzji, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach z odebraniem kserokopii decyzji przez jego pełnomocnika, który zapoznawał się z aktami jego spraw i zażądał wydania z nich kopii. Sąd kasacyjny nie podziela tego poglądu. Z doręczeniem decyzji stronie postępowania wiążą się doniosłe skutki prawne – od chwili jej doręczenia organ jest związany wydaną decyzji, może dokonać jej zmiany wyłącznie w trybach przewidzianych przez k.p.a. lub przepisy szczególne. Z tego też względu uznanie, że doszło do doręczenia decyzji wymaga ustalenia czy organ administracji podjął czynności zmierzające do jej zakomunikowania zgodnie z przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie, co wprost wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, organ administracji nie podjął żadnych czynności zmierzających do doręczenia Skarżącemu decyzji z [...] września 2018 r. Czynności udostępnienia akt nie można utożsamiać z czynnością doręczenia decyzji w trybie przepisów k.p.a. Udostępnienie akt i zapoznanie się z decyzją przez stronę postępowania może mieć znaczenie dla uznania, że w konkretnej dacie strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji, która weszła do obrotu prawnego w związku z doręczeniem jej jednej ze stron postępowania, co może mieć znaczenie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy też w postępowaniu wznowieniowym. Natomiast w sytuacji, w której organ nie podjął żadnych czynności mających na celu doręczenie decyzji, okoliczność faktyczna zapoznania się z aktami nie oznacza, że decyzja weszła do obrotu prawnego, a w konsekwencji, że możliwe jest wniesienie od niej odwołania. Skarżący zarzucając Sądowi pierwszej instancji zaakceptowanie ustaleń faktycznych poczynionych na podstawienie niepełnego materiału dowodowego w tym zaniechanie podjęcia z urzędu czynności w trybie art. 106 p.p.s.a. nie wskazuje żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzić, że decyzja została mu doręczona zgodnie z przepisami k.p.a. Jak wynika z aktach administracyjnych sprawy Kolegium zwracało się do organu pierwszej instancji o nadesłanie dowodów potwierdzających doręczenie Skarżącemu decyzji z [...] września 2018 r. W odpowiedzi organ wyjaśnił, że w aktach nie ma takiego dowodu. Skarżący nie powołuje się na fakt doręczenia mu decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego. Podnosi jedynie, że jego pełnomocnik zapoznał się z decyzją przeglądając akta a następnie uzyskał jej kserokopię wraz z kopią innych dokumentów z akt sprawy. Oznacza to, że istota sporu nie dotyczyła w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, ale ich oceny prawnej. Sąd kasacyjny zwraca w tym miejscu uwagę, że poczynione przez organ i Sąd pierwszej instancji ustalenia oraz ich ocena prawna są w istocie korzystne dla Skarżącego, wynika z nich bowiem, że decyzja przedłużająca okres zatrzymania prawa jazdy nie weszła do obrotu prawnego a w konsekwencji nie wywołuje skutków prawnych. Niezasadne jest zatem twierdzenie Skarżącego o uniemożliwieniu mu poddania decyzji kontroli instancyjnej – skoro decyzja ta nie weszła do obrotu i w konsekwencji nie wywołuje skutków prawnych brak jest aktu prawnego podlegającego kontroli instancyjnej i sądowej. W konsekwencji, niezrozumiały jest zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej dotyczący nieodniesienia się do dowodów dołączonych do odwołania. Skarżący kasacyjnie w piśmie z [...] października 2019 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z orzeczenia Sądu Rejonowego w S. z [...] października 2019 r. uniewinniającego Skarżącego z zarzutu kierowania pojazdem mechanicznym w dniu [...] września 2018 r. bez posiadania uprawnień na okoliczność "zasadności skargi" a tym co do faktu, że "w dacie pokwitowania odbioru dokumentu prawo jazdy w dniu [...] września 2018 r. ze Starostwa miał jakąkolwiek świadomość wszczęcia procesowania w zakresie zatrzymania prawo jazdy na kolejne 6 miesięcy". Sąd kasacyjny nie uwzględnił tego powyższego wniosku dowodowego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu była kwestia, czy decyzja z [...] września 2018 r. weszła do obrotu prawnego a w konsekwencji, czy możliwe jest wniesienie od niej odwołania. Zatem przedstawiony przez Skarżącego dowód, dotyczący – jak twierdzi – stanu jego świadomości [...] września 2018 r. - nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz, 1842 ze zm.).