I OSK 1731/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 589/19 w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 16 stycznia 2020 r. III SA/Lu 589/19, oddalił skargę R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.P. zarzucając, na podstawie art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a.: I. obrazę przepisów prawa materialnego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędne przyjęcie, że R.P. spełnia przesłanki uznające go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji gdy organy zaniechały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a w tym w szczególności ustalenia w sposób jednoznaczny stanu faktycznego; II. obrazę przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez uznanie, iż organy w kontrolowanych postępowaniach w sposób dokładny zbadały stan faktyczny sprawy; b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez podtrzymanie stanowiska organu i uznanie, iż zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy było prawidłowe. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że postawa skarżącego nie upoważniała organu do uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, bowiem wywiązuje się on z obowiązku alimentacyjnego w orzeczonej wysokości. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wbrew stanowisku organów obu instancji, zatrzymanie prawa jazdy nie tylko nie zapewnia skuteczności wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych, ale przede wszystkim uniemożliwia skarżącemu kasacyjnie wykonywanie pracy zawodowej a tym samym pozbawia realnej możliwości zabezpieczenia spłaty na przyszłość. W skardze kasacyjnej podniesiono również, że Sąd I instancji nie dokonał rozstrzygającego stwierdzenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący spełniał przesłanki do zatrzymania prawa jazdy, a także nie dokonał szczegółowej analizy przesłanek uzasadniających ich zastosowanie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Czasami jednak zakres wyjaśnienia sprawy zależy od prawidłowej wykładni normy prawa materialnego. Kwestionowana przez skarżącego kasacyjnie decyzja SKO [...] z [...] sierpnia 2019 r. utrzymała w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2019 r., w przedmiocie zatrzymania skarżącemu R.P. prawa jazdy kategorii "B" wydanego [...] listopada 1999 r. przez Starostę [...] (nr [...], nr druku: [...]). Natomiast decyzją z [...] grudnia 2018 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] uznano R.P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że – zdaniem skarżącego kasacyjnie – zaskarżona decyzja obarczona jest wadą w postaci braku rzetelności w ustaleniu stanu faktycznego, co błędnie zaaprobował Sąd I instancji. W ocenie strony, Sąd kontrolując decyzję zupełnie pominął okoliczność wywiązywania się dłużnika z obowiązku alimentacyjnego w orzeczonej wysokości, a także konsekwencje wynikające z zatrzymania prawa jazdy w postaci uniemożliwienia skarżącemu wykonywania pracy zawodowej. Wskazać należy, że zarzut ten nie dotyczy jednak przedmiotowego postępowania, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670, ze zm. – "u.al."). Zarzut taki mógł być stawiany jedynie wobec decyzji orzekającej o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3 u.al.), na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Organ administracji orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie może bowiem weryfikować jego statusu, jako dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Tego rodzaju okoliczności ustalane są w postępowaniu dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, które jest postępowaniem odrębnym i poprzedza zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Tymczasem decyzja z [...] grudnia 2018 r. dotycząca uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a. ("doręczenie zastępcze"), zaś skarżący na żadnym etapie tamtego postępowania skutecznie nie zakwestionował jej treści co sprawiło, że stała się ostateczna. Jak już wspomniano wyżej, przedmiotowe postępowanie nie dotyczy zaś decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Dlatego też, podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności nie podlegały ponownej weryfikacji w niniejszym postępowaniu, bowiem wykraczały poza granice niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że zarówno wyrok Sądu I instancji jak i decyzje wydane przez organy w niniejszym postepowaniu w pełni odpowiadają prawu. Istota sprawy sprowadzała się jedynie do dokonania ustaleń ograniczonych przesłankami zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, co zostało w sposób prawidłowy poczynione przez Sąd I instancji oraz organy przy uwzględnieniu zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), analizie dowodów przedstawionych w sprawie (art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Konkludując uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył podniesionych w zarzutach skargi kasacyjnej przepisów, co skutkowało uznaniem, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.