II SAB/Kr 264/13

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie WSA Mirosław Bator / spr. / Renata Czeluśniak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P.W. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania lub dokonania czynności; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego P.W., kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 9 września 2013 r. P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2011 r. oraz decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 19 grudnia 2011 r. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji administracyjnej stosowanie do wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 852/11 oraz decyzji GINB w terminie 14 dni od daty doręczenia akt sprawy oraz wymierzenia organowi grzywny w wysokości pięciokrotnej stawki określonej w art. 154 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Uzasadniając swoje stanowisko autor skargi wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2013 r. do GINB w W. wpłynęło jego pismo stanowiące zażalenie na niezałatwienie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r. Zaznaczył, że organ wojewódzki był kilkakrotnie wzywany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wypełnienia dyspozycji organu centralnego, czego do dnia wniesienia przedmiotowej skargi nie uczynił. Dowodem na bezczynność organu w niniejszej sprawie jest całość akt administracyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dotychczas nie wydał stosownej decyzji administracyjnej, co oznacza rażące naruszenie art. 35 § 3 K.p.a., który określa maksymalne terminy załatwienia sprawy. Takie zachowanie narusza również zasadę zaufania do organów państwa wyrażoną w art. 8 K.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania określona w art. 12 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przedstawił następujący stan sprawy. Starosta decyzją z dnia 8 września 2001 r. udzielił Przedsiębiorstwu Remontowo – Budowlanemu "[...]" Biuro Obrotu Nieruchomościami pozwolenia na użytkowanie budynku usług komercyjnych z programem mieszkaniowym na działce nr [...] obr. [...] położonej w Z. przy ul. O.. Po przeprowadzeniu na wniosek P. W. postępowania administracyjnego, Wojewoda decyzją z dnia 12 września 2002 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji Starosty w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku, tj. wyodrębnionego lokalu usługowego w budynku usług komercyjnych z programem mieszkaniowym, objętego decyzją Burmistrza Miasta z dnia 10 grudnia 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzją z dnia 9 lutego 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody, jednakże wyrokiem z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1309/05 WSA w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozpatrując ponownie odwołanie P. W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 13 kwietnia 2006 r. uchylił decyzję Wojewody z dnia 12 września 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 grudnia 2009 r. znak [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r. w części udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku, tj. wyodrębnionego lokalu usługowego w budynku usług komercyjnych z programem mieszkaniowym, objętego decyzją Burmistrza Miasta z dnia 10 grudnia 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania P. W., utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 852/11 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2009 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 21 września 2012 r. Pismem z dnia 31 lipca 2012 r. Starostwo Powiatowe w Z. poinformowało, że akta sprawy nie znajdują się w posiadaniu organu. Kolejnym pismem z dnia 11 grudnia 2012 r. PINB w Z. poinformował, że nie znaleziono wymaganych akt, jednocześnie zapewnił, że akt te zostaną nadesłane niezwłocznie po ich znalezieniu. Kolejnymi pismami podejmowano próbę odszukania akt administracyjnych niezbędnych do rozpoznania sprawy. Organ podniósł, że w wyniku podjętych działań w dniu 24 września 2013 r. została wydana decyzja nr [...] w sprawie nr [...] – stwierdzająca wydanie decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r. z naruszeniem prawa w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku tj. wyodrębnionego lokalu usługowego w budynku usług komercyjnych z programem mieszkaniowym, objętego decyzją Burmistrza Miasta z dnia 10 grudnia 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie, zaś w pozostałym zakresie odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r. W związku z tym organ nie pozostaje bezczynny w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Zgodnie z art. 149 P.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu, sąd zobowiązuje ten organ do wydania w terminie aktu lub dokonania czynności. Sąd może orzec tylko o obowiązku podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w sprawie, nie ustala natomiast przyczyn dotychczasowej opieszałości organu. W ramach skargi na bezczynność nie można rozstrzygać kwestii merytorycznych i określać w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Uwzględnienie skargi na bezczynność organu jest wyłączone w przypadku wydania decyzji, podjęcia stosownego rozstrzygnięcia niezależnie od tego, czy nastąpiło to w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że po wniesieniu skargi, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał w dniu 24 września 2013 r. decyzję nr [...] stwierdzającą, że wydanie decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r. znak [...] nastąpiło z naruszeniem prawa w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku tj. wyodrębnionego lokalu usługowego w budynku usług komercyjnych z programem mieszkaniowym, objętego decyzją Burmistrza Miasta z dnia 10 grudnia 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie, zaś w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 8 września 2001 r. Wydanie przez organ wyżej wymienionej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi wniesionej na bezczynność organu. Bezczynność organu musi bowiem istnieć w dacie rozpoznawania skargi przez sąd administracyjny. Sąd nie może zobowiązać Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do załatwienia sprawy, która w dniu orzekania została już załatwiona, zatem w tym zakresie postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Stosownie do art.149 § 1 P.p.s.a Sąd ma obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności. Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, że bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. była nie tylko naganna, ale nosi również cechy rażącego naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był zobowiązany do działania w związku decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r., do dnia wydania decyzji, organ nie podjął żadnej czynności ukierunkowanej na merytoryczne rozpatrzenie sprawy i zakończenie postępowania. Bowiem za taką czynność nie można uznać poszukiwania akt sprawy, które toczyły się przez ponad rok i nie przynosiły pożądanego rezultatu. Podkreślenia jednak wymaga jednak przede wszystkim fakt, iż pierwszej czynności po zwrocie akt co nastąpiło 10 lutego 2012 r. organ dokonał 21 czerwca 2012 r. tj. ponad 4 miesiące po tym zwrocie co nosi w sobie cechę szczególnej naganności. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 K.p.a. Jednocześnie jednak z uwagi na fakt zakończenia sprawy decyzją sąd uznał, iż wymierzenie organowi grzywny jest niezasadne. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie bezczynności. Przepis art. 201 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zatem o kosztach postępowania orzeczono jak w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 w związku z art.201 § 1 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.