II OW 76/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. a Prezydentem Miasta P. przez wskazanie właściwego organu w sprawie dotyczącej egzekucji należności z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji postanawia: wskazać Prezydenta Miasta P. jako organ właściwy w sprawie dotyczącej egzekucji należności z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta P. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 24 lipca 2009 (data stempla pocztowego) Prezydent Miasta P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, między nim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P., przez wskazanie organu właściwego w sprawach dotyczących egzekucji należności z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że postanowieniem z dnia 23 czerwca 2009 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał tytuł wykonawczy wystawiony przez Prezydenta Miasta P. na należności z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, uznając że organem właściwym do egzekucji tych należności jest Prezydent Miasta P. zgodnie z art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zdaniem wnioskodawcy prezydent miasta jest organem właściwym jedynie do określenie wysokości przedmiotowych należności (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266)). Natomiast pobieranie ich należy do organu, któremu przysługują dochody z przedmiotowych należności. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych przedmiotowe opłaty te stanowią dochód Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, a środkami funduszu dysponują samorządy terytorialne (art. 24 ust. 4 cytowanej ustawy). W konsekwencji do pobierania przedmiotowych opłat upoważnione są organy samorządu wojewódzkiego. We wniosku podniesiono, że zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ gminy o statusie miasta nie jest uprawniony do przeprowadzania egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania właściwy jest ten organ. Zatem należało uznać, że właściwy w przedmiotowej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. Odpowiadając na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta P. jako organu właściwego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. podniósł, że we wniosku nie wskazano jednoznacznie jaki organ jest uprawniony do dysponowania środkami funduszu. Stwierdził również, że pojęcie dysponowania środkami nie może być traktowane na równi z uprawnieniem do pobierania należności. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta (w miastach na prawach powiatu funkcję tę wykonuje Prezydent Miasta). W związku z tym, skoro w ustawie nie przyznaje się innym organom uprawnienia do pobierania opłat rocznych, to właściwym w tym zakresie jest starosta, a odpowiednio w miastach na prawach powiatu Prezydent Miasta. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., jeżeli Prezydent Miasta jest organem uprawnionym do nałożenia opłaty związanej z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji, to do niego należy także dopilnowanie wykonania tego obowiązku. Tym bardziej, że organ ten wystawił tytuł wykonawczy oraz wskazał w nim własne konto w celu przekazania kwot uzyskanych w toku egzekucji. Zatem uznał się on za organ właściwy do żądania wykonania obowiązku, a w konsekwencji stosownie do art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest on organem właściwym w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to uczynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy jednocześnie uznaje się za właściwe do załatwienia sprawy (tzw. spór pozytywny) lub też żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie (tzw. spór negatywny). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem kompetencyjnym pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P., co do tego, który z tych organów jest organem właściwym w sprawie egzekucji należności z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. W sprawie tej zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W artykule 19 tej ustawy wskazane zostały organy, które posiadają uprawnienia do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z paragrafu 2 art. 19 powołanej ustawy wynika, że "właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ". W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że organem właściwym do ustalenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji jest Prezydent Miasta P. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych "(...) właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta (...)". W tej sytuacji, skoro Prezydent Miasta P. jest właściwy do ustalenia opłaty, jest on zarazem – zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – organem właściwym do egzekucji ustalonych przez siebie należności pieniężnych. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sad Administracyjny rozstrzygając niniejszy spór kompetencyjny uznał, iż organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta P. Z wymienionych wyżej przyczyn, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, postanowiono jak w sentencji.