II SA/Gl 696/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H.T. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwalniającego skarżącą z wpisu o skargi oraz oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 696/09 w sprawie ze skargi H.T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegowej rzeki p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą z kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącą z wpisu od skargi oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że H.T. zamieszkuje sama w lokalu należącym do jej syna, ponosząc wszelkie koszty swojego utrzymania. Wnioskodawczyni jest właścicielką budynku mieszkalnego z [...] r. o pow. [...] m² oraz nieruchomości o pow. [...] ha. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. W oparciu o przesłane przez nią dokumenty referendarz sądowy ustalił, że wnioskodawczyni ponosi wydatki za mieszkanie i telefon w łącznej kwocie [...] zł. Dodatkowo posiada zaległości względem Spółdzielni Mieszkaniowej w wysokości [...] zł, ponosi także dodatkowe wydatki związane ze spłatą rat kredytu związanego z zakupem mebli oraz sprzętu AGD. Ponadto w skali roku wydaje około [...] zł na rehabilitację oraz ponosi opłaty związane z pobytem w sanatoriach. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni jedynie częściowo uprawdopodobniła ponoszone koszty, w szczególności w zakresie zaciągniętej pożyczki oraz wydatków związanych z rehabilitacją. Zdaniem referendarza sądowego wysokość udokumentowanych przez wnioskodawczynię kosztów utrzymania, a także okoliczność, że jest to osoba w podeszłym wieku i o złym stanie zdrowia pozwala przyjąć, że ma ona większe od przeciętnych potrzeby życiowe, co uzasadnia zwolnienie jej z wpisu sądowego, jednak nie jest wystarczające, by przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. W ustawowym terminie H.T. wniosła sprzeciw od tego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że tak jak każdy nieustannie ponosi wydatki związane z różnymi naprawami. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła kserokopię dokumentów wskazujących, że poniosła wydatki związane z naprawą pralki w kwocie [...] zł, z zakupem pralki turystycznej w kwocie [...] zł, z zakupem węgla w kwocie [...] zł, a także związane z pobytem sanatorium w okresie od [...] do [...] w kwocie [...] zł. Dołączyła również paragon fiskalny za zakup benzyny w kwocie [...] zł, zlecenie transportu lodówki oraz dokument z pieczątką firmy oraz adnotacją "[...] łańcuch do piły, olej do łańcucha". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena możliwości finansowych wnioskodawczyni, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżąca nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochody osiągane przez H.T. są na tyle skromne, że pozwalają jedynie na poniesienie niezbędnych kosztów utrzymania. Skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, wykazując tym samym na okoliczności przemawiających za przyznaniem jej prawa pomocy. W ocenie Sądu odmienne rozstrzygnięcie pozbawiałoby skarżącą H.T. możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 254 § 1 p.p.s.a.