II SA/Gd 279/05

SENTENCJA Dnia 21 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. i R. J. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 września 2004 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić wniosek skarżących B. i R. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę skarżących B. i R. J. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 5 kwietnia 2007 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego, złożyli skargę kasacyjną wraz z wnioskami o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie powyższego zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2007 r. wezwano pełnomocnika skarżących adwokat M. O. do uiszczenia wpisu sądowego 150 zł od skargi kasacyjnej w wysokości. Wezwanie powyższe doręczone zostało skutecznie w dniu 7 września 2007 r. na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżących i odebrane przez męża adwokat M. O. (k. 263 akt sądowych). Termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 14 września 2007 r. Pismem z dnia 31 października 2007 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących, albowiem nie mieli oni wiedzy odnośnie wezwania do uiszczenia wpisu. Bezpośrednią przyczyną uchybienia terminu był zły stan zdrowia pełnomocnika skarżących. Niezdolność do pracy adwokat M. O. w dniu doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu oraz w dniach następnych uniemożliwiła jej wywiązywanie się z obowiązków zawodowych, a nasilające się objawy chorobowe nie pozwoliły uiścić wpisu od skargi kasacyjnej we własnym zakresie bądź zlecić wykonanie tego obowiązku komu innemu oraz przekazać informacji o obowiązku uiszczenia wpisu skarżącym. Brak jest jednak zaświadczeń lekarskich potwierdzających zły stan zdrowia pełnomocnika w tym okresie. W dniach 21 września 2007 r. do 28 września 2007 r. adwokat M. O. z powodu nagłego pogorszenia się stanu jej zdrowia przebywała na zwolnieniu lekarskim. W dniu 9 października 2007 r. została poddana poważnej operacji. Od dnia 8 października 2007 r. do dnia 10 listopada 2007 r. jest niezdolna do pracy. Do wniosku dołączono oświadczenie męża adwokat M. O., z którego wynika, że odebranej korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu nie przekazał żonie z powodu jej złego stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Bezsporne jest, że wezwanie do opłacenia skargi kasacyjnej doręczono na adres reprezentującej skarżących adwokat M. O.. Przesyłkę tą odebrał mąż adwokat M. O. w dniu 7 września 2007 r. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Uchybienie przez stronę terminowi, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy gdy strona /jej pełnomocnik/ nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega natomiast ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II CZ 116/06, LEX nr 258551, które odnosi się do instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym uregulowanej analogicznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem "przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak winy" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). W ocenie Sądu choroba pełnomocnika skarżących nie może w niniejszej sprawie zostać uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że brak jest jakichkolwiek okoliczności chociażby uprawdopodobniających chorobę adwokat M. O. w dniu otrzymania wezwania Sądu do uiszczenia wpisu oraz w trakcie biegu terminu do jego wykonania, który upływał w dniu 14 września 2007 r. Sąd nie może bowiem bazować tylko na niczym nie popartych twierdzeniach strony (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., I FZ 500/07, niepubl.). Udokumentowany pobyt pełnomocnik skarżących na zwolnieniu lekarskim w związku z nagłym pogorszeniem stanu zdrowia miał miejsce dopiero w dniach od 21 września do dnia 28 września 2007 r., a zatem rozpoczął się już 7 dni po upływie terminu do uiszczenia wpisu. To również czyni niewiarygodnym oświadczenie męża M. O., który nie poinformował jej o wezwaniu z powodu stanu jej zdrowia. Nie można bowiem zaprzeczyć oczywistym faktom, że podjął skierowaną do niej korespondencję i dlatego też doręczenie to należało uznać za skuteczne wobec pełnomocnika. Nie sposób również przyjąć, że osoba która zawodowo zajmuje się reprezentowaniem interesów mocodawców przed organami administracji publicznej oraz sądami nie zapewnia sobie zastępstwa na wypadek choroby czy innych przeszkód w osobistym wykonywaniu obowiązków służbowych (a gdyby taka sytuacja miała miejsce, to nie mogłaby stanowić usprawiedliwienia dla nieterminowego dokonywania obowiązków nałożonych na strony uczestniczące w postępowaniu sądowym). Istotne jest również, że czynność procesowa, której terminowi uchybiono nie wymagała osobistych działań pełnomocnika strony. Polega ona bowiem na opłaceniu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wystarczyło zatem, aby adwokat osobiście bądź posługując się osobami trzecimi poinformowała skarżących chociażby telefonicznie o koniczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku nie uprawdopodobniono w żaden sposób, że dolegliwości M. O. odczuwane przez nią w trakcie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego uniemożliwiały jej np. kontakt telefoniczny ze skarżącymi. W orzecznictwie przyjmuje się, że nawet "zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego (pełnomocnika) w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony (np. sporządzania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika" (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36902). Wobec powyższego, mając na uwadze, że "niezachowanie terminu przez przedstawiciela ustawowego i pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działanie tych osób nie ponosi odpowiedzialności" (por. postanowienie SA w Lublinie z dnia 25 lutego 1999 r., I Aca 17/99, Apel.-Lub. 1999, nr 2, poz. 5), stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.