III APa 22/18

<p>Sygn. akt III APa 22/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 31 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="236"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Małgorzata Pasek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Czaja</p> <p>SO del. do SA Jacek Chaciński (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: st. prot. sądowy Joanna Malena</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. w Lublinie</p> <p>sprawy z odwołania<span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>z udziałem Rzecznika Dyscyplinarnego dla <span class="anon-block"> (...)</span> przy Ministrze Edukacji Narodowej</p> <p>od orzeczenia <span class="anon-block">(...)</span> Komisji Dyscyplinarnej dla <span class="anon-block"> (...)</span> przy Ministrze Edukacji Narodowej</p> <p>z dnia 6 września 2018 r., nr <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- --> uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje <span class="anon-block">(...)</span> Komisji Dyscyplinarnej dla <span class="anon-block"> (...)</span> przy Ministrze Edukacji Narodowej do ponownego rozpoznania. </strong> </p> <p>Jacek Chaciński Małgorzata Pasek Elżbieta Czaja </p> <p>Sygn. akt III APa 22/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 16 listopada 2017 Komisja Dyscyplinarna dla <span class="anon-block"> (...)</span> przy Wojewodzie <span class="anon-block">L.</span> uznała <span class="anon-block">M. M.</span>winną tego, że wprowadziła w kwietniu 2017 r. w błąd dyrektora <span class="anon-block"> Zespołu Szkół (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> w kwestii posiadanego wykształcenia, czym uchybiła godności zawodu nauczyciela i obowiązkom nauczyciela określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 6)">art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela</a> i na podstawie art.76 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy wymierzyła jej karę nagany z ostrzeżeniem.</p> <p>W uzasadnieniu Komisja wskazała, że obwiniona poinformowała dyrektor Szkoły o posiadaniu studiów podyplomowych na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> uprawniających do nauczania przedmiotów zawodowych informatycznych z zakresu <span class="anon-block">(...)</span>. Komisja stwierdziła, że Politechnika <span class="anon-block"> (...)</span> poinformowała, iż <span class="anon-block">M. M.</span>nie ukończyła wspomnianego Studium ponieważ nie obroniła pracy dyplomowej. Było to w ocenie komisji wprowadzeniem dyrektora w błąd. Natomiast informacja o posiadaniu studiów podyplomowych znalazła się w kwestionariuszu osobowym wypełnionym i złożonym w dniu 28 sierpnia 2014 r co było oczywistym poświadczeniem nieprawdy.</p> <p>Komisja wymierzając karę wzięła pod uwagę bogaty dorobek zawodowy obwinionej oraz fakt, że<span class="anon-block">M. M.</span>mogła być wprowadzona w błąd przez dyrektora poprzedniego miejsca pracy, który nie kwestionował jej kwalifikacji do nauczania zawodowych przedmiotów informatycznych. Z drugiej strony Komisja wskazała, że poświadczenie przez obwinioną nieprawdy stoi w jawnej sprzeczności z zasadą zaufania do funkcjonariusza publicznego.</p> <p>Na skutek odwołania <span class="anon-block">M. M.</span> <span class="anon-block">(...)</span>Komisja Dyscyplinarna dla <span class="anon-block"> (...)</span> przy Ministrze Edukacji Narodowej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 6 września 2018 r. postanowiła zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy.</p> <p>W uzasadnieniu <span class="anon-block">(...)</span> Komisja wskazała, że wymierzona przez Komisję Dyscyplinarną kara jest uzasadniona i adekwatna do popełnionego czynu. Obwiniona bowiem w dniu 28 sierpnia 2014 r. w kwestionariuszu osobowym podała niezgodną z prawdą informację dotyczącą posiadanego wykształcenia uzupełniającego t.j. ukończenia czterech rodzajów studiów podyplomowych czego nie potrafiła udowodnić. W ocenie <span class="anon-block">(...)</span> Komisji nauczyciel z 13 letnim stażem pracy pedagogicznej powinien nie tylko znać przepisy z zakresu prawa oświatowego, ale też zdawać sobie sprawę z odpowiedzialności dyscyplinarnej związanej z naruszeniem zasad etyki zawodowej, jaką w przypadku obwinionej jest poświadczenie nieprawdy. <span class="anon-block">(...)</span> Komisja uznała także, że bezpodstawny jest zarzut obwinionej dotyczący braku jasnego i wyczerpującego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia faktów, które komisja Dyscyplinarna uznała za udowodnione. W ocenie składu orzekającego obwiniona poinformowała o ukończeniu studiów podyplomowych w zakresie <span class="anon-block">(...)</span> na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> co było oczywistym poświadczeniem nieprawdy.</p> <p>Z orzeczeniem tym nie zgodziła się obwiniona. Zaskarżyła je w całości zarzucając:</p> <p>1) błędne ustalenia faktyczne mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na :</p> <p>a) uznaniu, że obwiniona w kwietniu 2017 r. wprowadziła w błąd dyrektora <span class="anon-block"> Zespołu Szkół (...)</span> w kwestii posiadanego wykształcenia;</p> <p>b) uznaniu, że wykształceniem uprawniającym obwinioną do nauczania zawodowych przedmiotów informatycznych były studia podyplomowe na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2) naruszenie art.85j KN w zw. z art.85cKN poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, a także rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionej, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wprowadzenia w kwietniu 2017 r. przez obwinioną w błąd dyrektora <span class="anon-block"> Zespołu Szkół (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> w kwestii posiadanego wykształcenia oraz uznania, że wykształceniem uprawniającym obwinioną do nauczania zawodowych przedmiotów informatycznych były studia podyplomowe na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3) naruszenie §23 ust.6 w zw. z §24 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego poprzez ograniczenie prawa obwinionej do wypowiedzenia się co do zeznań świadków <span class="anon-block">A. L.</span> oraz <span class="anon-block">I. S.</span> co naruszyło obowiązek składu orzekającego do dążenia do wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, ograniczyło prawo obwinionej do skutecznej obrony, a w konsekwencji doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wprowadzenia przez obwinioną w kwietniu 2017 r. w błąd dyrektora Zespołu Szkól <span class="anon-block">(...)</span>w kwestii posiadanego wykształcenia oraz uznania, że wykształceniem uprawniającym obwinioną do nauczania zawodowych przedmiotów informatycznych były studia podyplomowe na politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>4) naruszenie §23 ust.7 w zw. z §24 rozporządzenia poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka <span class="anon-block">D. G.</span> zgłoszonego przez obwinioną na okoliczności wskazane w piśmie z dnia 6 października 2017 r. co uniemożliwiło odniesienie się do zarzutu jakoby działanie obwinionej mogło skutkować niewłaściwym przygotowaniem uczniów do zawodu i przyczynić się do utraty ich zaufania wobec <span class="anon-block"> Zespołu Szkół (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>, a także wpłynąć na utratę dobrego imienia i mniejsze zainteresowanie kształceniem w tej Szkole, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zakwalifikowania działania obwinionej jako wprowadzającego w błąd w zakresie posiadanego wykształcenia;</p> <p>5) naruszenie §31 ust.3 rozporządzenia poprzez brak jasnego i wyczerpującego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia faktów, które Komisja uznała za udowodnione, brak określenia na jakich dowodach się oparła przy wydawaniu rozstrzygnięcia i dlaczego nie dała wiary dowodom przeciwnym, co w znaczącym stopniu ograniczyło możliwość weryfikacji zaskarżonego orzeczenia;</p> <p>6) naruszenie §31 ust.3 rozporządzenia w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 471)">art.471 k.k.</a> poprzez błędne i bezpodstawne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że poinformowanie przez obwinioną o ukończeniu studiów podyplomowych na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> było oczywistym poświadczeniem nieprawdy w sytuacji gdy definicja poświadczenia nieprawdy znajdująca się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 471)">art.471 k.k.</a> wskazuje, że obwiniona nie mogła dokonać poświadczenia nieprawdy w przedmiotowej sprawie, gdyż działała we własnym imieniu i we własnej sprawie i nie przysługiwała jej w związku z tym cecha zaufania publicznego.</p> <p>Mając na względzie te zarzuty obwiniona wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie odwołania obwinionej na orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla <span class="anon-block"> (...)</span> przy Wojewodzie <span class="anon-block">L.</span> z dnia 16 listopada tzn. uchylenie orzeczenia I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy<span class="anon-block">(...)</span>Komisji Dyscyplinarnej dla <span class="anon-block">(...)</span> do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje</strong> </p> <p>Podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia §31 ust.3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego okazał się uzasadniony.</p> <p>Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać wskazanie faktów, które skład orzekający uznał za udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym, a także przytoczenie okoliczności, które skład orzekający miał na względzie przy wymiarze kary. Stosownie zaś do art.85 j ust.1 i 3 Karty Nauczyciela skład orzekający orzeka według swego przekonania opartego na ocenie wszystkich dowodów ujawnionych w toku rozprawy. Przy wymiarze kary bierze się pod uwagę okoliczności zarzucanego czynu, stopień winy, szkodliwość społeczną czynu, a także zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu czynu.</p> <p>Sąd Apelacyjny stwierdza, że uzasadnienie orzeczenia <span class="anon-block">(...)</span> Komisji Dyscyplinarnej jak również Komisji Dyscyplinarnej przy Wojewodzie <span class="anon-block">L.</span> nie odpowiadają wymaganiom wskazanym w w/w przepisie.</p> <p>Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z §11 ust.2 pkt 1 w/w rozporządzenia wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego winien zawierać dokładne określenie zarzucanego czynu uchybiającego godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 ustawy, ze <strong> <!-- -->wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia</strong>;</p> <p>Zarzut wprowadzenia w kwietniu 2017 r. dyrektora Zespołu Szkół w błąd w kwestii posiadanego wykształcenia jest zarzutem bardzo ogólnym. Z zeznań świadków jak i z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że kwestia ukończenia przez obwinioną studiów podyplomowych była przedmiotem rozmów jak i korespondencji. Uzasadnienie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej nie zwiera żadnych bliższych ustaleń - poza powieleniem postawionego przez Rzecznika zarzutu - co do czasu, miejsca i okoliczności wprowadzenia w błąd dyrektora Zespołu Szkół.</p> <p>Z zeznań świadka <span class="anon-block">I. S.</span> wynika, że Pani <span class="anon-block">M.</span> została zaproszona na rozmowę do sekretariatu i w obecności zastępcy dyrektora Pani <span class="anon-block">W.</span> – <span class="anon-block">L.</span> świadek zwróciła do obwinionej z prośbą o dostarczenie dokumentów. Pani <span class="anon-block">M.</span> odpowiedziała, że zwracała się już wcześniej do Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span> o wydanie stosownych dokumentów, ale tych dokumentów nie otrzymała. Świadek nie wskazała daty tej rozmowy. Świadek <span class="anon-block">A. L.</span> podła z kolei, że Pani <span class="anon-block">M.</span> poproszona przez dyrektora powiedziała, że dyplom przyniesie, później mówiła, że go zgubiła. Nie padła informacja, że nie ukończyła tego kierunku, tylko z przyczyn obiektywnych nie może dostarczyć dyplomu.</p> <p>W zeznaniach złożonych przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym (które zostały odczytane na rozprawie dyscyplinarnej) świadek wskazała, że była świadkiem rozmowy obwinionej z dyrektor <span class="anon-block">I. S.</span> w dniu 21 kwietnia 2017 r . rozmowa ta dotyczyła przyniesienia przez Panią <span class="anon-block">M.</span> dyplomu dotyczącego wykształcenia. Chodziło o<span class="anon-block">(...)</span> Pani <span class="anon-block">M.</span> odpowiedziała, że to będzie trudne do wykonania bo już kiedyś zwracała się o ten dokument do Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> ale go nie otrzymała.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">R. L.</span> podała, że w czasie rozmowy w dniu 21 kwietnia 2017 r dotyczącej dostarczenia dyplomu ukończenia studiów podyplomowych <span class="anon-block">(...)</span> Pani <span class="anon-block">M.</span> stwierdziła, że to będzie trudne do wykonania bo już kiedyś zwracała się o ten dokument do Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span>, ale go nie uzyskała. Świadek zeznała także, że już wcześniej na początku kwietnia prosiła Panią <span class="anon-block">M.</span> o dostarczenie dokumentów i odpowiedziała ona wówczas, że nie wie czy będzie miała wszystkie dokumenty. Świadek zrelacjonowała również rozmowy telefoniczne oraz kontakty mailowe z Politechniką <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie dyplomu ukończenia studiów podyplomowych.</p> <p>Obwiniona z kolei odnosząc się do przebiegu rozmowy z dnia 21 kwietnia 2017 r. zeznała, że Pani dyrektor życzyła sobie dostarczenia świadectwa ukończenia studiów podyplomowych na politechnice <span class="anon-block"> (...)</span>. <span class="anon-block">M. M.</span> odpowiedziała, że nie dostarczy tego dokumentu bo go nie posiada. Zaznaczyła przy tym, że nie mówiła dlaczego tego świadectwa nie posiada.</p> <p>W piśmie z dnia 19 kwietnia 2017 r. skierowanym do obwinionej Dyrektor Zespołu Szkół poprosiła o uzupełnienie w terminie do 28 kwietnia 2017 r. dokumentów potwierdzających wykształcenie t.j. dyplomu ukończenia Studiów Podyplomowych na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> specjalizacja <span class="anon-block">(...)</span> w roku 1994-1995. W odpowiedzi z dnia 27 kwietnia 2017 r., a więc przed upływem zakreślonego terminu obwiniona podała, że nie dostarczy tego dyplomu albowiem go nie posiada i nie twierdziła nigdy, że takowy posiada. Wyjaśniła, że wymienione studia podyplomowe ujęła w CV bo na nie uczęszczała i zdała wszystkie egzaminy. Natomiast nie obroniła pracy dyplomowej. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2017 r. które wpłynęło do Zespołu Szkół 28 kwietnia 2017 r. Politechnika <span class="anon-block"> (...)</span> poinformowała, że<span class="anon-block">M. M.</span>była słuchaczką Studium podyplomowego <span class="anon-block">(...)</span>w latach 1994-1995 ale nie obroniła pracy dyplomowej i nie ukończyła wspomnianego Studium.</p> <p>Żaden z przytoczonych wyżej dowodów nie został przez Komisję Dyscyplinarną w uzasadnieniu orzeczenia oceniony, nie zrekonstruowano na podstawie tych dowodów stanu faktycznego, co winno polegać na ustaleniu na czym i kiedy polegało wprowadzenie dyrektor Zespołu Szkół w błąd, w szczególności czy miało to miejsce podczas rozmowy w dniu 21 kwietnia 2017 r. czy w innym dniu. Nie wskazano, którym z tych dowodów komisja dała wiarę, a którym odmówiła wiarygodności i dlaczego. Lakoniczne uzasadnienia Komisji obu instancji zdają się także wiązać przewinienie dyscyplinarne <span class="anon-block">M. M.</span> i wymiar kary ze złożonym przez nią w 2014 kwestionariuszem osobowym i wskazaniem w nim, że ukończyła określone studia podyplomowe, co przecież nie było przedmiotem zarzutu dyscyplinarnego.</p> <p>Powyższe wady uniemożliwiają Sądowi Apelacyjnemu merytoryczną kontrolę trafności zaskarżonego orzeczenia. Brak szczegółowego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów (która nie może polegać na jednozdaniowym stwierdzeniu, że na podstawie zeznań świadków Komisja coś uznała), odwoływanie się do nieobjętego zarzutem złożenia w 2014 r kwestionariusza osobowego powoduje, że nie została rozpoznana istota sprawy.</p> <p>Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy <span class="anon-block">(...)</span> Komisji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja ustalali, kiedy, w jakich okolicznościach i jakim zachowaniem obwiniona wprowadziła Dyrektor Zespołu Szkół w błąd co do kwestii posiadanego wykształcenia, dokona oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego, a następnie da temu wyraz w uzasadnieniu, sporządzonym według wskazań określonych w §31 ust.3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego.</p> <p>Z powyższych przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art.386 §4 Kodeksu postępowania cywilnego</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 85 m)">art.85 m ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela</a> orzekł jak w sentencji.</p> </div>