IV SAB/Wa 181/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku W. T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. przesłanego przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. przy piśmie z dnia 10 lipca 2008 r. w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; UZASADNIENIE W. T. w dniu 15 listopada 2006 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o rekompensatę za bezprawne przejęcie gospodarstwa, stanowiącego wówczas własność jego matki K. T. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż przejęcie dotyczyło gospodarstwa rolnego w skład którego wchodziła nieruchomość o pow. 3 h oraz działka nr [...] o pow. 0,99 ha, położona na terenie miasta P. . Starosta Powiatu P., kwalifikując powyższe pismo skarżącego jako wniosek o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Urzędu Miasta i Gminy w P. z dnia [...] maja 1976 r. Nr [...] w sprawie przejęcia na własność Państwa części gospodarstwa rolnego składającego się z działki nr [...] o powierzchni 0,99 ha. W wyniku wniesionego przez W. T. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak: [...] uchyliło powyższą decyzję Starosty P. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...] Starosta P., stwierdzając swą niewłaściwość, przekazał wniosek skarżącego dotyczący wznowienia postępowania w sprawie przejęcia na własność Państwa działki nr [...], do rozpatrzenia Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. Następnie Agencja Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] przekazała powyższy wniosek W. T. do rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W dniu 24 kwietnia 2008 r. W. T. zwrócił się ponownie do Starosty P. z wnioskiem o wznowienie postępowania podkreślając, iż wniosek jego dotyczył również bezprawnego przejęcia gruntu o pow. 3 ha, nabytego aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] maja 1953 r. Skarżący wniósł ponadto o wznowienie postępowania w sprawie bezprawnego przejęcia połowy domu jego matki, nabytego na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] października 1947 r. Sygn. akt IVSAB/Wa 181/09 Starosta P. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., na podstawie art. 65 Kpa, przekazał przedmiotowy wniosek skarżącego do rozpoznania według właściwości Agencji Nieruchomości Rolnych , Oddział Terenowy w O. . Kolejnym pismem z dnia 30 maja 2008 r. W. T. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o rozpatrzenie jego wniosku o wznowienie postępowania, wskazując iż Ministerstwo nie pojęło żadnych działań zmierzających do załatwienia jego sprawy, pomimo, iż przedmiotowy wniosek został przekazany Ministrowi przez Agencję Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. W związku z kolejnymi pismami W. T. wpływającymi do Agencji Nieruchomości Rolnych, a dotyczącymi rozpoznania jego wniosku o bezprawne przejęcie majątku jego matki, Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. pismem z dnia 10 lipca 2008 r. zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, przekazanego przez Agencje przy piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. Wobec niepodjęcia żadnych działań zmierzających do rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania W. T. ponownie w dniu 4 listopada 2008 r. wezwał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia jego sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdzając swą niewłaściwość, postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [....] przekazał wniosek W. T. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Urzędu Miasta i Gminy w P. z dnia [...] maja 1976 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa części gospodarstwa rolnego składającego się z działki nr [...] o pow. 0,99 ha , do rozpoznania Prezesowi Agencji Nieruchomości Rolnych. W wyniku rozpoznania wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2008 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2009 r. W. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz na zaniechanie rozpatrzenia jego wniosku złożonego do Starosty Powiatowego w P. , a przesłanego do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przez Agencje Nieruchomości Rolnych przy piśmie z dnia 10 lipca 2008 r. Sygn. akt IVSAB/Wa 181/09 W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1 - 3 Kpa, ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 Kpa. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Art. 35 § 1 Kpa nakłada na organ mający załatwić sprawę obowiązek działania bez zbędnej zwłoki. Powyższą powinność należy rozumieć jako ogólną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, aby nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale również - w miarę możliwości - sprawy załatwiać w krótszych terminach. Zarówno termin miesięczny i dwumiesięczny dla organu pierwszej instancji, jak i termin miesięczny dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3 Kpa) należy traktować jako terminy maksymalne, a nie podstawowe. Do wskazanych terminów jednakże nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Należy ponadto wskazać, że o bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić wtedy, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, a ponadto, kiedy nie dokonuje czynności, od których zależy merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżący pismem z dnia 15 listopada 2006 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego przejęcia gospodarstwa, stanowiącego wówczas własność jego matki K. T. Należy mieć na uwadze, iż w powyższym wniosku skarżący zakwestionował po pierwsze, niezgodne w jego ocenie z prawem przejęcia gruntu o pow. 3 ha, a po drugie przejęcie działki nr [...] o pow. 0,99 ha, położonej na terenie miasta P. . Sygn. akt IVSAB/Wa 181/09 Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Starosta P. przekazał przedmiotowy wniosek skarżącego do rozpoznania według właściwości Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. , która następnie pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. przekazała go do rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wobec kolejnych pism skarżącego o rozpoznanie jego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie bezprawnego przejęcia gruntu o pow. 3 ha, Starosta P. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. przekazał przedmiotowy wniosek do rozpoznania według właściwości Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. . Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. , uznając, iż rozpoznanie wniosku skarżącego należy do właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 10 lipca 2008 r. zwrócił się do organu z prośbą o rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, przekazanego przez Agencję przy piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r., stwierdzając swą niewłaściwość, postanowił przekazać wniosek W.T. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Urzędu Miasta i Gminy w P. z dnia [...] maja 1976 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa części gospodarstwa rolnego składającego się z działki nr [...] o pow. 0,99 ha, położonego na terenie miejscowości P. . Należy jednak mieć na uwadze, iż Minister przedmiotem swojego rozpoznania uczynił jedynie wniosek skarżącego w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa działki nr [...] o pow. 0,99 ha, nie odnosząc się do pozostałej części wniosku dotyczącej przejęcia gruntu o pow. 3 ha. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący w pierwotnym wniosku z dnia 15 listopada 2006 r., przekazanym Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi przez Agencje Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. w dniu [...] stycznia 2008 r., wyraźnie zaznaczył, iż wniosek jego składa się z dwóch części i dotyczy bezprawnego pozbawienia własności zarówno nieruchomości o pow. 3 ha, jak i działki nr [...] o pow. 0,99 ha. Ponadto należy podkreślić, iż skarżący w dniu 24 kwietnia 2008 r. zwrócił się ponownie do Starosty P. o rozpoznanie jego wniosku o wznowienie postępowania w części dotyczącej przejęcia gruntu o pow. 3 ha. Pismo to zostało przekazane według właściwości Agencji Nieruchomości Rolnych, która następnie przekazała je według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Sygn. akt IVSAB/Wa 181/09 Rozwoju Wsi celem jego rozpatrzenia. Pismo to wpłynęło do Ministerstwa w dniu 15 lipca 2008 r. W myśl postanowień art. 35 § 3 Kpa organ miał załatwić sprawę zainicjowaną wymienionym wnioskiem w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące tj. najpóźniej do dnia 15 września 2008 r. W przypadku natomiast, gdy nie mógł w tak zakreślonym terminie sprawy rozstrzygnąć obowiązkiem organu - wynikającym z treści art. 36 Kpa - było zawiadomienie o tym stron z jednoczesnym podaniem przyczyn zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Jak już wskazano powyżej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując wniosek skarżącego o wznowienie postępowania jedynie w części dotyczącej przejęcia działki nr [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzi swą niewłaściwość i przekazał przedmiotowy wniosek do rozpoznania Prezesowi Agencji Nieruchomości Rolnych. Tak przedstawiający się stan sprawy wskazuje na to, iż do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie rozpoznał wniosku skarżącego w części dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości wymienionej w pkt 1 wniosku z dnia 15 listopada 2006 r. W ocenie Sądu organ w tym zakresie nie poczynił żądnych ustaleń, pomimo, iż treść pierwotnego wniosku z dnia 15 listopada 2006 r. jak i kolejnego wniosku skarżącego z dnia 24 kwietnia 2008 r. nie budziła wątpliwości co do zakresu objętego żądaniem. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 12 § 1 Kpa organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organów obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, iż nie można zarzucić mu zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach postępowania. Niezasadne powstrzymywanie się przez organ od wydania decyzji lub uchylania się od rozstrzygnięcia sprawy narusza tę zasadę i nie jest zgodne z przepisami prawa ( por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r. sygn. I SAB 28/96, ONSA 1997 r., nr 2, poz. 97). Reasumując należy stwierdzić, iż skoro Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi do dnia wydania wyroku nie rozpoznał wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w całości, przekraczając kilkakrotnie maksymalny termin na rozstrzygnięcie sprawy oraz nie dopełnił czynności określonych w art. 36 Kpa, to okoliczności te oznaczają, Sygn. akt IVSAB/Wa 181/09 iż z racji braku innych przeszkód prawnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, organ pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 §2 w/w ustawy.