II SA/Ke 678/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2018r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 21 września 2018r. znak: [...] w przedmiocie pomocy w formie usług opiekuńczych oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2018 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej też jako "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania W.S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce z dnia 16 lipca 2018 r. znak: [...] odmawiającą przyznania pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w postaci pomocy osoby sprawnej przy wchodzeniu i wychodzeniu z domu. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że podstawą wydania decyzji przez organ I instancji był wniosek W.S. z dnia 17 maja 2018 r. (data wpływu), w którym skarżący zwrócił się do MOPR w Kielcach o udzielenie pomocy społecznej w formie pomocy opiekuna przy wejściu do domu oraz sprowadzenia używanego trapu z portu w MW w Gdyni i leczenia szpitalnego i ambulatoryjnego. W zakresie prośby o sprowadzenie używanego trapu Dyrektor MOPR w Kielcach pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. przesłał W.S. stosowne wyjaśnienia. Natomiast wymienioną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił przyznania pomocy społecznej w formie ww. usług opiekuńczych. Od decyzji tej odwołanie złożył W.S. Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach stwierdziło, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2017 poz.1769). Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 4 przywołanego aktu osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast wobec braku zastosowania się przez korzystającego z pomocy społecznej do wskazanej wyżej powinności organ może odmówić udzielenia tejże pomocy. Stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Jak ustaliło Kolegium, za organem I instancji, W.S. gospodaruje samodzielnie, podając, że jest rozwiedziony. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 1.534,18 zł miesięcznie, począwszy od miesiąca marca 2018 r. Zajmuje jeden pokój w dwupokojowym domu z kuchnią i łazienką, znajdującym się w Kielcach przy ul. T. Okoliczności te organ I instancji ustalił w oparciu o dokumenty uzyskane z urzędu, a także ustne oświadczenia strony, natomiast faktycznej sytuacji wnioskodawcy nie udało się ustalić, ponieważ W.S. utrudniał i uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, pomimo informowania go o terminie wywiadu i pouczenia o konsekwencjach braku możliwości jego przeprowadzenia. Organ odwoławczy wskazał, że wniosek W.S. z dnia 17 maja 2018 r. jest kolejnym wnioskiem o udzielenie pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w postaci pomocy opiekuna przy wchodzeniu i wychodzeniu z domu. Poprzedni wniosek w tym przedmiocie skarżący składał w dniu 6 kwietnia 2018 r. i decyzją z dnia 16 lipca 2018 r. znak: [...] organ I instancji odmówił przyznania ww. wnioskowanej pomocy, z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, po wcześniejszym ustaleniu terminu wywiadu środowiskowego, podejmował wielokrotnie próby jego przeprowadzenia w lokalu mieszkalnym skarżącego, ale bez skutku. Wnioskodawca bowiem nie wpuszczał pracowników socjalnych do domu, wskazując, że do mieszkania wchodzi po drabinie przez okno. Wejście do domu przez ganek było zabite deskami na krzyż. W.S. proponował pracownikom socjalnym, aby weszli do mieszkania po drabinie przez okno. W tych okoliczności pracownicy nie mogli przeprowadzić wywiadu środowiskowego. Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. organ I instancji zwrócił się do zarządcy budynku zajmowanego przez skarżącego tj. Zakładów Urządzeń Chemicznych i Armatury Przemysłowej [...] z zapytaniem, o stan techniczny budynku przy ul. T. i problemach z wejściem do domu. W dniu 15 maja 2018 r. wpłynęła do MOPR w Kielcach odpowiedź zarządcy budynku, z której wynikało, że nieznane są mu problemy ze stanem technicznym wejścia do ww. lokalu. Z posiadanych przez zarządcę informacji wynika, że lokatorzy P.S. i W.S. wykonywali prace remontowe ganku i wejścia do lokalu. Prace te w roku 2016 uznano za samowolę budowlaną i zalecono wykonanie prac w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Na przełomie lat 2017/2018 pracownicy podejmowali próby dokonania przeglądu instalacji gazowej i elektrycznej znajdujących się w lokalu i wówczas nie było żadnego problemu z wejściem do lokalu. Jak dalej podał organ II instancji, w związku z wnioskiem W.S. skierowanym do MOPR w Kielcach o intensywne działania w postaci pracy socjalnej, tj. wystosowanie prośby do zarządcy budynku o wykonanie remontu budynku zgodnie z decyzją nadzoru budowlanego, organ I instancji ponownie pismem z dnia 25 maja 2018 r. zwrócił się do zarządcy budynku o udzielenie informacji, czy w ramach swoich kompetencji może udzielić ww. pomocy w tym zakresie. Pismem z dnia 13 czerwca 2018 r. Prezes Zarządu [...] S.A. poinformował, że komisja zakładowa spółki, która dokonywała wizji lokalnej ganku i wejścia do lokalu przy ul. T. nie stwierdziła, by jego dewastacja nastąpiła w sposób naturalny - nastąpiło to w wyniku przebudowy ganku wykonanej przez najemcę bez zgody właściciela budynku i w związku z zaniedbaniami najemcy wobec obowiązku utrzymania lokalu we właściwym stanie technicznym. Wobec powyższego najemca powinien przywrócić lokal do stanu używalności we własnym zakresie i na swój koszt. Ponieważ W.S. przedmiotowym wnioskiem z dnia 17 maja 2018 r. wystąpił ponownie do organu I instancji o przyznanie pomocy społecznej w formie pomocy osoby sprawnej fizycznie przy wchodzeniu i wychodzeniu z domu, organ ustalił z wnioskodawcą, iż w dniu 4 czerwca 2018 r. zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy. Tego dnia pracownicy socjalni MOPR w Kielcach udali się do miejsca zamieszkania W.S. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Na miejscu zastali zainteresowanego, który wchodził do domu po drabinie przez okno. Wnioskodawca poinformował pracowników socjalnych, że nadal nie ma możliwości wejścia do mieszkania przez ganek. Z tej przyczyny nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego w domu strony, na co sporządzona została w dniu 4 czerwca 2018 r. notatka służbowa przez pracowników socjalnych. Jak wskazał dalej organ odwoławczy podczas tej wizyty pracownicy socjalny przesłuchali W.S., który oświadczył, że w dalszym ciągu oczekuje pomocy przy wchodzeniu po drabinie przez okno i wyjaśnił, iż nie oczekuje na żadną pomoc finansową, nie wnosi o przyznanie żadnych zasiłków celowych. Oczekuje przyspieszenia terminu leczenia tj. skierowania na rehabilitację do szpitala-niezwłocznie. Jednak pracownicy socjalni w dniu 6 lipca 2018 r. bez zapowiedzi udali się do W.S. w celu sporządzenia protokołu i sprecyzowania oczekiwań wnioskodawcy zawartych w innym wniosku - z dnia 2 lipca 2018 r. W oparciu o sporządzoną na tę okoliczność notatkę służbową organ ustalił, że pracownicy MOPR w Kielcach zostali wprowadzeni do domu przez W.S. przez ganek drzwiami wejściowymi. W trakcie tego wejścia nie informowano pracowników socjalnych o żadnych trudnościach przy wejściu do domu. Nie stwierdzili oni również, aby wejście do lokalu zagrażało bezpieczeństwu. Brak było przybitych desek do futryn, co miało miejsce przy poprzednich próbach wejścia pracowników do domu. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że W.S., domagając się od organu I instancji rozpoznania wniosku o udzielenie pomocy w postaci usług opiekuńczych, uniemożliwia pracownikom socjalnym wejście do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje, a tym samym utrudnia przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Postawa odwołującego, w ocenie Kolegium, świadczy o tym, że nie jest on zainteresowany uzyskaniem wsparcia ze strony organu pomocy społecznej, bowiem uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skutkuje wydaniem decyzji negatywnej dla strony, na co organ I instancji zwracał wnioskodawcy wielokrotnie uwagę. Organ II instancji wyjaśnił, że ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania dotyczących lekceważenia przez organ I instancji stanowiska i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce, Kolegium wyjaśniło, że w aktach sprawy znajduje się opinia PINB z dnia 20 listopada 2017 r. informująca i przeprowadzona w dniu 11 sierpnia 2017 r. kontrola stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] nie wykazała, aby wejście do budynku (ganek) było w nieodpowiednim stanie technicznym i zagrażało bezpieczeństwu życia i mienia. Ponadto z załączonego do akt sprawy wcześniejszego pisma PINB w Kielcach z dnia 6 grudnia 2016 r. wynika, że remont ganku, po uzupełnieniu brakujących desek podłogi oraz wykonaniu jednego stopnia przy wejściu, może być bezpiecznie użytkowany. Organ odwoławczy ocenił więc, że nie występują jakiekolwiek problemy ze stanem technicznym wejścia do lokalu przy ul. T., a zarzuty podnoszone w tym przedmiocie są nieuzasadnione. Z tych powodów Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania W.S. pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w postaci pomocy osoby sprawnej przy wchodzeniu i wychodzeniu z domu jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym i zaistniałym w sprawie stanem faktycznym. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W.S. podniósł, że jest ona podszyta "rasizmem i ksenofobią", świadczy bowiem o dyskryminowaniu przedstawicieli i sympatyków mniejszości rosyjskiej, podobnie jak ludzi starszych, chorych, niepełnosprawnych, przedstawicieli mniejszości narodowych, którzy "źle komponują się Kielczanom z pięknym deptakiem na ul. Sienkiewicza". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2018 r. W.S. poparł skargę i złożył jako dowód płytę CD z nagraniem wejścia pracowników socjalnych do jego domu na okoliczność, że skarżący nie uniemożliwia wejścia do swojego domu, a wręcz przeciwnie - takie wejście umożliwia. Wniosek ten Sąd - postanowieniem wydanym na rozprawie – oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skarga jest bezzasadna. Wszczęcie postępowania w sprawie niniejszej nastąpiło na skutek ponownego wniosku skarżącego, w którym wystąpił on o przyznanie usług opiekuńczych polegających na pomocy osoby sprawnej przy wchodzeniu i wychodzeniu z domu. Zasady i tryb przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane są w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.), dalej jako "u.p.s.". Stosownie do treści art. 50 ust. 1 i 3 u.p.s. osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Do takich form pomocy nie można zaliczyć żądania zgłaszanego przez skarżącego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak to wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna zatem uwzględniać zasady ogólne określone w kpa, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia - zasady zawarte w u.p.s. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2017r., sygn. II SA/Po 675/17). Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie takiego wywiadu przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (ust. 4a). Z treści przywołanych przepisów wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wymaga współpracy beneficjenta pomocy społecznej z organem, a uchylanie się od tej współpracy, z mocy przepisów u.p.s., jest traktowane jako naruszenie przez beneficjenta obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/16, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie pracownicy socjalni – w związku z przedmiotowym wnioskiem z dnia 17 maja 2018 r. – w terminie ustalonym z wnioskodawcą tj. w dniu 4 czerwca 2018 r. próbowali bezskutecznie przeprowadzić wywiad środowiskowy. Jak potwierdza notatka służbowa sporządzona przez pracowników socjalnych, skarżący wyszedł z domu po drabinie przez okno, informując pracowników socjalnych o braku możliwości wejścia do mieszkania przez ganek. Jednakże w dniu 6 lipca 2018r., kiedy pracownicy socjalni udali się do mieszkania skarżącego bez zapowiedzi, w ramach postępowania z wniosku z dnia 2 lipca 2018 r., zostali wprowadzeni do mieszkania przez skarżącego drzwiami wejściowymi. Skarżący nie informował wówczas pracowników socjalnych o jakichkolwiek trudnościach z wejściem do mieszkania. Ponadto pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia 20 listopada 2017 r. wskazuje, że przeprowadzona kontrola stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w dniu 11 sierpnia 2017 r. nie wykazała, aby wejście do budynku (ganek) było w nieodpowiednim stanie technicznym i zagrażało bezpieczeństwu życia i mienia. W ocenie Sądu, opisane wyżej okoliczności organ prawidłowo zakwalifikował jako niewyrażenie zgody przez skarżącego na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co w konsekwencji uzasadniało odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej (art. 107 ust. 4a u.p.s.). Organ wykazał, że podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a wnioskodawca zamiar ten - jeśli nie uniemożliwił - to w stopniu znacznym utrudnił. Trudno bowiem oczekiwać, że pracownicy socjalni będą wchodzić do mieszkania wnioskodawcy po drabinie przez okno, w sytuacji gdy brak jest przeciwwskazań do wejścia do lokalu przez drzwi wejściowe, co organ w niniejszej sprawie również wykazał. Okoliczność, że skarżący uchylił się od współpracy z pracownikami socjalnymi przy próbie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, zwalniało organ od obowiązku oceny zasadności wniosku o pomoc we wnioskowanej formie. Niemniej podnieść należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc państwa ma zatem charakter subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności życiowych. Potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Świadczenia z pomocy społecznej powinny być więc dostosowane do konkretnej sytuacji indywidualnego beneficjenta. Określone potrzeby osób i rodzin mogą być jednak zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach, także finansowych, pomocy społecznej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012r., sygn. I OSK 1920/11). W ocenie Sądu, także forma pomocy społecznej żądana przez skarżącego nakazuje uznać za uprawnione rozstrzygnięcie organu o odmowie jej przyznania z uwagi na fakt, iż nie mieści się ona w ramach ww. określonych celów, jakim pomoc społeczna ma służyć. Sąd podziela pogląd wyrażony już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie sygn. akt II SA/Ke 677/18 ze skargi W.S., że kwestia zapewnienia możliwości wejścia do domu winna być rozwiązana przy użyciu dostępnych środków prawnych czy faktycznych (w czym zresztą organ pomógł skarżącemu zwracając się ze stosownym pismem do zarządcy budynku – k. 4 akt administracyjnych), nie można zaś wymagać od organów opieki społecznej zapewnienia pomocy pracownika (asekuracji i podsadzania – jak chce tego skarżący) przy wchodzeniu przez okno, który to sposób wejścia do budynku stoi zresztą w sprzeczności z zapisami § 61-65 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Ponadto, jak wyżej podniesiono, wejście do budynku przez drzwi wejściowe jest możliwe. W zakresie złożonego przez skarżącego na rozprawie wniosku dowodowego, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednakże przedłożona przez skarżącego na rozprawie płyta DVD nie jest dokumentem w rozumieniu ww. przepisu p.p.s.a. Ponadto strona postępowania administracyjnego w toku tego postępowania ma prawo do złożenia dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący z takiego prawa mógł skorzystać, czego nie uczynił, choć zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym stanie rzeczy, ponieważ w skardze w istocie nie podniesiono żadnych zarzutów co do zaskarżonej decyzji, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.