I SA/Sz 796/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa [...] z [...] wydana w trybie odwoławczym, utrzymująca w mocy decyzję [...] odmawiającą [...] umorzenia należności z tytułu składek. Pismem z dnia [...] T G wniosła o umorzenie zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych powstałych w latach [...] w łącznej kwocie [..] wraz z odsetkami uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wskazała, że po śmierci męża jest na rencie rodzinnej, z której utrzymuje 15 letniego syna. Ze względu na wiek i choroby nie może podjąć pracy. Odmawiają umorzenia zaległości organy przytoczyły przepisy: - art. 28 ust. 1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz - przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki wymienione w tych przepisach do umorzenia zaległości. Wprawdzie w[...] . zaistniała okoliczność całkowitej nieściągalności bowiem prowadzone wówczas postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Naczelnika [...] z [...] w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. Jednakże stan ten uległ zmianie, gdyż obecnie wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości (mieszkania), a zatem posiada majątek, z którego możliwe jest dochodzenie należności. W zakresie objętym przepisami powołanego wyżej rozporządzenia z [...] wskazano na możliwość umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne w przypadku wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny w szczególności: - gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, - poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia (...), - przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiające uzyskiwanie dochodów i opłacenie należności. Z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie pracuje. Wraz z 15 letnim synem utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Wg oświadczenia wnioskodawczyni osiągnęła dochód w [...] w kwocie[...] , a w [...] w kwocie [...] zł. Stałe wydatki mieszkaniowe wynoszą [....] zł miesięcznie z tym, że wnioskodawczyni otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni obciążona jest spłatą kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] zł. zaciągniętego na zakup mieszkania własnościowego. Z zaświadczenia lekarskiego z[...] . wynika, że wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą i wymaga stałego leczenia farmakologicznego. Wydatki na leczenie wynoszą ok.[...] zł miesięcznie. Oceniając powyższe ustalenia [..] uznał, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest trudna, jednakże nie można jej uznać za szczególną w rozumieniu powołanego rozporządzenia. O takiej nie może bowiem przesądzać fakt obciążenia zobowiązaniami wobec innych wierzycieli, gdyż zgodnie z art. 24 ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności [...] korzystają z wysokiego uprzywilejowania i winny być zaspokajane przed zobowiązaniami z tytułu kredytu. W ocenie organu renta rodzinna stanowi stałe źródło dochodu i jest możliwe podjęcie spłaty zadłużenia choćby w niewielkich kwotach z możliwością zawarcia układu ratalnego. Ponadto z załączonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, by wnioskodawczyni była niezdolna do pracy, nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że nie może podjąć pracy. Również nie zostało wykazane by sytuacja wnioskodawczyni była następstwem klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawczyni podniosła, że przyczyną powstania zaległości składkowych był brak dochodów z działalności (sklep z odzieżą używaną). Składki płaciła, choć nieterminowo, lecz po śmierci męża, który prowadził działalność nie może znaleźć dokumentów. Mieszkanie kupiła w [...] wykorzystując szansę niskiej ceny – 5% wartości rynkowej, przy czym nie wiedziała wówczas o zadłużeniu składkowym. Dyrektor [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy podzielił dokonane przez Zakładu ustalenia oraz ocenę prawną podkreślając, że w świetle art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych możliwość umorzenia zaległości składkowych jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Zakładu i dotyczy sytuacji nadzwyczajnych, które w sprawie nie występują. Odnosząc się do zarzutu wnioskodawczyni, że nie wiedziała o zadłużeniu składkowym zarzut ten uznał za bezzasadny i wyjaśnił, że Zakład informował ją o istnieniu i stanie zaległości składowych pismami z dnia[...]. i[...]. Pismem z dnia [...]. wnioskodawczyni zobowiązała się, że od[...]. podejmie spłatę długu. Zakład dochodził od wnioskodawczyni należnych składek, lecz postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z[...]. Kolejna informacja o wysokości zadłużenia skierowana została do wnioskodawczyni i jej męża pismami z [...]Następnie pismami z[...]. i[...]. skierowano do wnioskodawczyni upomnienia. Pismem z[...]. wnioskodawczyni wystąpiła o umorzenie zaległości, lecz decyzją z[...]. organ odmówił uwzględnienia wniosku. O wysokości zadłużenia wnioskodawczyni została poinformowana kolejnym pismem z[...]. w którym wyjaśniono szczegółowo z jakich tytułów i okresów pochodzi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawczyni przytoczyła przebieg postępowania i podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę [...]wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. W okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały należycie wyjaśnione i ocenione, za trafne należy uznać stanowisko zaskarżonej decyzji, że brak było przesłanek do umorzenia zaległości składkowych na podstawie art. 28 ust.1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. w wymienionych tam przypadkach całkowitej nieściągalności. W odniesieniu od skarżącej rozważeniu podlegała jedynie przesłanka całkowitej nieściągalności gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Sytuacja taka w sprawie nie występuje, bowiem skarżąca jest obecnie właścicielką mieszkania, a więc posiada majątek, z którego egzekucja jest możliwa. Również za trafne należało uznać stanowisko zaskarżonej decyzji, że nie zostały spełnione warunki do umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przewidziane w przepisach rozporządzenia MGPiPS z 31 lipca 2003r. przewidujących możliwość umorzenia zaległości z tego tytułu jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Oceniając szczegółowo opisaną sytuację skarżącej organ przekonywająco uzasadnił, że spłata zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia własne nie powinna pociągnąć dla niej i rodziny zbyt ciężkich skutków. Przede wszystkim obciążenie spłatą kredytu mieszkaniowego nie może być konkurencyjne w stosunku do zadłużenia wobec [...] które korzysta z wysokiego uprzywilejowania i winno być zaspakajane w pierwszej kolejności. Istotne jest – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci renty rodzinnej, co zapewnia zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych rodziny, jak również stwarza możliwość podjęcia spłaty zaległości wobec[...], choćby w niewielkich kwotach w formie np. układu ratalnego z możliwością zastosowania ulg, o których mowa w decyzji. Również trafnie podniesiono, że skarżąca nie wykazała, by była chora przewlekle w stopniu uniemożliwiającym podjęcie jakiejkolwiek pracy. Sytuacja skarżącej nie jest też wynikiem klęski żywiołowej ani innego nadzwyczajnego zdarzenia. Reasumując organ orzekający w sprawie, po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, miał uzasadnione podstawy do odmowy umorzenia zaległości składkowych. Należy podkreślić, że decyzja w sprawie umorzenia omawianych zaległości ma charakter uznaniowy i nie może być kwestionowana jeśli organ należycie wyjaśnił i rozważył wszystkie istotne okoliczności oraz prawidłowo je ocenił po względem prawnym. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja spełnia powyższe wymagania. Końcowo, odnosząc się do zarzutów skarżącej, że nie wiedziała o zadłużeniu oraz nie wie czy nie dotyczą innych osób, należy wskazać, że była na wielokrotnie informowana o stanie i tytułach zadłużenia poczynając od [..]r., miała więc możliwość bieżącego ich sprawdzenia, nie może więc skutecznie podważać wykazanych zaległości. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu zaś nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. .