I OZ 1156/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia F. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 556/08 o odrzuceniu wniosku Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. J. i A. J. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umowy dzierżawy terenu postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek Stowarzyszenia F. w B. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, z którym to wnioskiem Stowarzyszenie wystąpiło w sprawie ze skargi E. J. i A. J. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania, zaś Stowarzyszenie w przedmiotowej sprawie nie korzysta ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Jak zauważył Sąd I instancji Stowarzyszenie wniosło skargę na pismo Kolegium działając w imieniu E. J. i A. J. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2008 r. wezwano Stowarzyszenie do wykazania, iż udzielone mu pełnomocnictwo spełnia wymogi wynikające z art. 35 § 1 ustawy P.p.s.a Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, wobec czego Sąd wezwał E. i A. J. do podpisania skargi, co też uczynili oni w zakreślonym terminie, co skutkowało tym, że skarżący występowali w postępowaniu osobiście i nie byli reprezentowani przez żadnego pełnomocnika. Ponadto, zdaniem Sądu, Stowarzyszenie nie mogło działać w sprawie jako organizacja społeczna korzystająca z przymiotu strony, bowiem przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło zakresu jego statutowej działalności, bowiem przedmiotem niniejszej sprawy były roszczenia cywilno – prawne wynikające z umowy dzierżawy terenu. Powyższe okoliczności wskazywały, zdaniem Sądu, na brak możliwości przyznania Stowarzyszeniu F. w B. prawa pomocy, a wniosek złożony w tym zakresie podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 243 w zw. z art. 12, 32 i 33 i art. 260 ustawy P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie F. w B., w obszernym piśmie odnosząc się do szeregu różnych okoliczności, związanych między innymi ze swoją sytuacją finansową i braku możliwości pokrywania kosztów postępowań sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie wniesione w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy P.p.s.a. prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyznane może być stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z treści tego przepisu wynika więc zasada, iż prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ewentualne ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje jedynie osobie, będącej stroną lub uczestnikiem postępowania, działającym na prawach strony, w rozumieniu art. 33 § 1 i § 2 ustawy P.p.s.a. Stowarzyszenie F. w B. nie mogło być uznane za taką osobę, co słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Stowarzyszenie wniosło bowiem jedynie skargę jako pełnomocnik E. J. i A. J., jednakże nie wykazało – mimo wezwania – aby udzielone mu pełnomocnictwo spełniało wymogi określone w art. 35 § 1 ustawy P.p.s.a. Skarżący, wezwani przez Sąd, podpisali skargę osobiście, zatem przyjąć należy, iż działali oni w sprawie osobiście, a Stowarzyszenie utraciło wszelkie możliwości działania w postępowaniu, nie będąc już nawet pełnomocnikiem stron. Nie można uznać także, aby działało ono w sprawie jako organizacja społeczna, o jakiej mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a., bowiem przedmiot niniejszego postępowania nie mieścił się w ramach statutowej działalności Stowarzyszenia, gdyż dotyczył on w istocie cywilno-prawnych zagadnień wynikających z dzierżawy terenu, którego to stosunku stronami byli jedynie E. J. i A. J. oraz Miasto B. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wniosek Stowarzyszenia o przyznanie mu prawa pomocy był niedopuszczalny, jako wniesiony przez podmiot nieuprawniony, a postanowienie o jego odrzuceniu odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.