III SA/Wa 823/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 823/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Wnioskiem z dnia 23 października 2007 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych bądź częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata, który mógłby napisać i złożyć skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku. W uzasadnieniu wskazała, że w innej sprawie nie znalazła osoby uprawnionej do napisania skargi kasacyjnej, o czym poinformowała Ministra Sprawiedliwości. Ponadto uzasadniając wniosek powołała argumenty dotyczące zasadności złożonej skargi. Opisując sytuacją materialną stwierdziła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która nie posiada majątku. Strona posiada dom w budowie (współwłasność w ½ ) o łącznej powierzchni 133 m. kw., stan surowy zamknięty, mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 61 m. kw., nieruchomość rolną (2,25 ha) otrzymaną w spadku wraz z domem drewnianym o powierzchni 70 m. kw. Skarżąca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz wykazuje debet na rachunku w wysokości dopuszczalnej. Skarżąca osiąga dochód z emerytury w wysokości netto 2.092 zł, a w 2006 r. jej średniomiesięczny dochód wyniósł 2.536 zł. Ponadto otrzymuje dietę z posiedzeń rady nadzorczej w spółdzielni mieszkaniowej w wysokości netto 49 zł. Łączny miesięczny dochód skarżącej wynosi 2.141 zł. Wskazała również, że zatrudnia adwokata i radcę prawnego oraz poinformowała, że Sąd Rejonowy W. przyznał jej pomoc prawną przy napisaniu skargi kasacyjnej dotyczącej akcji pracowniczych pracowników Banku [...] w W.. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznając, iż sytuacja materialna strony pozwala jej na partycypowanie w kosztach sądowych. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazał, iż zgodnie z oświadczeniem strony zatrudnia ona adwokata i radcę prawnego. W myśl natomiast art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z tymi osobami. W sprzeciwie na powyższe postanowienie Skarżąca stwierdziła, iż w 2007 r. jej sytuacja materialna i rodzinna nie uległa zmianie. Była informowana zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny jak też Prokuraturę Okręgową w W. o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Wskazała, że jest samotną matką, córka uczy się w drugiej klasie liceum. Jej miesięczny dochód wynosi 2.141 zł netto. Spłaca pożyczkę na budowę domu na współwłasność w wysokości 1200 zł, czynsz za mieszkanie wynosi 521 zł. Podkreśliła, że podejmowała próby znalezienia pełnomocnika, który podjąłby się napisania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, nie przyniosły one jednak oczekiwanego rezultatu. Wniosła o przyznanie jej prawa pomocy "przy napisaniu skargi kasacyjnej płatnej przez nią w 100%, przy częściowym zwolnieniu z kosztów lub przy całkowitym zwolnieniu z kosztów". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do meritum sprawy Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na Skarżącej. Do sądu należy natomiast ocena przytoczonych przez stronę okoliczności. W niniejszej sprawie do ewentualnych kosztów postępowania można zaliczyć wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Analiza przedstawionych przez stronę informacji oraz akt sprawy wskazuje, iż posiada ona stałe źródła dochodów, jak wskazała miesięczny dochód wynosi 2.141 zł netto. Uzyskiwane przez nią środki finansowe znacznie przekraczają więc wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (100 zł). Skarżąca posiada również majątek nieruchomy: mieszkanie, dom, nieruchomość rolną na której również znajduje się dom. Wnioskodawczyni w sprzeciwie podała co prawda, iż spłaca pożyczkę na budowę domu, jednakże nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność. Dodatkowo Sąd wskazuje również, iż należności stanowiące koszty sądowe stanowią dochody budżetu państwa i podlegają zaspokojeniu na równi z innymi zobowiązaniami strony. Zatem ich uiszczenie Skarżąca powinna traktować równorzędnie z opłaceniem innych swoich zobowiązań. Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ustępuje bowiem obowiązkowi spłaty innych zobowiązań, zwłaszcza wówczas, gdy strona płatności takich dokonuje (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 września 2004 r., III SA/Wa 211/04, niepubl.). Powyższe okoliczności wskazują w opinii Sądu, iż sytuacja materialna Skarżącej nie jest wyjątkowa, w konsekwencji nie wypełnia ona przesłanek koniecznych do przyznania jej prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych w całości lub w części. Sąd uznał, iż koszty te Skarżąca jest w stanie ponieść. Odnosząc się natomiast do wniosku T. J. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego, rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, rzecznikiem patentowym, a zasada ta nie dotyczy jedynie pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca wyraźnie stwierdziła, iż zatrudnia osobiście adwokata oraz radcę prawnego, wymieniła te osoby również z imienia i nazwiska. Powyższa okoliczność uniemożliwia zatem Sądowi pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.