II SA/Op 600/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. i M. K. na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zarządzenia pokontrolnego w sprawie odpadów postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez radcę prawnego K. T., występującego w imieniu A. K. i M. K., jest zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia [...], Nr [...]. Powyższym zarządzeniem organ zobowiązał A. K. i M. K. do: 1) doręczenia, w terminie do dnia 15 sierpnia 2008 r., dokumentów regulujących stan formalno-prawny w zakresie postępowania z odpadami (w tym składowania odpadów, ich odzysku, a także rekultywacji terenu działki Nr [...] różnego rodzaju odpadami), wydanych przez właściwy organ administracji publicznej, 2) zaprzestanie w terminie natychmiastowym spalania odpadów na powierzchni ziemi. Do akt sprawy pełnomocnik skarżących dołączył stosowne pełnomocnictwa do występowania w imieniu A. K. i M. K., a także przedłożył potwierdzone za zgodność z oryginałem dowody bankowe, potwierdzające uiszczenie opłat skarbowych od w/w pełnomocnictw. Przed wniesieniem skargi skarżący pismem z dnia 14 sierpnia 2008 r. wystąpili do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w którym zakwestionowali ustalenia faktyczne dokonane przez organ, a dotyczące planowanej przez skarżących budowy obiektów. Podali, że nie są wytwórcami odpadów w myśl art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), nie mają do nich także zastosowania postanowienia art. 26 powyższej ustawy. Podnieśli, że do ich przypadku należy stosować przepisy art. 33 ust. 1 i 2 w/w ustawy, pozwalające posiadaczowi odpadów przekazać określone ich rodzaje osobie fizycznej do wykorzystania na jej własne potrzeby, zaś takie ich wykorzystanie nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż przedmiotem skargi jest zarządzenie pokontrolne, które nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 ust. 2 punkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zdaniem organu, zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287), zwanej dalej ustawą o I.O.Ś., tylko wydanie decyzji lub wszczęcie postępowania egzekucyjnego mają bezpośredni wpływ na prawa i obowiązki podmiotu kontrolowanego, natomiast zarządzenia pokontrolne nie przewidują sankcji za ich niewykonanie. Sankcjom podlega jedynie niewykonanie obowiązku poinformowania organu o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych. Zarządzenia pokontrolne nie tworzą nowej sytuacji prawnej podmiotu kontrolowanego, przedstawiając jedynie stanowisko organu w określonej sprawie bez nakładania na kontrolowanego jakichkolwiek obowiązków. Na poparcie swojego stanowiska, organ powołał się na opinię prawną W. R., w konkluzji zbieżną z argumentami organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę podlega odrzuceniu. W pierwszym rzędzie zająć się należało kwestią dopuszczalności skargi na zarządzenie pokontrolne wydawane przez inspektora ochrony środowiska. Niewątpliwie zarządzenie tego rodzaju nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, ani też postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a.). Rozważania należało ograniczyć zatem wyłącznie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na mocy którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W doktrynie przyjmuje się, że aby akt lub czynność została zakwalifikowana do tego rzędu musi ona mieć charakter zewnętrzny, musi być skierowana do podmiotu indywidualnego, mieć charakter publicznoprawny oraz musi dotyczyć uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Co do spełnienia przez skarżone zarządzenie pokontrolne pierwszych trzech przesłanek nie ma miedzy stronami kontrowersji, natomiast co do ostatniej przesłanki oprzeć się należało na poglądzie T. Wosia zawartym w T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005, str. 61, zgodnie z którym wskazany w art. 3 ust. 2 pkt 4 P.p.s.a. akt lub czynność powinna ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o I.O.Ś. na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może: 1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej; 2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną; 3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej. Ust. 2 tego przepisu stanowi natomiast, że kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Jednocześnie przepis art. 31 a ustawy o I.O.Ś. wprowadza sankcje karne dla tego, kto: 1) w wyznaczonym terminie nie informuje organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo o przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciw osobom winnym dopuszczenia do uchybień, 2) niezgodnie z prawdą informuje organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych lub przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem. Powyższe oznacza, że o ile protokół kontroli konkretyzuje określone obowiązki wynikające z przepisów prawa administracyjnego (w tym wypadku z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska [Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.]), nakłada określony termin ich realizacji oraz pod rygorem odpowiedzialności karnej nakłada na stronę obowiązek udzielenia odpowiedzi o stanie realizacji tych obowiązków, należało przyjąć, iż mieści się on w kategorii aktów, co do których przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. ustanawia prawo kontroli ze strony sądu administracyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA, m. in. w postanowieniach z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. II OSK 216/08 (nie publ.), z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. II OSK 107/08 (nie publ.) oraz z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. II OSK 972/08 (nie publ.). Zgodnie z art. 230 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 P.p.s.a.). Do pism tych zalicza się w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a. m.in. skarga. Wpis jest opłatą sądową (art. 212 P.p.s.a), którą stosownie do treści art. 219 § 1 P.p.s.a. – należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W niniejszej sprawie obowiązuje wpis stały. Powyższe wynika z przepisu § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z nim wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 200 złotych. Zważyć także należy, iż zgodnie z art. 219 § 2 P.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Omawiając kwestię zasad dotyczących uiszczania opłat sądowych, wskazać także należy, iż ustawodawca w art. 220 § 1 P.p.s.a. przewidział sytuację, gdy wnoszący pismo nie uiści opłaty od tego pisma już w chwili jego wnoszenia. W tym przypadku przewodniczący zobowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni. Wyjątek od tej reguły stanowi przepis art. 221 P.p.s.a., zgodnie z którym pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skargę w niniejszej sprawie wniósł zawodowy pełnomocnik – radca prawny K. T., który w myśl przywołanych wyżej przepisów winien był uiścił wpis stały od skargi w kwocie 200 zł, w formie gotówkowej w kasie tut. Sądu lub na jego rachunek bankowy. Radca prawny K. T. nie opłacił jednakże skargi. Powyższe skutkować musi zatem odrzuceniem wniesionej skargi, co też Sąd w oparciu o cytowany wyżej art. 221 P.p.s.a. w związku z art. 219 § 2 P.p.s.a., orzekł we wstępie postanowienia.