III SA/Gl 1234/09

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 362 zł, skarżący M.W. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, skarżący oświadczył, że jest studentem Akademii [...] w L. Wnioskodawca nie posiada stałych dochodów i pozostaje na utrzymaniu swojej matki E.W. Z matką tworzy wspólne gospodarstwo domowe. W kosztach utrzymania skarżącego i jego matki partycypuje starszy brat M.W. Matka wnioskodawcy otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 947 zł netto. Z treści wniosku o prawo pomocy wynika, że M.W. posiada 1/3 udziału w nieruchomości rolnej będącej łąką o powierzchni 0,35 ha (KW nr [...]), którą nabył w spadku po swoim ojcu M.W. Poza tym, skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 Euro. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący oświadczył, że w roku akademickim 2008/2009 została mu przyznana pomoc finansowa decyzją Uczelnianej Komisji Stypendialnej. Otrzymywał z tego tytułu kwotę 250 zł miesięcznie w okresie od października 2008 r. do lipca 2009 r. Aktualnie skarżący również stara się o przyznanie mu takiej pomocy, jednak decyzja w tej sprawie nie została jeszcze podjęta. Miesięczna opłata za studia zamyka się w kwocie 510 zł, natomiast dodatkowe wydatki związane z edukacją to około 350 zł miesięcznie – są to wydatki na dojazdy do L., noclegi, wyżywienie oraz materiały edukacyjne. Koszty jego utrzymania ponosi głównie jego matka oraz starszy brat. Z powodu trudnej sytuacji materialnej, M.W. nie uiszczał regularnie opłat za studia, z tego tytułu jest aktualnie zadłużony w uczelni na kwotę [...] zł wraz z odsetkami. W bieżącym roku, w okresie od czerwca do października wnioskodawca nawiązał współpracę z pośrednikiem ubezpieczeniowym "A". Łączny dochód M.W. z tej współpracy wyniósł 3.592 zł brutto. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 1.100 zł, przy czym koszty te ponoszą po połowie matka skarżącego oraz jego starszy brat. Ponadto matka wnioskodawcy zalega z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Spłata tych należności została rozłożona na mocy umowy nr [...], zawartej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] r. Zaległość ta wynosi [...] zł, a pojedyncza rata, uiszczana miesięcznie to 185 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M.W. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z przedstawionego bowiem przez skarżącego materiału dowodowego wynika, że nie dysponuje on środkami finansowymi, pozwalającymi na uiszczenie kosztów postępowania w pełnej wysokości. Skarżący studiuje w trybie zaocznym w L. Jest osobą nie posiadającą stałego dochodu. Faktu tego nie może zmienić okresowa współpraca z pośrednikiem firmy ubezpieczeniowej. Należy mieć na uwadze koszty studiów w mieście oddalonym od miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Okoliczność ta dodatkowo zwiększa te koszty: oprócz samej opłaty za studia, konieczne są dodatkowe wydatki na noclegi, zakup żywności czy dojazdy z miejsca zamieszkania do miejsca studiowania. Miesięczna opłata za studia wynosi 510 zł, a skarżący już posiada zaległości z tego tytułu. W utrzymaniu pomaga mu matka oraz starszy brat. Nawet przyznanie stypendium socjalnego nie zmieni diametralnie sytuacji majątkowej skarżącego. Faktem jest, że skarżący nabył wprawdzie własność nieruchomości rolnej, stanowiącej łąkę o powierzchni 0,35 ha, w wyniku spadkobrania po swoim ojcu. W praktyce, fakt ten w kontekście przedmiotowej sprawy nie może jednak przemawiać za negatywnym rozpoznaniem wniosku o prawo pomocy. Należy bowiem mieć na uwadze, że potencjalne i szybkie spieniężenie takiego udziału we współwłasności na zaspokojenie doraźnej potrzeby (np. uiszczenia wpisu sądowego) może być w praktyce trudne do zrealizowania. Zważywszy na rozmiar kosztów utrzymania wnioskodawcy oraz stan majątkowy jego matki pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, należy uznać, że M.W. nie ma możliwości poczynić realnych oszczędności wystarczających na pokrycie pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie. Mając na powyższe na względzie, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.