II OW 78/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Prezydentem Bydgoszczy a Wojewodą Kujawsko - Pomorskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do nałożenia obowiązku eliminacji negatywnego oddziaływania na środowisko i ujęcie wody postanawia: oddalić wniosek . . UZASADNIENIE Prezydent Bydgoszczy wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy tym organem a Wojewodą Kujawsko-Pomorskim w sprawie nałożenia na Stadninę Koni [...] położoną w B. przy ul. [...] obowiązku eliminacji negatywnego oddziaływania na środowisko i ujęcie wody "Czyżkówko", polegającego na chowie i wypasaniu zwierząt oraz gromadzeniu ścieków zanieczyszczających wody podziemne i powierzchniowe. W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podano, że w dniu [...] lipca 2008 r. Miejskie Wodociągi i Kanalizacja spółka z o.o. w Bydgoszczy wystąpiło do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z wnioskiem o nałożenie na Stadninę Koni [...] w B. obowiązku eliminacji negatywnego oddziaływania na środowisko i ujęcie wody, powołując się na art. 362 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm./ oraz art. 35 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie /Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm./. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski przekazał ww. wniosek do załatwienia według właściwości Prezydentowi Bydgoszczy podnosząc, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm./ utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gmin. W ocenie Prezydenta Bydgoszczy powyższe postanowienie jest wadliwe, pozostaje bowiem w sprzeczności z treścią wniosku strony oraz powołanymi przepisami. Stosownie bowiem do art. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do obowiązkowych zadań własnych gmin należy zapewnienie czystości i porządku na swoim terenie i tworzenie warunków niezbędnych do ich utrzymania, natomiast utrzymanie czystości i porządku na terenach należących do osób trzecich, nie stanowiących własności gminy, należy do właściciela nieruchomości /art. 5 ww. ustawy/. Miasto Bydgoszcz nie jest właścicielem nieruchomości, na której jest zlokalizowana sporna stadnina, nie ma więc obowiązku utrzymania tam czystości, zaś dopuszczalna przepisami ingerencja gminy, to sprawowanie nadzoru i kontroli realizacji tych obowiązków a takie czynności są i były przez służby miejskie wykonywane. Wymieniona ustawa nie dotyczy ponadto postępowania z odpadami zwierzęcymi /odchodami końskimi/ a jedynie odpadami powstającymi w gospodarstwach domowych lub o podobnym charakterze lub składzie. Brak jest więc podstaw prawnych do wydania przez organ gminy żądanej przez wnioskodawcę decyzji. Z art. 7 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie wynika, że to wojewoda jako organ ochrony środowiska jest właściwy w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku. Wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zauważył, że art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska powołany we wniosku o rozpatrzenie sprawy administracyjnej ma jedynie charakter uzupełniający i powinien być stosowany wtedy, gdy inne normy nie przewidują bardziej szczegółowych rozwiązań /por. K. Gruszecki - Komentarz do art. 362 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska LEX 2008, wyd. II./. Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, jako ustawa szczególna, wyłącza więc stosowanie art. 362 Prawa ochrony środowiska. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Wojewoda Kujawsko-Pomorski podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu przekazującym sprawę Prezydentowi Miasta Bydgoszcz ze względu na to, iż w jego ocenie należy ona do problematyki utrzymania czystości i porządku w gminach należącej do zadań własnych gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W aktach sprawy znajduje się pismo Spółki z o.o. Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2008 r. skierowane do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, potraktowane przez ten organ jako wniosek wszczynający sprawę administracyjną i następnie przekazane postanowieniem wydanym na podstawie art. 65 ( 1 kpa Prezydentowi Bydgoszczy, z którego wynika, że powyższa Spółka wprawdzie używa w treści pisma sformułowania "wnioskuję o nałożenie na Stadninę Koni [...] ... obowiązku eliminacji negatywnego oddziaływania na środowisko i ujęcie wody "Czyżówko", przedstawia jednakże jako "dostawca wody pitnej" dotychczasowy "przebieg sprawy", to jest czynione starania o zainteresowanie przedmiotową sytuacją odpowiednich komórek Urzędu Miasta Bydgoszcz i innych podmiotów. Treść wniosku wskazuje na to, że "wnioskodawca" w istocie nie występuje jako strona, której podanie wszczyna w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne w konkretnej sprawie administracyjnej, lecz podmiot wykonujący zadania samorządowe w dziedzinie zapewnienia wody pitnej, inicjujący postępowanie organu, który uważa za właściwy, a więc dążący do wszczęcia postępowania z urzędu. W takiej sytuacji nie można uznać, że wniosek z dnia [...] lipca 2008 r. mógł być przekazany na mocy art. 65 ( 1 kpa. Przepis ten dotyczy wyłącznie przekazania podania /wniosku/ podmiotu mającego przymiot strony lub takiego, który subiektywnie za stronę się uznaje, natomiast "wniosek- z dnia [...] lipca 2008 r. jako pochodzący od gminnej jednostki samorządowej, będącej dostawcą wody pitnej, zainteresowanej wprawdzie przeprowadzeniem odpowiedniego postępowania administracyjnego i wydania stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie poczuwającej się za podmiot mający w sprawie interes prawny, mógł spowodować wyłącznie wszczęcie postępowania z urzędu, nie podlegał zatem przekazaniu do innego organu na podstawie art. 65 ( 1 kpa w sytuacji, gdy jego adresat uznał się za niewłaściwy w sprawie a w konsekwencji brak było podstaw do wszczęcia sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie. Spór kompetencyjny powstaje bowiem wówczas, gdy zostało już wszczęte postępowanie administracyjnego na wniosek podmiotu, który jako strona w znaczeniu obiektywnym żąda załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej, a sprawa przez organ będący adresatem wniosku /podania/ uznający się niewłaściwym podlega przekazaniu kolejnemu organowi, który również uznaje się niewłaściwy w sprawie. Brak wniosku wszczynającego sprawę, zaś istnienie tylko pisma stanowiącego wbrew nazwie w istocie inicjatywę do wszczęcia postępowania z urzędu powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie może być załatwiony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie /Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm./ organem ochrony środowiska właściwym w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku /czego dotyczy "wniosek" z dnia [...] lipca 2008 r./ jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, który podejmuje działania w porozumieniu z wojewodą, na którego obszarze działania wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku. Tak więc nawet gdyby powyższy "wniosek" pochodził od strony i mógł zawierać wprost żądanie prowadzenia postępowania administracyjnego w wyniku jego wniesienia, to i tak wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego musiałby być oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem organem właściwym w sprawie nie jest żaden z organów będących w sporze kompetencyjnym, lecz inny organ, to jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia z mocy art. 15 ( 1 pkt 4 ppsa.