I SA/Ke 592/11

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2006r. postanawia: oddalić wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Skarżący D.S., działając przez swego pełnomocnika adwokata R. S. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2006r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w związku z wydaniem postanowień nadających rygor natychmiastowej wykonalności decyzjom Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. na łączną kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 1.686.514zł plus odsetki na kwotę 1.044.525,74zł oraz podjęte wobec niego czynności egzekucyjne polegające między innymi na zajęciu środków finansowych na rachunkach bankowych został pozbawiony możliwości wniesienia wpisu od niniejszej skargi oraz pozostałych skarg na analogiczne decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. – łącznie 16 skarg o wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 1.791.132zł. Skarżący oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z szesnastomiesięczną córką. Źródłem utrzymania skarżącego jest dochód uzyskiwany z własnej działalności gospodarczej w wysokości 20.574,25zł miesięcznie brutto. Jako miesięczne obciążenie wskazał alimenty w kwocie 1500zł oraz dodatkowe koszty związane z wychowywaniem córki w kwocie 1000zł. Skarżący nie wykazał majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ponadto oświadczył, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Stosownie do regulacji art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) oraz w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Analizując natomiast przesłanki przyznania prawa pomocy, pamiętać trzeba o zasadzie wynikającej z art. 199 ustawy p.p.s.a., według której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie zatem prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów ze strony na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem uzyskuj miesięczny dochód w kwocie 20.574,25zł, co umożliwia planowanie wydatków, a racjonalne gospodarowanie uzyskiwanym dochodem oraz oszczędności w ponoszonych wydatkach pozwolą na poniesienie przez skarżącego kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W końcowej części uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący brak możliwości uiszczenia wpisu od wniesionej skargi argumentuje podjęciem wobec niego czynności egzekucyjnych oraz koniecznością uiszczenia wpisu łącznie w 16 sprawach, w których jako wartość przedmiotu zaskarżenia skarżący wskazuje kwotę 1.791,132zł. Stosownie jednak do zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I WSA w Kielcach z dnia 29 grudnia 2011r. łączna wartość przedmiotu zaskarżenia w 16 sprawach wniesionych przez skarżącego ustalona została na kwotę 219.567zł, a w sprawie niniejszej na kwotę 22.381zł. Mając zatem na uwadze wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi, która z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia ustaloną zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2011r. winna wynieść 672zł (zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) i porównując ją do miesięcznych dochodów skarżącego, które wynoszą kwotę 20.574,25zł brutto, a także mając na względzie miesięczne wydatki skarżącego związane z alimentami w kwocie 1500zł oraz dodatkowymi wydatkami związanymi z wychowywaniem córki, uznać należy, że nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego o braku możliwości uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Mając zatem na uwadze powołane wyżej okoliczności negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi) w sytuacji, gdy skarżący posiada miesięczne dochody, których wysokość wielokrotnie przewyższa kwotę wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie i w ocenie orzekającego pozwala na wygospodarowanie środków na jego uiszczenie. W tym stanie rzeczy uznano, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym postanowiono jak w sentencji.