I SA/Sz 609/08

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2008 r. wniosku U. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok postanawia: 1) przyznać U. i M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych w kwocie [...] zł, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Skarżący U. i M. W., reprezentowani przez radcę prawnego, wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję, złożyli wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania w sprawie z uwagi na niskie źródła utrzymania. Wskazano, że skarżący korzystają ze świadczeń emerytalnych, zajmowany budynek mieszkalny wznosili sposobem gospodarczym, korzystając z pomocy rodziny oraz wykorzystując środki ze sprzedaży mieszkania w S. S., nie są tym samym obciążeni kredytem. Podano przy tym w uzasadnieniu wniosku, że sytuacja skarżących jest spowodowana koniecznością ponoszenia wyższych podatków od nieruchomości, gdyż zostali wprowadzeni w błąd, iż przy wyrażeniu zgody na wybudowanie budynku na cele rekreacyjne zostaną obciążeni mniejszymi kosztami i mniej uciążliwą procedurą. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 21 listopada 2008 r. ustalono wpis od skargi w sprawie w kwocie 100 zł. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, co następuje. Skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, nie mają innych osób na utrzymaniu. Źródłem utrzymania skarżących są świadczenia emerytalne w łącznej kwocie ok. 1200 zł netto ( każde z małżonków otrzymuje ok. 600 zł netto), co potwierdzają przedłożone informacje organu rentowego za 2007 rok ( średni miesięczny dochód M. W. to kwota 642 zł brutto, a U. W. – ok. 1100 brutto) oraz zeznanie podatkowe za 2007 rok. Co do posiadanego majątku skarżący wskazali na dom o powierzchni 112,80 m². Skarżący podali nadto, że ponoszą aktualnie wydatki na utrzymanie domu (energia elektryczna 150 zł, woda ok. 130 zł, opał ok. 300 zł) w łącznej kwocie ok. 580 zł, przy czym z przedłożonych rachunków i faktur – odnoszących się, wbrew wezwaniu, do 2007 roku - wynika, że łączne wydatki na energię i wodę stanowiły kwotę średnio ok. 150 zł miesięcznie. Skarżący oświadczyli, że nie posiadają rachunków bankowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wbrew wezwaniu skarżący nie przedłożyli dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych aktualnie wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (utrzymanie domu), a złożone w tym zakresie oświadczenie pełnomocnika skarżących, odbiega jak już wskazano powyżej, od kwot wynikających z rachunków i faktur odnoszących się do 2007 roku. Mając na uwadze treść złożonych przez skarżących oświadczeń i przedłożonych dokumentów o stanie majątkowym, rodzinnym (brak innych osób na utrzymaniu), dochodach (stałe świadczenia w wysokości netto 1200 zł na dwuosobową rodzinę, brak zadłużeń) i wydatkach (wbrew wezwaniu nie przedstawiono dokumentów potwierdzających aktualną, tj. z ostatnich trzech miesięcy, wysokość wydatków związanych z utrzymaniem), należy stwierdzić, że skarżący znajdują się w sytuacji pozwalającej na uiszczenie części kosztów sądowych, to jest części wpisu od skargi w kwocie 50 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Takie rozstrzygnięcie oznacza, że skarżący zobowiązani są uiścić kwotę 50 zł należnych w sprawie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie do wpisu sądowego (w kwocie 100 zł) oraz będą zobowiązani uiścić inne ewentualne koszty, które pojawią się na dalszym etapie postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.