Ts 278/09

135/2/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 29 grudnia 2009 r. Sygn. akt Ts 278/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ryszarda P. w sprawie zgodności: art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.) z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, sporządzonej przez ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, zakwestionowana została zgodność z Konstytucją art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.; dalej: ustawa o skardze). Zakwestionowanemu przepisowi ustawy o skardze, „w zakresie, w jakim nie określa, że na wypadek nieuwzględnienia skargi – skarżący (uprawniony do wniesienia skargi) – ma prawo (lub nie ma prawa) do zwrotu uiszczonej opłaty”, skarżący zarzucił, że jest niezgodny z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z podjęciem przez Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowienia z 12 sierpnia 2009 r. (sygn. akt I S 2/09). Orzeczeniem tym oddalony został wniosek skarżącego o zwrot opłaty wniesionej w związku ze skargą na przewlekłość postępowania sądowego (w sprawie o sygn. III S 6/08 Sądu Okręgowego w Lublinie ze skargi skarżącego o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. V RC 403/07 Sądu Rejonowego w Lublinie i przyznanie kwoty pieniężnej). W uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie stwierdzono, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma regulacji, która dawałaby podstawę zarządzenia zwrotu opłaty od skargi na przewlekłość postępowania, jeśli skarga po jej rozpoznaniu została oddalona. Właśnie z tym stwierdzeniem, zawartym w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, wiąże skarżący zarzuty niezgodności art. 17 ust. 3 ustawy o skardze z zasadą legalizmu oraz wymogami poprawnej legislacji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wniesionej przez skarżącego skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, nie spełnia bowiem ona prawnych przesłanek korzystania z tego rodzaju środka ochrony. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej uczynić można wyłącznie przepis ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało ostateczne orzeczenie naruszające konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego. Precyzując zasady, na jakich dopuszczalne jest korzystanie ze skargi konstytucyjnej, ustawodawca nałożył na skarżącego obowiązek wskazania, jakie przysługujące mu konstytucyjne prawa lub wolności i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez unormowania stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Poprawne wykonanie powyższego obowiązku polegać przy tym winno nie tylko na numerycznym wymienieniu przepisów Konstytucji, z którymi w niezgodności pozostawać ma – w ocenie skarżącego – kwestionowany przepis, ale precyzyjnym wyjaśnieniu, jakie konkretne prawa podmiotowe i w jaki sposób zostały przez prawodawcę naruszone. Analizowana skarga konstytucyjna powyższego wymogu nie spełnia. Określając podstawę wnoszonej skargi konstytucyjnej, skarżący odwołuje się do art. 2 i art. 7 Konstytucji, wskazując na naruszenie – wynikających z tych unormowań – zasady legalizmu oraz tzw. wymogów prawidłowej legislacji. Tak skonstruowany wzorzec konstytucyjny nie może być uznany za spełniający wymóg wynikający z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK. W odniesieniu do art. 2 Konstytucji i wywodzonych z tego unormowania zasad stwierdzić trzeba, że nie mogą one stanowić samodzielnej podstawy skarg konstytucyjnych. W orzecznictwie Trybunału dotyczącym skargi konstytucyjnej wielokrotnie podkreślano już ograniczoną dopuszczalność odwoływania się do zasad wyrażonych w art. 2 Konstytucji, jako wzorca kontroli przepisów kwestionowanych za pomocą tego środka prawnego (zob. postanowienia TK z: 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60; 23 listopada 2005 r., Ts 7/05, OTK ZU nr 6/B/2005, poz. 244). Odwoływanie się do zasady państwa prawnego i wynikających z niej unormowań szczegółowych (do takich należą zaś m.in. wymogi prawidłowej legislacji) jest dopuszczalne dopiero w sytuacji, gdy wnoszący skargę konstytucyjną sprecyzuje, w zakresie jakich konkretnych, wynikających z odrębnych przepisów Konstytucji, praw i wolności unormowania te doznały niedozwolonego uszczerbku albo ograniczenia. W przypadku niniejszej skargi konstytucyjnej tego rodzaju konieczne dookreślenie ze strony skarżącego nie nastąpiło. Analogiczne zastrzeżenie poczynić można w odniesieniu do art. 7 Konstytucji i statuowanej w nim zasady legalizmu (praworządności). Także i ona nie daje podstaw do dekodowania konkretnego prawa podmiotowego, na podstawie którego mogłaby być konstruowana podstawa skargi konstytucyjnej. Jest to zasada adresowana jedynie do organów władzy publicznej, ma charakter wyłącznie przedmiotowy i nie daje podstaw do dekodowania praw i wolności chronionych instytucją skargi konstytucyjnej. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że analizowana skarga konstytucyjna zmierza w istocie do wykazania braku regulacji prawnej, która czyniłaby zadość oczekiwaniom skarżącego związanym ze znalezieniem podstawy prawnej dla zaspokojenia zgłaszanych roszczeń. Takie określenie przedmiotu skargi konstytucyjnej nie jest prawidłowe w sytuacji, w której przedmiotem kontroli Trybunału mają być istniejące w systemie prawnym (obowiązujące) unormowania, celem zaś skargi – doprowadzenie do ich usunięcia z tego systemu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.