II SA/Gl 698/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , , po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. (P.) na akt Wójta Gminy [...] z dnia 9 kwietnia 2026 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 (trzysta) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia 20 kwietnia 2026 r. G. P. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł do tut. Sądu skargę na zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy [...] z dnia 9 kwietnia 2026 r. nr [...], domagając się uchylenia wydanego zaświadczenia i zobowiązania organu do wydania zaświadczenia zgodnego z żądaniem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., ordynacji podatkowej, ustawy o KAS oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 Ordynacji podatkowej i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skargę niedopuszczalną sąd winien odrzucić, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W wyżej zakreślonych ramach kognicji sądów administracyjnych nie mieści się zaświadczenie. Zaświadczenia wydawane są w trybie przewidzianym w art. 217 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a.". Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie: "zaświadczenie ma charakter wyłącznie materialno-technicznej czynności urzędowej. Jest ono aktem wiedzy, a nie woli organu, i sprowadza się do urzędowego potwierdzenia stanu faktycznego lub prawnego istniejącego ściśle w dacie wydania tego zaświadczenia, w oparciu o dane znajdujące się w posiadaniu organu (ewidencje, rejestry). Zaświadczenie nie tworzy nowej sytuacji prawnej, nie kształtuje stosunków prawnych ani nie może opierać się na domniemaniach czy przypuszczeniach, co do przyszłego stanu prawnego." (por. chociażby wyrok WSA w Gliwicach z 28 stycznia 2026 r., sygn. akt: II SA/Gl 1308/25). Dodatkowo, "przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, to jest ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu." (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 27 listopada 2025 r., sygn. akt: IV SAB/Wr 788/25). Dodatkowo wskazać należy, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt: I OPS 2/09, podjętej w składzie siedmiu sędziów: "od wydanego zaświadczenia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, w związku z czym brak jest podstaw, by w przypadku wydania zaświadczenia mógł zostać uruchomiony jakikolwiek tok postępowania instancyjnego. Jeżeli osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie zgadza się z jego treścią, powinna domagać się wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Tylko w sytuacji, gdy nie zostanie spełnione żądanie - dla wzmocnienia pozycji osoby ubiegającej się o zaświadczenie - kodeks postępowania administracyjnego przewiduje uruchomienie toku instancji, w którym dwa organy będą upoważnione do orzekania odnośnie do podstaw odmowy wydania zaświadczenia. Odpowiedniość zastosowania w stosunku do zaświadczeń przepisów dotyczących uprawnień organu wyższego stopnia wyrażać się jednak będzie w tym, że organ wyższego stopnia uprawniony jest do rozstrzygnięcia jedynie o prawie odmowy lub obowiązku wydania zaświadczenia, nie jest natomiast upoważniony do wydania samego zaświadczenia." W konsekwencji powyższego uznać należy, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Zarówno bowiem ze skargi, jak również pisma ją uzupełniającego z dnia 29 czerwca 2026 r. wynika jednoznacznie, że skarżący kwestionuje treść wydanego zaświadczenia i zarzuca jego domniemaną niezgodność ze stanem faktycznym i posiadanymi przez organ danymi, co nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Skarżący mógłby skarżyć ewentualną bezczynność organu w przypadku niewydania zaświadczenia lub też postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, o ile takie zostałoby wydane. Nie może jednak na drodze sądowoadministracyjnej kontestować treści wydanego zaświadczenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Dodać jeszcze wypadnie, że powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl