II GSK 2486/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Skoczylas sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 20/25 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 8 listopada 2024 r. nr SKO.4107.145.2024 w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 20/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 8 listopada 2024 r. nr SKO.4107.145.2024 w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił P. K., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego wraz podatkiem od towarów i usług, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 11 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w stosunku do P. K. zapadł prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Sierpcu, II Wydział Karny, z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 51/23 już po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Sierpcu, I Wydział Cywilny, wyroku orzekającego przepadek pojazdu marki BMW 520, a którym to wyrokiem karnym WSA był związany, co powinno doprowadzić do wniosku, że skarżący nie był właścicielem pojazdu marki BMW 520 o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 20 marca 2022 r., a zatem, że nie było możliwe nałożenie przez Starostę Sierpeckiego na podstawie decyzji z dnia 11 września 2024 r. nr KT.71.35.18.2022 obowiązku zapłaty kwoty 41.985,50 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz sprzedaży lub zniszczenia pojazdu, a zatem ww. decyzja organu I instancji, jak i następnie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 8 listopada 2024 r. nr SKO.4107.145.2024 zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie; 2. art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy decyzja organu I i II instancji zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie; II. Naruszenie prawa materialnego, tj.: 3. art. 151 p.p.s.a. w. zw. z art. 11, art. 15, art. 17, art. 18 § 1 k.c. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący w czasie rzekomego nabycia pojazdu od P. K. miał ograniczoną zdolność do czynności prawnych oraz w sytuacji, gdy zawarta przez niego umowa sprzedaży pojazdu była umową dotkniętą wadą nieważności, co oznacza, że skarżący nie mógł zostać uznany za właściciela pojazdu; 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, zaś skarżący nie był właścicielem pojazdu marki BMW 520 w dniu 20 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej spraw oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której jest mowa w art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, a mianowicie adresowanej do strony – jako właściciela pojazdu marki BMW nr rej. [...] decyzji ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem wskazanego pojazdu. Zwłaszcza, że – jak podkreślił Sąd I instancji – w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że w dniu 20 marca 2022 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej przez Komendę Powiatową Policji w Sierpcu, pojazd marki BMW o nr rej. [...] został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym, a przyczyną wydania dyspozycji usunięcia tego pojazdu z drogi i jego przemieszczenia na parking było kierowanie tym pojazdem przez osobę nieposiadającą przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu (art. 130a ust. 1 pkt 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym), podobnie jak i nie było – i nie jest – sporne, że właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi był skarżący, o czym – zdaniem tego Sądu – należało wnioskować na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Sierpcu I Wydział Cywilny z dnia 14 marca 2024 r., którym – jak wynika z jego sentencji – orzeczono przepadek na rzecz Powiatu Sierpeckiego przedmiotowego pojazdu stanowiącego własność P. K. – to jest skarżącego – a ponadto na podstawie przebiegu postępowania przed tym sądem powszechnym odzwierciedlonego w treści protokołu rozprawy cywilnej, z którego wynika, że skarżący – zeznając jako świadek uprzedzony o odpowiedzialności karnej – potwierdził kupno wymienionego pojazdu przez ukończeniem 18 roku życia oraz swoje prawo własności do tego pojazdu, co prowadzi do wniosku, że pojazd ten stanowił jego własność zwłaszcza, że wniosku przeciwnego nie uzasadnia argument z następczego skazania skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w Sierpcu II Wydział Karny z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 51/23, który potwierdza, że skarżący wszedł w posiadanie pojazdu w wyniku czynu zabronionego – a mianowicie, czynu polegającego na tym, że przedłożył sprzedającemu uprzednio podpisaną w nieustalonym czasie i miejscu umowę kupna-sprzedaży samochodu, na której w miejsce podpisu kupującego podrobił podpis o treści "S. S., czym wprowadził sprzedającego w błąd co do tożsamości kupującego" – albowiem wyrok, ten potwierdza ustalenia sądu cywilnego i w żaden sposób ich nie podważa. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Odpowiadając na zarzuty skargi kasacyjnej – a mianowicie, na zarzuty naruszenia art. 151 w związku z art. 11 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 156 § pkt 4 k.p.a, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 11, art. 15, art. 17 i art. 18 § 1 k.c., art. 151 p.p.s.a w związku z art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym (odpowiednio, pkt I ppkt 1, ppkt 2 oraz pkt II ppkt 3, ppkt 4 jej petitum) – na gruncie których – jak wynika z ich konstrukcji oraz uzasadnienia – strona skarżąca podważa zgodność z prawem kontrolowanego wyroku z pozycji argumentacji zmierzającej do wykazania – co stanowi wspólny ich mianownik uzasadniając, aby wobec ich komplementarnego charakteru zarzuty te rozpoznać łącznie – że nie będąc właścicielem pojazdu marki BMW o nr rej. [...] w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu z drogi – a to wobec tego, że pojazdu tego skutecznie nie mogła nabyć i nie nabyła – nie mogła być tym samym adresatem decyzji nakładającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu w kwocie 41 985, 50 zł, trzeba stwierdzić, że nie są one zasadne i nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez stronę. Wobec istoty spornej w sprawie kwestii odnoszącej się do oceny zaktualizowania się w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy przesłanek stosowania art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym – zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i) – trzeba stwierdzić, że Sąd I instancji nie bez uzasadnionych podstaw ocenił, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem. Zasadnicze i kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie podsiada bowiem prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Sierpcu I Wydział Cywilny z dnia 14 marca 2024 r., którym – jak wynika z jego sentencji – orzeczono przepadek na rzecz Powiatu Sierpeckiego przedmiotowego pojazdu stanowiącego własność P. K. Jakkolwiek faktem jest, że ustalenia sądu powszechnego dotyczące właściciela pojazdu, jako nie będące przedmiotem rozstrzygnięcia, a zawarte w uzasadnieniu, nie są objęte wiążącą mocą prawną w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 12 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 113/24; 7 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1540/23; 29 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1429/23; 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 2158/19; 30 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1768/20), to jednak z całą pewnością – co trzeba podkreślić wobec treści tego przepisu prawa – moc wiążąca orzeczenia sądowego odnosi się do jego sentencji (zob. również np.: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt V CK 702/04 oraz z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II CSK 347/07), co siłą rzeczy nie jest bez znaczenia dla wniosku, że przywołane prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Sierpcu I Wydział Cywilny z dnia 14 marca 2024 r., wobec treści jego sentencji – "[...] na podstawie art. 6106 kpc orzeka przepadek na rzecz Powiatu Sierpeckiego pojazdu marki BMW nr rej. [...] stanowiącego własność P. K." – posiadało wiążący walor także w zakresie odnoszącym się do wskazania właściciela pojazdu – co trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska strony zwłaszcza, że eksponowany przez nią argument ze znaczenia konsekwencji mających, jej zdaniem, wynikać z judykatów w sprawach II GSK 113/24 i II GSK 1429/23 (s. 9 skargi kasacyjnej) nie dowodzi tezy przeciwnej, albowiem judykaty te, jak wynika z ich uzasadnień, zostały wydane na gruncie stanów faktycznych istotnie odbiegających od stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy – a co za tym idzie wiążący walor dla organu administracji publicznej prowadzącego – na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym – postępowanie w sprawie ustalenia wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 365 § 1 k.p.c. przywołane orzeczenie sądu powszechnego – co jest aż nadto oczywiste, w tym zwłaszcza wobec waloru jego prawomocności – nie mogło być więc pominięte przez organ administracji publicznej, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania wniosku przeciwnego niż wynikający z sentencji tego prawomocnego orzeczenia – a mianowicie, że strona skarżąca nie była właścicielem pojazdu marki BMW nr rej. [...] w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi – nie mogą być uznane za zasadne. Zwłaszcza, gdy w opozycji do stanowiska strony skarżącej – i zarazem korespondencji do argumentacji Sądu I instancji (s. 6 – 8 uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) – podkreślić również, że ustalenia sądu karnego będące podstawą skazania strony wyrokiem z dnia 27 czerwca 2024 r., w sprawie sygn. akt II K 51/23, za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów – a mianowicie, za czyn z art. 270 § 1 k.k. polegający na przedłożeniu sprzedającemu uprzednio podpisanej w nieustalonym czasie i miejscu umowy kupna-sprzedaży samochodu, na której w miejsce podpisu kupującego skarżący podrobił podpis o treści "S. S.", czym wprowadził sprzedającego w błąd co do tożsamości kupującego – z całą pewnością nie podważają przywołanych powyżej ustaleń sądu cywilnego istotnych z punktu widzenia zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i). W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (art. 254 p.p.s.a.). ----------------------- 16