Ppolska.starec← Urzadnik

I Ca 348/22

Суди загальної юрисдикції2022-12-30
Номер справи
I Ca 348/22
Дата рішення
2022-12-30
Тип
DECISION

Судді

Wiesława Kozikowska (PRESIDING_JUDGE)

Текст рішення

<p>Sygn. akt I Ca 348/22</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Dnia 30 grudnia 2022r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodnicząca : Wiesława Kozikowska </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2022r., w Łomży</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">A. K.</span>, <span class="anon-block">A. G.</span>, <span class="anon-block">E. G.</span>, <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, <span class="anon-block">J. S. (2)</span> </p> <p>o zasiedzenie</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawczyni</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 6 października 2022r., w sprawie I Ns 273/21</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia : </strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- --> apelację oddalić, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- --> zasądzić od wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. S.</span> na </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> rzecz uczestnika <span class="anon-block">A. G.</span> kwotę 225 zł </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p>Sygn. akt I Ca 348/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. S.</span> po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wniosła o stwierdzenie, że każdoczesny właściciel <span class="anon-block">działki nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Zambrowie <span class="anon-block">księga wieczysta o numerze (...)</span> nabył przez zasiedzenie służebność przechodu i przejazdu przez część działek położonych w <span class="anon-block">Z.</span> o numerach: 639/1, 639/2, 639/3 i 641/4 do granicy zaznaczonej kolorem brązowym linią przerywaną na mapie sytuacyjnej stanowiącej załącznik do opinii biegłego <span class="anon-block">J. T.</span> z dnia 23 marca 2022 r.. Wniosła również o zasądzenie od uczestników postępowania zwrotu kosztów postępowania i obciążenie ich nieuiszczonymi kosztami sądowymi.</p> <p>Uczestniczka <span class="anon-block">A. K.</span> wniosła o oddalenie wniosku w całości.</p> <p>Uczestniczka <span class="anon-block">E. G.</span> wniosła o oddalenie wniosku w zakresie w jakim dotyczy nieruchomości oznaczonej numerem 641/4 położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, której jest współwłaścicielem.</p> <p>Uczestnik <span class="anon-block">A. G.</span> wniósł o oddalenie wniosku w zakresie w jakim dotyczy on nieruchomości oznaczonej numerem 641/4 położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, której jest współwłaścicielem, zaś w pozostałym zakresie pozostawił wniosek do uznania Sądu.</p> <p>Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">B. S.</span> i <span class="anon-block">J. S. (2)</span> wnieśli o oddalenie wniosku w zakresie, w jakim dotyczy on nieruchomości oznaczonej numerami 639/2 i 639/3 położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p> <p>Postanowieniem z 6 października 2022 roku Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny w pkt 1. wniosek oddalił, w pkt 2. zasądził od <span class="anon-block">M. S.</span> kwotę 5.294,23 zł na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu wydatków, w pkt 3. zasądził od <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. G.</span> kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w pkt 4. stwierdził, że w pozostałym zakresie wnioskodawca i uczestnicy postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziale w sprawie.</p> <p>Jak zauważył Sąd Rejonowy, przedmiotem wniosku o zasiedzenie służebności przejazdu i przechodu są części działek o nr: 639/1, 639/3, 639/3 i 641/4 (nieruchomości obciążone) położone w obrębie ewidencyjnym <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p>Nieruchomością władnącą jest <span class="anon-block">działka nr (...)</span> (<span class="anon-block">działka nr (...)</span> została podzielona na <span class="anon-block">(...)</span>). <span class="anon-block">Działka oznaczona numerem (...)</span> o powierzchni 0,1073 ha (nieruchomość władnąca) stanowi własność <span class="anon-block">M. S.</span>. <span class="anon-block">Działka (...)</span> o powierzchni 0,0595 ha stanowi własność <span class="anon-block">A. K.</span> od dnia 2 listopada 2017 roku. <span class="anon-block">Działka (...)</span> o powierzchni 0,0500 ha stanowi współwłasność <span class="anon-block">J. S. (2)</span> i <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">J. S. (1)</span>. <span class="anon-block">Działka (...)</span> o powierzchni 0,0500 ha stanowi własność <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">J. S. (1)</span> (spadkobierczyni <span class="anon-block">D. M.</span>). <span class="anon-block">Działka (...)</span> o powierzchni 0,1913 ha stanowi współwłasność <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">E. G.</span> od 28.10.2020 roku. Właścicielem <span class="anon-block">działek (...)</span> (drogi) jest <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p>Od 1990 roku właścicielem <span class="anon-block">działki (...)</span> był mąż wnioskodawczyni, a w dniu 14 listopada 1990 roku została wydana decyzja - udzielenia pozwolenia na budowę na przedmiotowej działce budynku mieszkalnego. Po uprawomocnieniu się decyzji - pozwolenia na budowę, <span class="anon-block">M. S.</span> wraz z mężem rozpoczęli prace budowlane domu. Po wybudowaniu domu państwo <span class="anon-block">S.</span> wystąpili o dojazd do wybudowanego domu. Transport materiałów budowlanych odbywał się bezspornie przez <span class="anon-block">działki o nr (...)</span>, co umożliwiło wykonanie znacznej części prac budowlanych i zamieszkanie wnioskodawczyni wraz z rodziną na przedmiotowej nieruchomości na przełomie maja/czerwca 1991 roku.</p> <p>Mąż wnioskodawczyni wraz z bratem nawozili wywrotkami m.in. piasek, gruz, cegłę z rozbiórki.</p> <p>Na <span class="anon-block">działce (...)</span> zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Zambrowie w sprawie I Ns 85/92 na rzecz właściciela <span class="anon-block">działki (...)</span> (aktualnie 642/6) została ustanowiona służebność drogi koniecznej. Wnioskodawczyni korzysta z <span class="anon-block">działek oznaczonych numerami (...)</span> w celu dojazdu do swojej nieruchomości.</p> <p>W dniu 11 czerwca 2021 r. nastąpiło wznowienie znaków granicznych przebiegu granic działki położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> przez geodetę uprawnionego <span class="anon-block">S. T.</span>. Obecni wówczas właściciele działek: 639/1, 638/2, 639/2 oraz reprezentantka <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">Z.</span> jako właściciela <span class="anon-block">działki (...)</span> (drogi) podpisali protokół wyznaczenia punktów granicznych. W postępowaniu tym został ustalony inny przebieg <span class="anon-block">działki (...)</span>, oddalony o niecały metr od dotychczasowej północnej granicy.</p> <p>Wnioskodawczyni ma zapewniony dostęp do dróg publicznych - <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez działki należące do Miasta <span class="anon-block">Z.</span>, oznaczone w ewidencji gruntów numerami 640 i 641/2 .</p> <p>Na podstawie oględzin ustalono, że przedmiotowy szlak ma szerokość około pół metra, mieści się pomiędzy podmurówką płotu <span class="anon-block">działki (...)</span>, a krawędzią pokruszonego asfaltu znajdującego się na drodze na <span class="anon-block">działce numer (...)</span>.</p> <p>Od chodnika do rogu domu mieszczącego się na <span class="anon-block">działce numer (...)</span> znajduje się płot z betonową podmurówką i metalową siatką. Płot ten biegnie dalej, aż do drewnianego budynku gospodarczego. Na szlaku tym znajduje się porośnięta ziemia z resztkami kruszywa, asfaltu. Na wysokości domu mieszczącego się na <span class="anon-block">działce (...)</span> płot jest pozbawiony siatki częściowo podmurówki. Siatka na płocie pojawia się dopiero za wysokością domu w kierunku południowym. Między drogą biegnącą po <span class="anon-block">działce (...)</span> a przedmiotowym pasem gruntu nie widać żadnej granicy. <span class="anon-block">Działka (...)</span> jest ogrodzona płotem z metalową siatką, bez fundamentu. Ten płot biegnie aż do drewnianego budynku gospodarczego.</p> <p>Pas służebności biegnie w linii prostej od podmurówki ogrodzenia nieruchomości <span class="anon-block">A. K.</span> do zewnętrznej ściany kamienia po ścianie budynku gospodarczego drewnianego. Na pasie znajduje się zielsko, pokruszony asfalt, na pasie biegnącym wzdłuż działki <span class="anon-block">A. G.</span> brak jest utwardzenia. Na odcinku tym znajdują się piasek, kamienie, betonowa studzienka - krąg.</p> <p>Aktualnie droga jest trudna w użytkowaniu. Wyjeżdżona w granicach działek <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">Z.</span>. Części przedmiotowych działek należących do uczestników na szlaku objętym przedmiotem zasiedzenia są porośnięte trawą, zielskiem, widać resztki pokruszonego asfaltu.</p> <p>Następnie sąd I. instancji powołując się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176)">art. 176 k.c.</a> stwierdził, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności drogi koniecznej nie zasługiwał na uwzględnienie z kilku względów.</p> <p>Po pierwsze, nie może być mowy o korzystaniu przez wnioskodawczynię jako posiadaczkę z trwałego i widocznego urządzenia, rozumianego jako utwardzenie.</p> <p>Sąd Rejonowy wyjaśnił, że mąż wnioskodawczyni wraz z bratem nawozili co prawda piasek, resztki cegieł na budowę domu Państwa <span class="anon-block">S.</span>. Owo nawożenie dotyczyło <span class="anon-block">działek (...)</span>. Postępowanie dowodowe nie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, że odbywało się to również na częściach działek sąsiednich. A nawet jeśli tak, to aktualny stan drogi (droga trudna w użytkowaniu, piaszczysta, przy pogodzie deszczowej - grunt się zapada, porośnięta trawą, zielskiem ) nie pozwala na przyjęcie, iż znajduje się tam trwałe i widoczne jej utwardzanie. Tym bardziej nie mogło go tam być w latach 90-tych.</p> <p>Sąd podkreślił, że z powyższym korespondują zeznania samej wnioskodawczyni, która przyznała, że 10 czy 15 lat temu składała wnioski o utwardzenie drogi. Skoro je składała, to oczywistym jest, iż nie dokonała przedmiotowego utwardzenia samodzielnie, nie wykonał go jej też mąż. Z dokumentacji wynika, że również w ostatnim czasie - w lipcu 2020 roku to ona zwróciła się do Miasta <span class="anon-block">Z.</span> z wnioskiem o wykonanie remontu i utwardzenie nawierzchni drogi. Prace naprawcze polegające na uzupełnieniu ubytków i nierówności tzw. destruktem wraz z rozplantowaniem, wykonało Miasto <span class="anon-block">Z.</span>, a co do utwardzenia Miasto udzieliło odpowiedzi, iż w miarę posiadanych środków finansowych rozpatrzy taką możliwość. Powyższe wnioski korespondują również z twierdzeniami uczestnika postępowania <span class="anon-block">A. G.</span> i zeznaniami świadka <span class="anon-block">B. G.</span>. Zgodnie oni wskazywali, iż wizytowali i oglądali nieruchomość przed zakupem, m.in. w celu ujawnienia granic działki. Po okazaniu granic działki nie było śladów, aby ktoś ją użytkował. Nie było śladów wyjeżdżenia. Sama droga dojazdowa była szutrowa, a częściowo zarośnięta - chwastami, trawą.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego, nie może być więc mowy o trwałym i widocznym urządzeniu. A jeżeli nawet przyjąć odmiennie - to utwardzenie nie zostało wykonane przez osobę wnioskodawczyni (czy jej męża), na rzecz której ma nastąpić zasiedzenie.</p> <p>Ewentualnie gdyby przyjąć - iż Miasto <span class="anon-block">Z.</span> wykonało utwardzenie w ostatnim czasie, to i tak wniosek podlegałby oddaleniu. Uwzględnienie wniosku o zasiedzenie wymaga bowiem wykazania, że w całym okresie biegu terminu zasiedzenia wnioskodawca korzystał z trwałego i widocznego urządzenia. Nie jest wystarczające, wykonanie trwałego i widocznego urządzenia w pewnym momencie w trakcie biegu terminu zasiedzenia.</p> <p>Sąd Rejonowy powołał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1974 r. sygn. akt III CRN 94/74 (OSNCP 1975, nr 6, poz. 94) oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 9 sierpnia 2011 roku (sygn. akt III CP 10/11, Legalis nr 347890), w których dokonano wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>, według której służebność gruntową drogi można nabyć przez zasiedzenie tylko wtedy, gdy posiadanie polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia wykonanego przez posiadacza.</p> <p>Ponadto, jak wskazał sąd I. instancji, nie zostało wykazane, że korzystanie przez wnioskodawczynię z działek sąsiednich ma miejsce w granicach wskazywanych we wniosku. Chociażby niemożliwym jest i nielogicznym, aby wnioskodawczyni korzystała z części działki <span class="anon-block">A. G.</span> w końcowym fragmencie drogi. Musiałaby bowiem wjeżdżając i wyjeżdżając samochodem ze swojej posesji niejako „zarzucać” tyłem auta, jedynie w celu skorzystania z części nieruchomości uczestnika. O tym, że wnioskodawczyni nie korzysta w tym zakresie z nieruchomości uczestnika świadczy też fakt, że brama wjazdowa do posesji wnioskodawczyni została zamontowana tak, aby nie naruszać granic działek sąsiadujących, pod kątem do granicy działek sąsiadujących.</p> <p>Końcowo sąd I. instancji podniósł, że nieruchomość wnioskodawczyni ma dostęp do drogi publicznej – <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez działki należące do Miasta <span class="anon-block">Z.</span> i może z nich korzystać na dotychczasowych warunkach. W ocenie Sądu Rejonowego, jest to dostęp odpowiedni, w czym utwierdziły sąd przeprowadzone oględziny. Dojazd samochodów ciężarowych jest tamtędy możliwy.</p> <p>Niezależnie od powyższego Sąd Rejonowy zauważył, że wnioskodawczyni miała dostęp do drugiej drogi publicznej z innej swojej działki bezpośrednio sąsiadującej z jej działką, której była też właścicielką - od <span class="anon-block">ulicy (...)</span> - drogi gminnej Miasta <span class="anon-block">Z.</span>. Pod koniec tego postępowania (i zapewne na jego potrzeby) przekazała tę działkę córkom, które jednak mieszkają wspólnie z nią w jednym domu. Nie przekonało to sądu, iż aktualnie ten dostęp do drogi gminnej faktycznie wnioskodawczyni utraciła. Zdaniem sądu, faktycznie posiada go nadal, mimo że właścicielką gruntu jest córka.</p> <p>Z powyższych względów wniosek oddalono. W przedmiocie kosztów sądowych rozstrzygnięto stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1;art. 520 § 2;art. 520 § 3)">art. 520 § 1, 2 i 3 k.p.c.</a>.</p> <p>Powyższe postanowienie zaskarżone zostało przez wnioskodawczynię w całości. Zarzuciła ona:</p> <p>1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego oraz wskutek powyższego uznanie, że:</p> <p>a. wnioskodawczyni nie wykonała utwardzonego i trwałego urządzenia w postaci utwardzonej drogi, podczas gdy jak wynika z zeznań wnioskodawczyni oraz świadków <span class="anon-block">K. D.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span>, mąż wnioskodawczyni wraz z bratem nawozili piasek oraz resztki cegieł (gruz) na działkę stanowiącą dojazd do jego nieruchomości, tj. 640 i 641/2 obszar częściowo na obszar <span class="anon-block">działek o nr (...)</span>, a utwardzenie zostało wykonane profesjonalnie oraz przy użyciu maszyn specjalistycznych;</p> <p>b. postępowanie dowodowe nie wykazało, by nawożenie piasku i cegieł dokonane zostało również na obszar działek sąsiednich, podczas gdy taki wniosek wynika z materiału dowodowego, a zwłaszcza z dowodu z oględzin sądu z udziałem biegłego, gdzie wprost zostało do protokołu wskazane, że z przekroczeniem granic <span class="anon-block">działek o nr (...)</span>, znajdują się trwałe elementy utwardzenia (m. in. cegły i betonowe bloki), co w połączeniu z opinią biegłego z zakresu geodezji wynika, iż znajdują się one do granicy oznaczonej przez biegłego kolorem brązowym (linią przerywaną);</p> <p>c. urządzenie w postaci drogi nie ma charakteru trwałego i urządzonego, droga bowiem jest trudna w użytkowaniu, piaszczysta, porośnięta trawą i zielskiem oraz zapada się w porze deszczowej, podczas gdy droga ta, jak wyżej wskazano została nawieziona i utwardzona, teren w stosunku do działek sąsiednich został podwyższony o kilkadziesiąt centymetrów, została ona przez wnioskodawczynię i jej męża utwardzona gruzem, co umożliwiało i umożliwia przejazd przez nią, również w okresie jesienno – zimowo - wiosennym pojazdami ciężarowymi, które przejeżdżają przez nią regularnie;</p> <p>d. wnioskodawczyni nie wykonała utwardzenia drogi samodzielnie, skoro w lipcu 2020 roku wniosła do Miasta <span class="anon-block">Z.</span> wniosek o wykonanie remontu i utwardzenie nawierzchni, podczas gdy jednocześnie sąd wskazał w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż : „ Prace naprawcze polegające na uzupełnieniu ubytków i nierówności tzw. destruktem wraz z rozplanowaniem wykonało Miasto <span class="anon-block">Z.</span>, a co do utwardzenia Miasto udzieliło odpowiedzi, iż w miarę posiadanych środków finansowych rozpatrzy taką możliwość” (str. 5 uzasadnienia), co wskazuje, że tak Miasto <span class="anon-block">Z.</span>, jak i sąd I instancji oddziela pojęcie prac naprawczych w postaci uzupełnienia ubytków od pojęcia utwardzenia; Miasto <span class="anon-block">Z.</span> dokonało jedynie drobnych prac naprawczych, nie zaś jej utwardzenia, a które to prace były wykonywane przez wnioskodawczynię i jej męża;</p> <p>e. wnioskodawczyni nie korzystała z trwałego i widocznego urządzenia w całym okresie biegu terminu zasiedzenia, podczas gdy istotą posiadania służebności jest korzystanie ze służebności w zakresie obejmującym jej treść, co wnioskodawczyni w całym okresie posiadania czyniła;</p> <p>f. wnioskodawczyni posiada dostęp do drogi publicznej z innej strony, podczas gdy fakt ten nie ma znaczenia dla ustalenia kwestii spełnienia przesłanek zasiedzenia służebności;</p> <p>2. naruszenie przepisu postępowania, tj.: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, co miało istotny wpływ na wynik sprawy wobec niestwierdzenia przez sąd I. instancji zasiedzenia służebności gruntowej przez wnioskodawczynię poprzez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego z zeznań świadków, z przesłuchania stron, dokumentów oraz opinii biegłego, która skutkowała błędnym uznaniem przez sąd I instancji, iż wnioskodawczyni nie spełniła ustawowych przesłanek zasiedzenia, podczas gdy:</p> <p>a. wnioskodawczyni od września 1990 roku korzysta z trwałego i widocznego urządzenia znajdującego się na przedmiotowych działkach;</p> <p>b. droga, z której korzysta wnioskodawczyni, ma charakter utwardzony;</p> <p>c. wnioskodawczyni wraz z mężem wykonała trwałe i widoczne urządzenie samodzielnie;</p> <p>3. naruszenie prawa materialnego, tj.: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez sąd I instancji, że wykonane przez miasto <span class="anon-block">Z.</span> prace pozbawiły wnioskodawczynię, w okolicznościach sprawy przymiotu korzystania z trwałego i widocznego urządzenia przez cały okres biegu zasiedzenia, w sytuacji gdy z dowodów zabranych w sprawie, o czym było wyżej, wynika jednoznacznie, iż to wnioskodawczyni z mężem urządziła przedmiotową drogę i o nią dbała, a miasto <span class="anon-block">Z.</span> w późniejszych latach i na jej prośbę wykonało jedynie drobne prace przy usuwaniu ubytków, co nie może niweczyć pracy wykonanej przez wnioskodawczynię i jej męża.</p> <p>4. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 15 zzs<sup> <!-- -->9</sup> § 2 Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem <span class="anon-block"> (...)</span>19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez doręczenie uzasadnienia postanowienia pełnomocnikowi wnioskodawczyni przesyłką listowną za pomocą operatora pocztowego, w sytuacji, gdy powyższy przepis obligował Sąd do dokonania przedmiotowego doręczenia za pośrednictwem Portalu Informacyjnego.</p> <p>Mając na względzie powyższe, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustalenie, że każdoczesny właściciel <span class="anon-block">działki (...)</span> położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span> nabył przez zasiedzenie służebność przechodu i przejazdu przez część <span class="anon-block">działek (...)</span> do granicy zaznaczonej kolorem brązowym (linią przerywaną), którą wyznaczają punktu 122-861, 1, 60, 61, 62, 38, 63, 122-852 - w opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji <span class="anon-block">J. T.</span> z dnia 23 marca 2022 r., jak też o zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania za obie instancje i obciążenie uczestników postępowania pozostałymi kosztami sprawy za obie instancje.</p> <p>W odpowiedzi na apelację, uczestnicy <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małż. <span class="anon-block">S.</span> wnieśli o jej oddalenie w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości oznaczonej numerami <span class="anon-block">(...)</span>, położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> oraz w zakresie dotyczącym wniosku apelacyjnego o zasądzenie od uczestników kosztów postępowania za obie instancje.</p> <p>W odpowiedzi na apelację, uczestnik <span class="anon-block">A. G.</span> wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawczyni kosztów postępowania w II. instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz dokonaną na ich podstawie ocenę prawną oraz przyjął je za własne w całości.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1;art. 233 § 2)">art. 233 § 1 i § 2 k.p.c.</a> sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału; Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. Reguła współokreślająca granice swobodnej oceny dowodów, nie będzie zachowana (a tym samym dokonana przez sąd ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znajdzie się pod ochroną zasady swobodnej oceny materiału dowodowego) jedynie wówczas, gdy wnioski wyprowadzone przez sąd przy ocenie dowodów nie układają się w logiczną całość zgodną z doświadczeniem życiowym, lecz pozostają ze sobą w sprzeczności, a także gdy nie istnieje logiczne powiązanie wniosków z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Do naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> może dojść tylko wówczas, gdy skarżący wykaże uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. W ocenie sądu II. instancji, Sąd Rejonowy nie uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Nie jest wystarczające przekonanie apelującej o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu. Podobnie też wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 16 grudnia 2005 r., sygn. III CK 314/05 (LEX nr 172176), podnosząc, że do naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. W ocenie Sądu Okręgowego, sąd I instancji, w sposób logiczny wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia z jakich przesłanek wysnuł swe wnioski oraz na jakich dowodach się oparł (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17.04.2014 roku, sygn. akt I ACa 267/14, LEX nr 1500864, wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 19.02.2014 roku, sygn. akt I Ca 2194/13, LEX nr 1541193).</p> <p>W pierwszej kolejności zgodzić należało się z Sądem Rejonowym, że mąż wnioskodawczyni wraz z bratem nawozili wprawdzie piasek, resztki cegieł na budowę domu Państwa <span class="anon-block">S.</span>, ale dotyczyło to <span class="anon-block">działek o numerach (...)</span> (na co wskazują wyjaśnienia i zeznania wnioskodawczyni k. 138v, zeznania świadka <span class="anon-block">J. S. (2)</span>, protokół z oględzin k. 165-168, k. 253-254), a nie działek objętych wnioskiem o zasiedzenie.</p> <p>Ponadto, z pisma Urzędu Miasta <span class="anon-block">Z.</span> z 14 czerwca 2022 roku, nr RG.<span class="anon-block"> (...)</span>.1.30.2022 wynika, że na nieruchomościach o numerach geodezyjnych <span class="anon-block">działek (...)</span> położonych w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> we wrześniu 2021 roku dokonało prac naprawczych, które polegały na uzupełnieniu ubytków nierówności materiałem pochodzącym z rozebrania powierzchni bitumicznych (tzw. destruktem) wraz z rozplantowaniem. W dniu 13 lipca 2020 roku wpłynął bowiem do Urzędu Miasta <span class="anon-block">Z.</span> wniosek wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. S.</span>, poparty przez cztery osoby podpisane na wniosku, o utwierdzenie <span class="anon-block">drogi oznaczonej nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> (pismo k. 230).</p> <p>Powyższe pozwala na uznanie za wiarygodne zeznań świadka <span class="anon-block">B. G.</span> (k. 244v-245) o tym, że pod koniec 2020 roku, kiedy przed zakupem przez niego <span class="anon-block">działki numer (...)</span> był na przedmiotowej drodze dojazdowej to nie było widać, aby ktoś ją użytkował, jeździł po niej. Rosły na niej chwasty. Sama droga dojazdowa była szutrowa, ale też częściowo zarośnięta trawą, chwastami. Nie była w takim stanie jak obecnie. Teraz dodatkowo została czymś utwardzona, posypana. Na tej części działki, którą świadek chciał kupić nie było żadnych śladów użytkowania, wyjeżdżenia.</p> <p>Świadek <span class="anon-block">K. K. (1)</span> także potwierdził, że obszar gruntu, którego zasiedzenia żąda wnioskodawczyni jest porośnięty trawą. Na tym kawałku nie ma utwardzonej drogi (zeznania świadka <span class="anon-block">K. K. (2)</span> k. 218v).</p> <p>Uczestnik <span class="anon-block">A. G.</span> zeznał zaś, że przed zakupem należącej do niego działki nie widział jakiegokolwiek problemu w użytkowaniu tej jej części, co do której zasiedzenia służebności gruntowej domaga się wnioskodawczyni (k. 245v).</p> <p>Równocześnie nie sposób podzielić zeznań świadka <span class="anon-block">J. D.</span> (k. 245v), która twierdziła, że przed tym, jak Miasto <span class="anon-block">Z.</span> utwardziło drogę to wyglądała ona „praktycznie jak dotychczas”. Gdyby tak bowiem było to nie byłoby potrzeby występowania przez wnioskodawczynię <span class="anon-block">M. S.</span> z wnioskiem do Urzędu Miasta <span class="anon-block">Z.</span> o utwardzenie tej drogi.</p> <p>Z kolei, świadek <span class="anon-block">K. D.</span> mieszkał naprzeciwko tej drogi do 2006 roku, a zatem nie miał wiedzy jaki był jej stan po tym czasie. Świadek przyznał, że nie wie „czy ktoś tam coś poprawiał w ostatnich pięciu latach”.</p> <p>Podobnie świadek <span class="anon-block">A. S.</span> wyjaśnił, że mieszka w <span class="anon-block">Ł.</span>, a do bratowej przyjechał w ostatnim czasie.</p> <p>Wobec powyższego uznać należało, że wnioskodawczyni nie sprostała ciążącemu na niej obowiązkowi wykazania, że miało miejsce korzystanie przez nią z widocznego i trwałego urządzenia na działkach objętych wnioskiem, a tym bardziej, że miało to miejsce przez cały okres wymagany do stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej służebności.</p> <p>W konsekwencji w sprawie nie doszło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>, zgodnie z którym służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.</p> <p>Wskazać również, że przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292;art. 292 zd. 2)">art. 292 zdanie 2 k.c.</a>).</p> <p>Terminy zasiedzenia określa zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 k.c.</a>, stanowiący, że posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie); Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.</p> <p>Powyższe przepisy wskazują, że aby doszło do zasiedzenia nieruchomości na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> to korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia powinno trwać przez cały termin zasiedzenia służebności gruntowej, co zostało przez Sąd Rejonowy dostrzeżone.</p> <p>Jeśli posiadanie służebności gruntowej zostało uzyskane przez podmiot będący w dobrej wierze, jej nabycie następuje wskutek nieprzerwanego posiadania i korzystania z trwałego i widocznego urządzenia przez 20 lat. W przypadku uzyskania posiadania służebności gruntowej w złej wierze termin, którego upływ jest niezbędny do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, wynosi 30 lat. Pojęcie dobrej i złej wiary determinujące długość terminu posiadania służebności, którego upływ prowadzi do jej nabycia przez zasiedzenie, powinno być przyjmowane w znaczeniu ustalonym na tle przepisów stanowiących podstawę nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie (za: Komentarz do art. 292 KC red. serii Osajda/red. tomu Borysiak 2022, wyd. 30/B. Lackoroński, Legalis).</p> <p>Tymczasem, jak wskazał Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w postanowieniu z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt V CSK 293/21 w orzecznictwie zauważa się, że trwałym i widocznym urządzeniem, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a>, nie jest droga polna powstała na skutek stałego przejeżdżania pewnym szlakiem i zaznaczona na gruncie koleinami. Jako trwałe i widoczne urządzenie nie może być także traktowane wyrównanie terenu, czy jego zniwelowanie, jeżeli nie doprowadziło do powstania utwardzonego szlaku drożnego o wytyczonym przebiegu.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, za drogę nie sposób uznać porośnięte trawą części działek o numerach: 639/1, 639/2, 639/3 i 641/4, co do których wnioskodawczyni żąda zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu. Poza tym, jak to już zostało powyżej wskazane, wnioskodawczyni nie wykazała, aby korzystała z trwałego i widocznego urządzenia na tych działkach przez cały okres wymagany do stwierdzenia zasiedzenia służebności.</p> <p>Wskazać również należy, że na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 2)">art. 285 § 2. k.c.</a>, służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.</p> <p>Przy ocenie dopuszczalności ustanowienia służebności gruntowej o określonej treści zawsze należy mieć na względzie cel w postaci zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej, a nie zabezpieczenie interesów aktualnego jej właściciela (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 15 kwietnia 2021 r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 86/21, <span class="anon-block">L.</span>).</p> <p>Interesowi społeczno - gospodarczemu odpowiada ustanowienie służebności drogowej o tyle, o ile zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 2)">art. 285 § 2 k.c.</a>) przewyższa uszczerbek wynikły ze zmniejszenia użyteczności nieruchomości, która według żądania wniosku ma być obciążona (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 20 listopada 2020 r., II CSK 179/20, <span class="anon-block">L.</span>).</p> <p>Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej trzeba zauważyć, że nie została spełniona przesłanka, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 2)">art. 285 § 2. k.c.</a>. Wniosek wnioskodawczyni nie zasługuje bowiem na uwzględnienie również z tej przyczyny, że jej nieruchomość ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej – <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez działki należące do Miasta <span class="anon-block">Z.</span> i może z nich korzystać na dotychczasowych warunkach. Wnioskodawczyni miała też dostęp do drugiej drogi publicznej - <span class="anon-block">ulicy (...)</span> - drogi gminnej Miasta <span class="anon-block">Z.</span> z innej swojej działki bezpośrednio sąsiadującej z jej <span class="anon-block">działką o numerze (...)</span>. Pod koniec postępowania przed sądem I. instancji przekazała tę działkę córkom, które jednak mieszkają wspólnie z nią w jednym domu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że <span class="anon-block">działka o numerze (...)</span> nie ma dostępu do drogi publicznej i z tego względu zaistniała konieczność zwiększenia jej użyteczności kosztem użyteczności nieruchomości, które według żądania wniosku miałyby być obciążone służebnością gruntową.</p> <p>Dlatego też, zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292)">art. 292 k.c.</a> należało uznać za chybione.</p> <p>Naruszenie art. 15 zzs<sup> <!-- -->9</sup> § 2 Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem <span class="anon-block"> (...)</span>19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie miało natomiast istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem pełnomocnik wnioskodawczyni złożył apelację w przepisanym terminie i podległa ona rozpoznaniu. Dlatego i ten zarzut nie mógł przynieść postulowanego przez stronę apelującą skutku.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, Sąd Okręgowy apelację oddalił, jak w pkt I. postanowienia.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 §2 k.p.c.</a>, jak w pkt II. postanowienia.</p> </div>