II SA/Wa 607/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych – oddala skargę – UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2017 r. Komendant Miejski Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] K. P. przedstawiając mu zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego następującej treści: "w dniu [...].12.2017 r. w godz. 20:00 - 04:00 podczas pełnienia służby patrolowej w [...] podczas umieszczania osoby doprowadzanej w pojeździe służbowym oznaczonym numerem taktycznym [...] zaparkowanym przed budynkiem [...] Szpitala Specjalistycznego w [...] w przedziale dla osób zatrzymanych, nie asekurował momentu posadzenia osoby na siedzeniu przedziału i widząc, że inny policjant niezasadnie stosuje siłę fizyczną - kopnięcia wbrew warunkom stosowania siły fizycznej przewidzianych w Ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, nie podjął żadnych czynności zmierzających do przerwania tej czynności oraz nie powiadomił o tym fakcie bezpośredniego przełożonego lub Dyżurnego KMP w [...], a następnie wiedząc o powstałych u doprowadzanego obrażeniach ciała nie udzielił mu pierwszej pomocy, do czego był zobowiązany, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.) i § 43 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 roku w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (Dz. Urz. KGP z dnia 6 maja 2009 r. ze zm.) i § 24 Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP nr 1 poz. 3)." W związku z powyższym z uwagi na dobro służby, Komendant Miejski Policji w [...], działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji, Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...].12.2017 r. zawiesił policjanta w czynnościach służbowych na okres od dnia [...].12.2017 r. do dnia [...].12.2017 r. (tj. [...] dni) i na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił wymienionemu od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Na podstawie art. 108 § 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny. W dniu [...].12.2017 r. do Komendy Miejskiej Policji w [...] wpłynęło odwołanie z dnia [...].12.2017 r. pełnomocnika sierż. szt. K. P. od rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].12.2017 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie natychmiastowego wykonania przedmiotowej decyzji. Odwołanie wraz z aktami osobowymi policjanta i stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji w [...] wpłynęło do KWP z siedzibą w [...] w dniu [...].01.2018 r. Przystępując do rozpoznania sprawy Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z dnia [...].02.2018 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że za podstawę uprawnienia przełożonego do wydania zaskarżonej decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych wskazano art. 6f ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (który określa, że komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania) oraz przepis § 1 ust. 1 pkt 4, § 2 i § 3 Rozporządzenia MSWiA z dnia 17 lipca 2002 roku w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 20, poz. 1029 z późniejszymi zmianami). Błędem według organu II instancji było więc wskazanie w podstawie prawnej do wydania decyzji przez przełożonego § 1 ust. 1 pkt 4 przywołanego rozporządzenia; jednakże, wobec istnienia faktycznej podstawy prawnej, dającej Komendantowi Miejskiemu Policji w [...] uprawnienie do wydania stosownego rozstrzygnięcia wobec podległego policjanta, zawartej w przepisie § 1 ust. 1 pkt 3 lit. c tegoż rozporządzenia, uchybienia tego nie uznał za istotne i mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie, prawidłowo przywołanego na wstępie decyzji, przepisu art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym właściwy przełożony może zawiesić policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Wyjaśniono też, iż podejmowane na tej podstawie decyzje mają więc charakter uznaniowy. Ustawodawca określił, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku spełnienia wyłącznie dwóch warunków: wszczęcia jednego z wymienionych postępowań i celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub dobro służby. Okoliczności te decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o okresie, na jaki orzeczono o zawieszeniu. Podkreślono, że niespornym jest, że postanowieniem nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].12.2017 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. K. P. W ocenie organu II instancji organ I instancji słusznie też przyjął, że w przedmiotowej sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby. Organ podejmując decyzję wziął bowiem pod uwagę potrzebę realizowania zadań Policji przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz konieczność zapewnienia właściwego społecznego wizerunku służby. Podkreślono, że choć pojęcie "dobro służby" nie jest zdefiniowane w ustawie o Policji, tym niemniej przyjąć należy, iż składają się na nie dobra szczegółowe, tj. dobro Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania, czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych (wyrok WSA w Białymstoku z 15 kwietnia 2014 r. II SA/Bk 1225/13, wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2015 r. II SA/Wa 2291/14, wyrok WSA w Krakowie z 18 maja 2017 r. III SA/Kr 305/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl); Przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje jednoznacznie, że służbę w Policji może pełnić wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii. W prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym policjantowi zarzucono zaś, iż wykonując obowiązki służbowe związane z doprowadzeniem osoby, a mianowicie, że nie asekurował momentu posadzenia tej osoby na siedzeniu przedziału dla osób zatrzymanych w pojeździe służbowym, nie reagował na fakt przekroczenia warunków stosowania wobec osoby doprowadzanej siły fizycznej przez innego policjanta oraz nie udzielił doprowadzanemu pierwszej pomocy mimo świadomości wystąpienia u doprowadzanego obrażeń ciała powstałych na skutek działania policjanta a także niepoinformowanie przełożonych o niewłaściwym postępowaniu innego policjanta. Czyn zarzucany policjantowi w ocenie organu odwoławczego jest szczególnie naganny i doprowadził do utraty przez policjanta nieposzlakowanej opinii i narażenia Policji jako instytucji na utratę zaufania społecznego i pozytywnego wizerunku formacji profesjonalnej, działającej w granicach i na podstawie prawa. Powyższe więc w pełni uzasadniało konieczność odsunięcia wymienionego od wykonywania czynności służbowych. Okres zawieszenia w czynnościach, pozwalał na wstępne rozpoznanie okoliczności sprawy w postępowaniu dyscyplinarnym. Wybór zaś okresu zawieszenia, mieszczącego się oczywiście w ramach zakreślonych przez ustawę, ma charakter uznaniowy i należy do wyłącznej kompetencji właściwego przełożonego, który podejmując decyzję w tym zakresie, dokonuje obiektywnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, które uzasadniają przyjęcie określonego w decyzji czasu odsunięcia policjanta od wykonywania obowiązków za niezbędny. Nie bez znaczenia w ocenie organu pozostawał charakter zarzucanego policjantowi czynu, aktualny etap postępowania dyscyplinarnego, wstępna ocena okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i materiałów obciążających policjanta, jego dotychczasowa postawa w służbie, ścisłe powiązanie zarzutów w wykonywaniem czynności służbowych na zajmowanym stanowisku. Wyjaśniono również, iż zgodnie z przepisem art. 108 § 1 kpa decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny ważny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Nadanie rozstrzygnięciu z dnia [...].12.2017 r. rygoru natychmiastowej wykonalności zostało poprawnie uzasadnione ważnym interesem społecznym, tożsamym z interesem służby i szczególnym charakterem czynów zarzucanych policjantowi. Podniesiono także, iż przedstawione przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Nie mają bowiem znaczenia dla oceny sposobu rozstrzygnięcia sprawy i nie podważają zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiódł sierż. szt. K. P. zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu: a) art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na: i) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że sierż. szt. K. P. podczas umieszczania osoby doprowadzanej w pojeździe służbowym nie asekurował momentu posadzenia osoby, stosował przemoc wobec osoby doprowadzanej oraz nie udzielił jej pierwszej pomocy; ii) zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z zeznań P. S., w celu potwierdzenia ewentualnej zasadności zarzutu postawionego obwinionemu, ustalenia przebiegu czynności doprowadzenia P. S. w dniu [...].12.2017 r. w celu wytrzeźwienia, zachowania zatrzymanego w stosunku do obwinionych policjantów K. P., P. G., zachowania obwinionych policjantów wobec osoby P. S.; iii) zawieszeniu w czynnościach służbowych obwinionego, pomimo że szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków) nie potwierdza zasadności stawianego wobec obwinionego zarzutu, a jedynym dowodem, na którym organ prowadzący postępowanie zdaje się opierać zaskarżony rozkaz, jest nagranie z monitoringu szpitalnego, które bez wykonania w laboratorium informatyki śledczej badania z zakresu technik audiowizualnych mającego na celu analizę nagrania, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, która z wersji zdarzenia, czy ta przedstawiona przez obwinionego czy ta lansowana przez KMP w [...], jest prawdziwa; iv) zawieszeniu w czynnościach służbowych obwinionego, pomimo że szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków) potwierdza, że P. S. był wobec obwinionych agresywny oraz, że groził, że ich "załatwi", co potwierdza wersję wydarzeń przedstawioną przez obwinionego w toku przesłuchania w dniu [...].12.2018 r.; v) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że w niniejszej sprawie zawieszenie w czynnościach służbowych jest celowo ze względu na dobro służby pomimo, iż obwinionemu nie zostały postawione do dnia wniesienia odwołania żadne zarzuty karne; vi) nieuwzględnienie nagród oraz pozytywnych opinii uzyskanych w toku służby w Policji przez obwinionego oraz przebiegu jego służby; b) rażącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego; c) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o niepoparte żadnymi dowodami przyjęcie, że sam fakt postawienia zarzutu dyscyplinarnego o wskazanej treści narusza interes służby; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zawieszeniu w czynnościach służbowych osoby, która faktycznie nie dopuściła się zarzucanych jej czynów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie - w całości - zaskarżonego rozkazu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań P. S., w celu potwierdzenia ewentualnej zasadności zarzutu postawionego obwinionemu, ustalenia przebiegu czynności doprowadzenia P. S. w dniu [...].12.2017 r. w celu wytrzeźwienia, zachowania zatrzymanego w stosunku do obwinionych policjantów K. P., P. G., zachowania obwinionych policjantów wobec osoby P. S.. Pominął też szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków), które podważają zasadności stawianego wobec obwinionego zarzutu. Oparł zaskarżony rozkaz na nagraniu z monitoringu szpitalnego, które to nagranie bez wykonania w laboratorium informatyki śledczej badania z zakresu technik audiowizualnych mającego na celu analizę nagrania, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, która z wersji zdarzenia, czy ta przedstawiona przez obwinionego czy ta lansowana przez KMP w [...], jest prawdziwa. Zastosował całkowicie dowolne, nieuprawnione domniemanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zawieszenie w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby pomimo, iż obwinionemu nie zostały postawione do dnia wniesienia odwołania żadne zarzuty karne. Według strony organ zaniechał też ustalenia, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek naruszenia interesu służby. Organ prowadził przedmiotowe postępowanie w sposób rażąco niedbały, czyniąc całkowicie dowolne ustalenia faktyczne (będące w istocie założeniami faktycznymi). Lektura uzasadnienia rozkazu prowadzi do konkluzji, że organ założył a priori, że obwiniony jest winny zarzucanych mu czynów. Potwierdza to przebieg niniejszego postępowania oraz treść uzasadnienia rozkazu z dnia [...] lutego 2018 r., w którym organ bez uwzględnienia szeregu dowodów potwierdzających wersję wydarzeń przedstawioną przez obwinionego, orzekł o zawieszeniu go w pełnieniu obowiązków służbowych. Dalej skarżący przywołał liczne orzeczenia Sądów administracyjnych dotyczące problematyki gromadzenia materiału dowodowego i ustalania stanu faktycznego. Podkreślono także, iż termin zakończenie postępowania administracyjnego jest więc trudny do przewidzenia. Co istotne, w ocenie skarżącego rozkaz wydany przez organ II instancji jest oczywiście wadliwy, co potwierdza pobieżna choćby lektura uzasadnienia zaskarżonego rozkazu oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.1302 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza on prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy stan faktyczny sprawy uzasadniał zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych i czy organ w sposób wyczerpujący umotywował taki sposób działania. W myśl art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, właściwy przełożony może zawiesić policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Rozstrzygnięcie organu wydawane na w/powołanej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. Uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek tj.: - zaistnienia faktu wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, -ustalenie istnienia dobra służby, uzasadniającego owo zawieszenie. W realiach faktycznych sprawy okolicznością niesporną było zaistnienie pierwszej z w/w przesłanek tj. wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego. Spór mógł więc dotyczyć jedynie materii dobra służby – uzasadniającej zawieszenie. Co się tyczy pojęcia "dobra służby", to podobnie jak pojęcie "ważny interes służby" - zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury - należy odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant któremu postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby i jej dobro. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, określane mianem "słusznego interesu strony". W świetle powyższego, biorąc pod uwagę fakt, że na dzień wydawania skarżonego rozkazu personalnego policjant miał postawiony zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, jak również uwzględniając to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu, miał znaczny ciężar gatunkowy jak również powodował negatywny wydźwięk społeczny (oceniany z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru jak też z punktu widzenia postrzegania policji w społeczeństwie), w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leżało wydanie wobec skarżącego kwestionowanego rozstrzygnięcia i opatrzenie go rygorem natychmiastowej wykonalności. Co zaś tyczyło się zarzutów skargi, to w całości uznać je należało za pozostające w oderwaniu od istoty niniejszej sprawy. W sytuacji, gdy skarga dotyczyła zasadności zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oczywistym jest, iż tut. Sąd nie miał możliwości analizowania zasadności postawienia funkcjonariuszowi zarzutów dyscyplinarnych. Tej materii nie dotyczył bowiem zakres niniejsze sprawy administracyjnej. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.1302 z późn. zm.).