II SA/Go 1004/13

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2013 r., odmówił przyznania J.K. od [...] lipca 2013r. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną babcią J.B.. Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał brak spełnienia przez stronę określonej w treści art. 16 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm., dalej zwanej ustawą) przesłanki dotyczącej rezygnacji wnioskodawcy z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...). Organ ustalił, iż J.B. uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w dniu [...] grudnia 2011 r., natomiast J.K. zrezygnowała z zatrudnienia [...] lipca 2006 r. (wyrejestrowanie działalności gospodarczej). Wobec powyższego organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie rezygnacja wnioskodawczyni z zatrudnienia nastąpiła wcześniej niż J.B. mogła legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z czym brak było bezpośredniego związku między powstaniem niepełnosprawności osoby wymagającej opieki a rezygnacją z zatrudnienia osoby sprawującej tę opiekę. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż winna otrzymywać stosowne świadczenie skoro od września 2011 r. do czerwca 2013 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną babcią J.B.. Strona podała, iż zrezygnowała z pracy, bo jej dziadek miał udar i musiała się nim opiekować, nie wiedząc wówczas o możliwości korzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołująca podała, iż kiedy w lipcu 2011 r. dziadek zmarł i wówczas zaistniała konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, w pełni podzielając stanowisko organu I instancji. Pismem z dnia [...] października 2013 r. J.K. wniosła od w/w decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., powielając argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na wydaną przez Kolegium w dniu [...] listopada 2013 r. , w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.) decyzję nr [...]. W decyzji tej organ odwoławczy uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] września 2013 r. nr [...] jednocześnie przyznając J.K. specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania stałej opieki nad babcią J.B. od [...] lipca 2013 r. do [...] października 2013 r. w wysokości 520 zł miesięcznie, składkę na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów i składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w okresie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, jeżeli strona podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu decyzji SKO podało, iż zarzut zawarty w skardze uznano za uzasadniony. Organ wskazał, iż na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] J.K. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na okres od [...] września 2011r. bezterminowo z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią J.B., a zatem sprawowała opiekę nad babcią wcześniej. Następnie SKO zwróciło uwagę na kształtujący się w orzecznictwie pogląd, że dokonana przez organ wykładnia językowa art. 16a ustawy nie wytrzymuje krytyki na gruncie wartości konstytucyjnych, w szczególności art. 32 Konstytucji ustanawiającym zasadę równości obywateli wobec prawa. Zasada ta, jak podało Kolegium, zabrania różnicowania sytuacji prawnych osób tak samo sprawujących opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, z których jedna zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uzyskując specjalny zasiłek opiekuńczy, a druga sprawując faktycznie opiekę, nie mogąc obiektywnie podjąć zatrudnienia nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, iż skarżąca spełniła ustawowe przesłanki uzasadniające przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, gdyż okoliczność sprawowania opieki jest bezsporna i spełnione zostało kryterium dochodowe, co umożliwiło zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż zasiłek przyznany został na okres od [...] lipca 2013 r., od daty wskazanej we wniosku, do [...] października 2013 r., tj. na okres zasiłkowy zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy. Kolegium wskazało również na podstawę prawną do orzeczenia o przyznaniu składek na ubezpieczenia zdrowotne, emerytalne i rentowe. W końcowej części uzasadnienia organ podał, iż jego działanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Od decyzji SKO z dnia [...] listopada 2013r. pomimo upływu trzydziestodniowego terminu od daty jej doręczenia stronie nie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (decyzja doręczona została skarżącej w dniu 16 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało umorzyć. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania jest uwzględnienie przez organ skargi w całości na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli zastosowanie przez ten organ tzw. instytucji autokontroli (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 184, 436-437). Zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Celem wskazanej autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (Postępowanie sądowoadministracyjne, Komentarz, T. Woś, Warszawa 2009). Warunkiem skorzystania przez organ z w/w instytucji, jest uwzględnienie skargi w całości, tj. uwzględnienie jej co do istoty. Skutkiem takiego działania jest nie tylko uchylenie objętej skargą decyzji, ale także ostateczne orzeczenie co do istoty sprawy albo umorzenie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SA/Rz 68/12). Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło w całości na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. skargę J.K. uchylając zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy. Skorzystanie przez organ, którego decyzję zaskarżono, z przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a. instytucji autokontroli podejmowanych aktów czyni wywołane skargą postępowanie sądowe bezprzedmiotowym z uwagi na to, że wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skutkuje brakiem przedmiotu postępowania przed sądem administracyjnym. To z kolei, jak już wyżej wskazano, prowadzi do umorzenia postępowania z uwagi na treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stanowisko takie potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 września 2006 r. I OSK 1168/05, LEX nr 321161 oraz w wyroku z dnia 25 października 2005 r., II OSK 85/05, LEX nr 188791. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.